Кіріспе

Джон Апдайктың 1990 жылғы "Түйе тынығып жатыр" романы – Джон Апдайқтың 1990 жылғы романы. Бұл төртінші және соңғы роман, тетралогияның бөлігі, "Түйе жүгірді", "Түйе қайта келді" және "Түйе бай" романдарынан кейін жарық көрді. 2001 жылы "Түйе есте сақтайды" атты повестің жалғасы жарияланды. "Түйе тынығып жатыр" романы 1991 жылы көркем әдебиет саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлықты алған екінші "Түйе" романы болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл роман Гарри "Кеуде" Ангстромның 1960 жылдан 1990 жылға дейінгі өмірін баяндайтын серияның бір бөлігі. "Кеуде тынығып жатыр" 1988-1989 жылдардағы оқиғаларға арналған. Гарридің орта мектепте баскетбол жұлдызы болғаннан бері шамамен 40 жыл өткен. Пенсильванияның орташа қаласында Гарри 33 жылдық әйелі Жаниспен бірге қыс айларында күнге толы Флоридаға зейнетке шықты. Гарри депрессияға ұшырап, қауіпті түрде семіз және өмір сүруге себеп іздеп шарқұрсақтап жүр. Жүгері чипсін, макадамия жаңғақтарын және басқа да зиянды тағамдарды тоқтатуға шамасы келмей, Гарри тоғыз жасар немересі Джудимен күн балық аулап жүргенде жүрек талмасынан жаздап қалғандай болады. Алдыңғы роман "Кеуде, қаш" романындағы кішкентай қызы Ребекканың суға батып қайтыс болуының орнын толтырғандай, ол Джудиді күн балық аулау кезінде суға батудан құтқарады. Ол өзінің өмірлік алаңдауларынан есірткіге тәуелді ұлы Нельсонның іс-әрекеттерімен алаңдап, оған Жанис (Ангстромдардың байлығының нақты иесі) отбасының өркендеген бизнесін, Пенсильваниядағы Toyota дилерлік орталығын басқаруды тапсырды. Нельсонның есірткіге тәуелділігін қаржыландыру үшін компаниядан ұрлық жасағаны анықталғаннан кейін Гарри отбасылық бизнестен айырылады. Көптеген қиындықтарға қарамастан, Гарри Джудидің жанында тынығу табады, оның сенімділігі мен спорттық қабілеті оған мектептегі даңқты күндерін еске салады. Ол төрт жасар немересі Ройға онша жақын емес, ол Нельсон сияқты Гарриден сақтанып, қорқады. Жүрек операциясынан кейін жазылып жатқанда, Гарри бұрынғы қарындасы Руттан туған заңды емес қызы Аннабель Байерді таниды. Ол өзін оның әкесі деп танытпай, оныңмен уақыт өткізеді. Содан кейін оның ұзақ жылдар бойы сүйіктісі болған Тельма Харрисон (оның мектептегі қарсыласы Ронның әйелі) жүрек ауруынан қайтыс болады. Рон Тельманың жерлеу рәсімінде Гарримен кездеседі, бірақ кейін екеуі гольф ойнап татуласады. Гарри сондай-ақ жерлеу рәсімінде бір кезде ғашық болған Синди Мёркеттпен кездеседі және оның семіз және ашулы ажырасқан әйелге айналғанын көріп қайғырады. Нельсон емдеуден кейін оралғаннан кейін, ал Жанис жылжымайтын мүлік агенті болып жұмыс істей бастағаннан кейін, отбасы Гарридің ауруханадан шыққаннан кейінгі түні Нельсонның әйелі Прумен бір түн өткізгенін біледі. Жанис бұл қиянатқа ашуланып, Гарриді Флоридаға қашуға мәжбүр етеді. Жасырын жерде жүріп, Гарри жергілікті жас жігітпен баскетбол ойнап жеңгеннен кейін жүрек талмасына ұшырайды (бұл "Кеуде, қаш" романының басында Гарри баскетбол ойнап жүрген жасөспірімдер тобына қосылған оқиғасын еске түсіреді). Нельсон мен Жанис Гарридің төсегіне ол әлі тірі кезде жетеді. Жанис оның адалсыздықтарын кешіреді және ол ұлымен татуласады. Жеке мәселелерінің көп бөлігі шешілген соң, Гарри қайтыс болады.

Тақырыптар

Роман уақыттың өтуімен және ұрпақтардың ауысуымен айналысады. Гарридің сырғуы, роман оқиғасы болған дәуірде Гарридің өмірлік мақсат деп санаған Суық соғыстың жоқтығынан туындаған АҚШ-тың құлдырауын көрсетеді.