Кіріспе

Фракция немесе Фракция – кейбір христиан діндерінде Эвхаристия рәсімі кезінде қауымға бөлісу алдында қасиетті, ізгілік нанның үзілу рәсімі.

Батыс православие

Батыс православие шіркеуінің қалпына келтірілген галликандық литургиясында, онда тек ашытқылы нан ғана қолданылады, бөлшектеу (фракция) анафорадан кейін және «Әкеміз» дұғасы мен оның кіріспесінен бұрын орын алады. Бұл басқа батыс ритуалдарынан сәл ертерек, онда бөлшектеу әдетте «Әкеміз» дұғасынан кейін біраз уақыттан соң жасалады. Бөлшектеу әдісі қолмен қарапайым бөлшектеуден бастап, Византия ритуалында кең таралған «найза» деп аталатын литургиялық пышақпен кесуге дейін әртүрлі болады. Бұл әрекет Лұқа Евангелиясынан (Лұқа 24:13-35) алынған Еммаус оқиғасынан және Нақыл сөздер кітабының 9-тарауының басындағы өлеңдерден алынған жауап әнімен бірге жүреді. «Даналық үйін салды, жеті тірегіне негіздеді, құрбандықтарын шалды, шарабын араластырды және дастарқанын жайды». Олар Раббыны таныды. Аллилуя. Нанды үзу арқылы. Аллилуя. Аллилуя. «Келіңдер, менің нанымнан жеңдер және араластырған шарабымнан ішіңдер». Білмеушілікті тастап, тірі қалыңдар. Олар Раббыны таныды. Аллилуя. Нанды үзу арқылы. Аллилуя. Аллилуя. Біз үзе жатқан нан – Раббының Денесі, ал біз бата беретін тостаған – Оның Қаны: бірегей және ғана Mystery. Олар Раббыны таныды. Аллилуя. Нанды үзу арқылы. Аллилуя. Аллилуя. Септуагимадан бастап Ұлы оразаның соңына дейін аллилуя айтылмайды, ал жауап әні Григориан тонының 2-сімен қарапайым түрде орындалады.

Англикандық

Англикандық қауымның шіркеулерінде бұл рәсім Рим-католик шіркеуіндегідей, діни қызметкер Хостияны екіге бөліп, "Біз осы нанды Мәсіхтің денесіне қатысу үшін үзіп аламыз" сияқты сөздер айтады, ал сенімділер "Біз көп болсақ та, бір денеміз, себебі бәріміз бір нанды бөлісеміз" сияқты жауап қайтарады. Жауап, белгілі бір діни маусымдарда немесе тойланып жатқан рәсімге қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Рәсім кезінде фракциялық әнұран оқылуы немесе айтылуы мүмкін.

Лютерандық

Кейбір лютеран шіркеулері, мысалы, Швеция шіркеуі, Рим-католик және Англикан шіркеулеріне ұқсас рәсімді қолданады. Қоспан екіге бөлінеді, дін қызметкері екі жартысын жоғары көтеріп, салтанатты түрде ажыратады және "Біз үзіп жеген нан – Мәсіхтің денесіне қатысу" дейді. Содан кейін дін қызметкері екі жартысын әлі де жоғары ұстап, біріктіреді, ал қауым: "Біз көп болсақ та, бір денеміз, себебі бәріміз бір наннан ішеміз" деп жауап береді. Pax дереу одан кейін жүреді.

Шығыс христиан

Шығыс православие шіркеуінде және Византиялық ритуалдағы Шығыс католик шіркеулерінде Евхаристия үшін ашытқы қосылған нан қолданылады. Дөңгелек нанға, яғни просфораға грек айқыш белгісінің мөрі басылады, оның ортасында "ИС ХС НИ КА" ("Иса Мәсіх жеңіске жетеді") деген грекше әріптер орналасады. Осы мөрмен белгіленген "Қошқар" аталатын шаршы бөлігі, Құдайға арналған Литургия алдындағы дайындық рәсімі кезінде кесіледі және Эпиклезис кезінде киеленетін жалғыз бөлік болып табылады. Дайындық Литургиясының бөлігі ретінде, дін қызметкері Қошқарды төменгі жағынан айқыш бойынша төрт бөлікке кесіп, нанның үстіндегі мөрленген қабық арқылы біріктіріп қояды. Содан кейін, Құран оқудан және Құдайға бағыштаудан кейін болатын бөлу кезінде, дін қызметкері бұрын жасалған кесіктер бойымен Қошқарды төрт бөлікке бөледі, сонымен бірге: "Құдайдың Қошқары сындырылды және бөлінді, бірақ бөлшектенбеді, мәңгі желінеді, бірақ жойылмайды, оны жегендерді қасиеттендіреді" деген сөздерді айтады. Ол содан кейін төрт бөлікті дискостың (патень) жиегіне айқыш түрінде орналастырады. Диаконның шақыруымен, "Ием, қасиетті тостағанды толықтыр", дін қызметкері "IC" әріптері бар бөлікті алып, "Тостағанның толықтығы, иманның, Қасиетті Рухтың толықтығы" деп тостағанға салады. "XC" әріптері бар бөлік дін қызметкерлерінің қатысуы үшін қолданылады. "НИ" және "КА" екі бөлігі кішкентай бөліктерге бөлініп, халықтың қатысуы үшін тостағанға салынады. "IC" бөлігі қауым үшін қолданылмайды, бірақ Литургияның соңында қалған киеленген элементтермен бірге диакон оны тұтынады (Христиандықта тазару туралы қараңыз).

Протестанттық реформация

Реформацияланған христиандар нанды сындыру арқылы Мәсіхтің нанда физикалық жағынан жасырынбағанына сенетінін көрсетеді. Бұл Реформация кезінде протестанттар арасында даулы практика болды, себебі ол Евхаристияда Мәсіхтің денесі физикалық түрде бар деп сенетін лютерандардың көңілін қынжырды. Лютерандар кальвинистерді "Штуттенфрезерлер" (бүткел жегіштер) деп қысым жасады.