Кіріспе

Британдық сәулетші (1937 жылы туған)

Джон Куинлан Терри CBE (24 шілде 1937 жылы туған) – британдық сәулетші. Ол Брайанстон мектебінде және Архитектуралық қауымдастықтың сәулет мектебінде білім алған. Ол сәулетші Реймонд Эриттің шәкірті болды, олармен бірге «Эрит және Терри» серіктестігін құрды. Куинлан Терри – жаңа классикалық архитектураның белгілі өкілі және король Карл III-нің сүйікті сәулетшісі. Ол дәстүрлі сәулеттің тұрақтылық мәселелеріне қалай үлес қосатынына қызығушылық танытады және осы тақырыпта жиі дәріс оқиды. Куинлан Терри серіктестері Роджер Баррелл мен Эрик Картрайтпен бірге «Quinlan Terry Architects LLP» деген атпен толық уақыт жұмыс істеуді жалғастыруда.

Ұлыбританияда

Терри негізінен классикалық Палладиандық сәулет стилінде жұмыс істейді. Quinlan Terry Architects LLP фирмасы 1928 жылы Реймонд Эрит бастаған практиканың сәулет стилін жалғастырады және жоғары сапалы дәстүрлі ғимараттарға, көбінесе классикалық үлгілерге маманданған. Практика Дедхемде орналасқан, Эссекс округы, және он екі адам жұмыс істейді. Дэвид Уоткиннің фирма жұмысы туралы «Радикалды классицизм: Квинлан Терридің архитектурасы» (Нью-Йорк: Rizzoli International Publications) атты кітабы 2006 жылы жарық көрді. Реймонд Эриттің Куинлан Терридің маңызды рөл атқарған алғашқы жұмысы 1971 жылы Пилкингтон отбасы үшін салынған жаңа үй, Кингс Уолденбери, Гертфордшир болды. Ол кезде классикалық үлгідегі жаңа ғимараттар сәулетшілер қауымдастығы үшін өте сәнсіз болды (дегенмен, ол жалпы халық арасында көбірек танымал еді). Үйдің үш жылдық құрылыс кезеңінде Терри күнделік жазып, кейін жариялады, онда ол қазіргі заманғы әлемге наразылық білдіріп, консервативті, реформаланған, евангелистік сенімін қатыгездікпен қорғады. Кеймбридждегі Даунинг колледжіндегі 1992 жылы салынған Мейтленд Робинсон кітапханасының дизайны 1994 жылы «Жыл ғимараты» сыйлығын жеңіп алды. Оның ең танымал туындыларының бірі - Брентвуд соборы. Бұл 19 ғасырғы католик шіркеуінің радикалды кеңейтілуі, ағылшын барокко стилінде, Джеймс Гиббс пен Томас Арчерге көп қарызды және ескі ғимаратқа сәйкес келуге тырыспайды. Терридің жаңа жұмысында сэр Кристофер Реннің жобалаған Санкт-Пол соборының оңтүстік портигі негізіндегі портик бар. Әдеттегідей, архитектураның барлық бес классикалық ордері қолданылды және Терри лекцияларында классикалық архитектураны құдайлық тәртіптің көрінісі ретінде қарастыратынын айтты. 1980 жылдары ол Маргарет Тэтчер, сол кездегі премьер-министр, 40 жыл бұрын Реймонд Эрит, Терридің ұстазы, соғыс зардаптарынан кейін жөндеген Даунинг-стрит 10 үйінің интерьерін жаңартуды тапсырды. Терридің жұмысы Эриттің жұмысынан гөрі көбірек беделді. Глостерширде ол Уэвертон үйін жобалады, онда ол 18 ғасырдың соңында Мэтью Бретингэм танымал болған стильді қолданды, онда жоғарыдан жарық түсетін орталық баспалдақ бар, оны екі қабаттағы бөлмелер қоршап тұрды. 1989 жылы ол Лондонның Регент паркіндегі Корольдік мүлік комиссарлары үшін үш жаңа вилланың сериясын жобалады. Парктегі құрылыс даулы болды, бірақ ол принц-регенттің парктің бастапқы, бірақ іске аспаған ниеттеріне сәйкес болды, онда жаңа патша сарайының айналасында Регенттік сарайдың қызметкерлері үшін көптеген виллалар болуы керек еді. Терридің үш жаңа вилласы Палладионың Вилла Сараценоға негізделген дерлік бірдей жоспарға ие, бірақ сыртқы көріністері әр түрлі, олар Уильям Чемберс стилінде готикалық, итальяндық маньеризм және күшті неоклассикалық ерекшеліктерді көрсетеді. 1989 мен 2002 жылдар арасында алты вилла салынды. 1990 жылдардың ортасында Терри Сент-Хелен Бишопскейттің қалпына келтіруін жобалады, ортағасырлық шіркеудің бағытын 90 градусқа бұрып, кейбір жабдықтарды жылжытып немесе алып тастап, оның бұрынғы трактариандық англикандық орналасуын реформация теологиясының қағидаларымен хабардар болған грузин стиліндегі қарапайым үйге айналдырды, бұл қазіргі евангелистік қауыммен үйлесімді. Сондай-ақ 1990 жылдары ол Дэвид пен Фредерик Барклей үшін Канал аралдарындағы Brecqhou жеке аралында сарайды жобалады. Терри Корольдік Челси ауруханасындағы Жаңа Маргарет Тэтчер ауруханасының сыртқы қаптамасын жобалады, Стэффиан Брэдли Архитекторлар ғимараттың жетекші кеңесшісі және жоспарлаушысы болды; Даунинг колледжі Кембриджі үшін жаңа грузин театры; Лондонның Тоттенхэм Корт Роуд 264–267 мекенжайындағы жаңа кеңселер, бөлшек сауда және тұрғын үй құрылысы; Лондонның Бейкер Стрит 22 мекенжайындағы кеңселер мен бөлшек сауда; және Паундберидегі Королева Ана алаңы; және Ричмонд Риверсайдтың аралас пайдалануы.

