Польшаның авиациялық өндірісшісі: Люблин ұшақ зауыты

Кіріспе

Поляк әуе кеңістігін жасаушы Lubelska Wytwórnia Samolotów (LWS; поляк тілінен аудармасы: Люблин ұшақ зауыты) – 1936 жылы Plage i Laśkiewicz зауытының негізінде құрылған, 1936 және 1939 жылдар аралығында ұшақтар өндірген поляк ұшақ жасаушысы.

Тарих

LWS ұлттандырылған Plage i Laśkiewicz зауытынан құрылды, ол Польшаның алғашқы ұшақ өндірушісі болды. Польша әскери авиациялық билігінің, Людомил Райски басқаруымен, авиациялық өнеркәсіптің барлығын мемлекеттік қолға алу жоспарларына байланысты Plage & Laśkiewicz 1935 жылдың соңында банкротқа ұшырауға мәжбүр болды. Содан кейін, 1936 жылдың ақпанында LWS деген атпен мемлекеттік меншікке берілді. Формальды түрде PWS мемлекеттік ұшақ өндірушісіне тиесілі болғанымен, іс жүзінде PZL-ге бағынышты болды. Директоры – майор Александр Сипович, техникалық директоры және бас конструкторы бастапқыда Збислав Чиолькош болды; 1937 жылдың күзінен бастап техникалық директор – Ришард Бартель, ал бас конструктор – Джерзи Тейссейре болды. LWS-тің алғашқы ұшақтары Plage & Laśkiewicz әзірлемелері болды. 1936 жылы 18 дерлік дайын Люблин R XIIIF әскери-кооперациялық ұшағы аяқталды және Польша әуе күштері сатып алды (олардың сапасы Plage & Laśkiewicz банкротын мәжбүрлеу үшін сылтау болды), ал келесі 32 сериясы 1938 жылға дейін Польша әуе күштері үшін салынды. Зауыт сонымен қатар екі қозғалтқышты торпедалық бомбалаушы су ұшағының Люблин R XX прототипін жасауды жалғастырды, қазір LWS 1 деп аталады, бірақ төмен өнімділікке байланысты тапсырыс берілмеді. 1937 жылы Чиолькош жобасы бойынша LWS 2 жеңіл жедел жәрдем ұшағының прототипі алғаш рет ұшты, бірақ сәтті болғанына қарамастан, өндіріске кірмеді, себебі зауыт әскери тапсырыстармен айналысты. 1936 жылы LWS-ке Чиолькош жобасы бойынша орташа бомбардировщик PZL 30-ның одан әрі дамуы, LWS 6 Żubr деген атпен берілді. PZL.37 Łoś-тен әлдеқайда нашар болғандықтан, жоспарланған сериялық өндіріс ақырында 1938 жылы салынған 15 ұшаққа дейін қысқартылды. Дегенмен, оның жаңартылған нұсқасы бойынша жұмыстар 1939 жылға дейін жалғасты. Зауыт сонымен қатар LWS 5 деп аталатын торпедалық бомбалаушы су ұшағының нұсқасын ұсынды, бірақ төмен өнімділікке байланысты қабылданбады және прототип аяқталмады. 1938-1939 жылдары LWS Польша әуе күштері үшін 65 лицензиялық RWD 14 Czapla әскери-кооперациялық ұшақтарын құрды (кейбіреулер оны өндірушінің атымен LWS Czapla деп атады). 1937 жылы осы зауытта өз жобасымен жасалған заманауи LWS 3 Mewa барлау ұшағының прототипі ұшырылды. Польша әуе күштері 200 ұшаққа тапсырыс берді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін олардың тек біреуі ғана аяқталды, ал 30-ға жуығы зауытта аяқталмаған күйде қалды. Ұшақ өндірісінен басқа, LWS 47 Potez XXV жеңіл бомбалаушыларын (Plage & Laśkiewicz және PWS лицензиясымен шығарылған) өзгертті, оларды PZL (Bristol) Jupiter радиалдық қозғалтқыштарымен жабдықтады. LWS сонымен қатар LWS 4 жеңіл истребителін және LWS 7 Mewa II барлау ұшағын жобалады, бірақ олар салынбады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұрынғы зауыт Майданек концлагерінің құрамына кірді.

The LWS was created out of the nationalized Plage i Laśkiewicz works, the first Polish aircraft manufacturer. Due to plans of the Polish military aviation authorities, headed by Ludomił Rayski, to gather all aviation industry in state hands, Plage & Laśkiewicz works were forced to go bankrupt in late 1935. Then, they were nationalized under the name LWS in February 1936. While formally it was owned by the PWS state aircraft manufacturer, in fact it was subordinated to the PZL. A director was Maj. Aleksander Sipowicz, a technical director and the main designer was initially Zbysław Ciołkosz; from autumn 1937 the technical director was Ryszard Bartel and the main designer Jerzy Teisseyre. The first LWS aircraft were Plage & Laśkiewicz developments. 18 almost ready Lublin R XIIIF army cooperation aircraft were completed in 1936 and bought by the Polish Air Force (their quality was the pretext for forcing Plage & Laśkiewicz bankruptcy), and the next series of 32 was built for the Polish Air Force by 1938. The factory also continued works upon a two engine torpedo bomber seaplane Lublin R XX prototype, now designated LWS 1, but it was not ordered due to a low performance. In 1937 a light ambulance aircraft LWS 2 prototype of Ciołkosz design was first flown, but despite it was quite successful, it did not enter production, since the factory was busy with military orders. In 1936, a further development of the medium bomber PZL 30 of Ciołkosz design, was handed to the LWS, under a designation LWS 6 Żubr. Since it was much inferior to PZL.37 Łoś, a planned serial production was finally reduced to 15 aircraft, built in 1938. However, works upon its modernized variant continued until 1939. The factory also proposed its torpedo bomber seaplane variant designated LWS 5, but it was not accepted due to a low performance and the prototype was not completed. From 1938 to 1939 the LWS built a series of 65 licence RWD 14 Czapla army cooperation aircraft for the Polish Air Force (it was sometimes called the LWS Czapla after the manufacturer). In 1937, there was flown a prototype of a modern reconnaissance aircraft LWS 3 Mewa of own design. A series of 200 aircraft was ordered by the Polish Air Force, but only a couple were completed just after the outbreak of World War II, and about 30 were in not finished state in a factory. Apart from aircraft production, the LWS modified 47 Potez XXV light bombers (licence produced in Plage & Laśkiewicz and PWS) fitting them with radial engines PZL (Bristol) Jupiter. The LWS also designed the LWS 4 light fighter and LWS 7 Mewa II reconnaissance plane, but they were not built. During World War II, the former factory became part of the Majdanek concentration camp.