Канададағы екі тілділік: Конституциялық негіздері мен дамуы
Section 16 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms
Канаданың ресми екі тілділігі: ағылшын және француз тілдерінің Конституциялық құқықтары, мемлекеттік органдардағы қолданысы. Жаңа Брунсвик провинциясы да екі тілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канададағы ресми екі тілділік
Official bilingualism in Canada
Канаданың құқықтары мен бостандықтары туралы Хартиясының 16-бабы – Канаданың екі ресми тілі, ағылшын және француз тілдеріне қатысты Конституцияның бірнеше бабының біріншісі. 16-бапта ағылшын және француз тілдері Канаданың және Нью-Брансуик провинциясының ресми тілдері деп белгіленеді.
Section 16 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms is the first of several sections of the Constitution dealing with Canada's two official languages, English and French. Section 16 declares that English and French are the official languages of Canada and of the province of New Brunswick.
Функция
Осы бөлімде 16.1-22 бөлімдерде кеңінен дамытылатын жалпы принциптер баяндалған. 1867 жылғы Конституциялық актінің 133-бабы Канада Парламенті мен Квебек заң шығарушы органында екі тілді қолдануға ғана рұқсат берген, сондай-ақ кейбір соттарда қолдануға мүмкіндік берген. Ал 16-бап одан да әрі барып, федералдық және Нью-Брансуик бюрократиясында, сондай-ақ Нью-Брансуик заң шығарушы органында екі тілділікті қамтамасыз етеді. Бұл жаңалық емес, себебі Канаданың Ресми тілдер заңы 1969 жылдан бері федералдық деңгейде осыны көздеген, ал Нью-Брансуикте де осыған ұқсас заңнама бар болған. Дегенмен, бұл заңдар тек қана заңдар болғандықтан, 16-бап олардың негізгі ережелерін конституциялық принциптерге айналдырды.
This section sets out general principles that are expanded in sections 16.1 to 22. Section 16 itself expands upon language rights in the Constitution Act, 1867; whereas section 133 of the Constitution Act, 1867 merely allowed for both languages to be used in the Parliament of Canada and in the Quebec legislature, and in some courts, section 16 goes further by allowing bilingualism in the federal and New Brunswick bureaucracies, and in the New Brunswick legislature. This was not entirely new, as Canada's Official Languages Act had provided for this at the federal level since 1969, and New Brunswick had similar legislation. Those laws, however, were merely statutes, and section 16 thus made some of their key aspects into constitutional principles.
16 және 16 тармақшалары
16-бапты қалай қолдануға болатынын түсіну оңай болған жоқ. Société des Acadiens v. Association of Parents (1986) ісінде Бас судья Брайан Диксон «16-баптың нақты мағынасы туралы академиялық пікірталасқа» және «16-баптың болашақты көрсететін, декларативтік немесе мазмұнды болып табылатыны» туралы сұраққа сілтеме жасады. Дегенмен, ол «кем дегенде, ол Хартадағы тілдік кепілдіктердің мақсатын анық көрсетеді [яғни 17-22-баптар], Канаданың федералды үкіметі мен Нью-Брансуик үкіметі өздерінің құзырындағы ресми екі тілділікке деген міндеттемелерін көрсетті» деп шешім шығарды. Осы істе судья Жан Бец 16-баптың Хартаның қалған бөлігіндегі құқықтардың кеңдігіне қарсы саяси сипаты соттардың 16-бапты жаңаша түсіндіруде сақтық танытуын көрсетеді деп жазды. Сайланған үкіметтер оның қолданылу аясын анықтауда маңызды рөл атқарады. Берта Уилсон 16-баптың тілдік құқықтарды кеңейту мүмкіндігін білдіретінін болжады. Сондықтан соттар өз шешімдерінің мемлекеттік тілдер саясатының қазіргі жағдайымен қалай үйлесетінін және олардың шешімдері осы саясатқа сәйкес келіп-келмейтінін үнемі қарастыруы керек. Хартаның басқа тілдік ережесі, 20-бап бойынша кепілдендірілген құқықтар шектеулі болғанымен, бұл 16-баптың шектеулі екенін немесе тілдік құқықтардың өсуіне әсер ете алмайтынын білдірмейді. Ол Нью-Брансуикке қатысты, қос тілділікті «әлеуметтік және мәдени даму үшін» өте маңызды деп санайды, сондықтан Харта осыны қолдауы мүмкін деген «жоғары үміттер» болуы керек деп қосты. R. v. Beaulac (1999) ісінде Жоғарғы Сот өзінің бұрынғы консервативті түсіндірмелерінің кейбірін қабылдамады. Ол тілдік құқықтарға қатысты мақсатты (кеңді) түсіндірудің орынды екенін шешті, өйткені бұл азшылық тілдер қауымдастықтарына (яғни ағылшын немесе француз тілдерінде сөйлейтін және осы тіл аймақта азшылық тілі болып табылатын адамдарға) теңдікке қол жеткізуге көмектеседі. Ағылшын және француз тілдерін қолдану туралы Хартадағы көптеген істер 16-бапқа емес, басқа негіздерге сүйене отырып қарастырылды. Мысалы, Квебектің ағылшын тілінің қолданылуын шектеген 101-заңы 16-бапқа қайшы келгендіктен емес, Хартаның 2-бабында кепілдендірілген сөз бостандығын бұзғаны үшін жарамсыз деп танылды. тегтерді пайдаланып, аяқбелгілерді қалай жасауға болатынын түсіндіру үшін Wikipedia:Footnotes бетіне қараңыз.
It has not been easy to understand how section 16 can be applied. In Société des Acadiens v. Association of Parents (1986), Chief Justice Brian Dickson made reference to the "academic debate about the precise significance of s. 16," and the question of "Whether s. 16 is visionary, declaratory or substantive in nature." He did, however, decide that "at the very least it provides a strong indicator of the purpose of the language guarantees in the Charter [ie., sections 17 to 22] the federal government of Canada and the government of New Brunswick have demonstrated their commitment to official bilingualism within their respective jurisdictions." In the same case, Justice Jean Beetz wrote that the political nature of section 16, as opposed to the generous nature of the rights in the rest of the Charter, indicate that courts should be cautious in interpreting section 16 in new ways. Elected governments would play a larger role in determining its scope. Justice Bertha Wilson went on to speculate that section 16 is meant to represent an opportunity for expansion of language rights. Thus, courts must always ask themselves how their rulings fit in with the current state of affairs regarding official languages policy, and how their rulings are consistent with it. While the rights guaranteed under another language provision of the Charter, section 20, are limited, this does not mean that section 16 is limited or cannot have an effect on the growth of language rights. As far as New Brunswick is concerned, she added, bilingualism was considered "crucial" to "social and cultural development," and thus there should be "heightened public expectations" that this could be supported by the Charter. In R. v. Beaulac (1999), the Supreme Court rejected some of its earlier conservative interpretations. It ruled that a purposive (generous) interpretation would be appropriate for language rights, since this would help minority language communities (i. e. those who speak English or French in a region where that language is the minority language) achieve equality. Many Charter cases regarding the use of the English and French languages have not been fought on the grounds of section 16. For example, Quebec's Bill 101, which limited the use of English, was considered to be invalid in certain respects not because it conflicted with section 16, but because it infringed freedom of expression, which is guaranteed by section 2 of the Charter. tags. See Wikipedia:Footnotes for an explanation of how to generate footnotes using the tags.</nowiki> >