АҚШ-та

АҚШ-тағы оның жұмыстарының қатарында Лондонның Твикенхэм қаласындағы Марбл Хилл Хаусының үлгісінде салынған Аберкромби резиденциясы – классикалық сарай бар. Сыртқы баспалдақпен көтерілетін пианино нобилесімен және коринфтік бағаналармен тірелген фронтонмен толықтырылған. Үй Касота әктасынан, ал әшекейлемесі Индиана әктасынан тұрғызылған.

Бағалау

Терридің сәулеті Дэвид Уоткиннің "Радикалды классицизм: Квинлан Терридің сәулеті" (2006) монографиясын жазған және Роджер Скрутонның "Спектатор" журналындағы "Квинлан Терриге салам: біздің замандағы ең ұлы сәулетші" мақаласында оны "жаңа серпіліс сыйлайтын ұзақ тыныс" деп атаған. Квинлан Терри – Ұлыбританияда немесе АҚШ-та классикалық дәстүрде жұмыс істейтін ең көрнекті және жемісті сәулетші. Ол Ұлыбританиядағы басқа сәулетшілерге қарағанда модернизмнің жалған нақтылығының негізінен кілемді тартып алуға көбірек тырысты. – Дэвид Уоткин (2006). Радикалды классицизм: Квинлан Терридің сәулеті.

Керісінше, Терриге қатысты көптеген сын айтылды. 2015 жылы Британдық сәулетшілер институтының (RIBA) журналында жарияланған мақалада "Private Eye" журналының "Piloti" бағанасының авторы, архитектура тарихшысы Гавин Стамптың сөзі келтірілді, онда ол Терридің жұмысын "қатаң, педанттық және шабыттандырмайтын, жалаң қораптарға жабыстырылған классикалық элементтер" деп кемсірткен. Мәдениет сыншысы Джонатан Мидс 2020 жылы "The Critic" журналындағы мақаласында Стамптың сын-ескертпелерін қайталады және Скрутонның "[көзі жоқ] адамды" мақтауын "ұятты ақымақтық" деп жоққа шығарды, ал Стивен Бейли Терри мен Уэльс принці арасындағы тығыз қарым-қатынасты сынағандардың бірі болды. 2009 жылы "The Guardian" газетінде Бейли Принстің сәулет кеңесшілерін "көнешілдердің тобы, арманшылдар, бас ие берушілер, қолдан жасаушылар, биікке көтерілуге тырысушылар [және] көздері нашар антикварлар" деп қысым көрсетті, Терриге ерекше назар бөлді, оны "архитектуралық пастиш маманы" деп атады, оның "сән-салтанаты мен өнері кері пропорционал".

Құрметтер

2003 жылы Терри Уилтширдегі Ферн үйі үшін Британдық грузин тобының 2003 жылғы «Ең жақсы заманауи классикалық үй» сыйлығына ие болды. 2005 жылы Терри ең беделді классикалық және дәстүрлі сәулетшілерге берілетін 3-ші жылдық Дрихаус сыйлығын жеңіп алды. Ол 1982 жылы қазіргі заманғы сәулет мұрағаты қаласын қайта құруға қосқан үлесі үшін Филипп Ротье еуропалық сыйлығының иегері атанды. 2015 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде классикалық сәулет өнеріне қосқан қызметі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) дәрежесіне ие болды.