Кіріспе

Италиялық кітапханашы, ғалым және библиофил Антонио ди Марко Мальябечи (немесе Мальябечи; 29 қазан 1633 – 4 шілде 1714) – итальяндық кітапханашы, ғалым және библиофил.

Өмірбаян

Ол Флоренцияда Марко Мальябеки және Женевра Балдориетта есімді қала тұрғынының ұлы болып дүниеге келді. Әкесі Антонио жас кезінде қайтыс болды, ол қысқа уақыт Маттео Розелли шеберханасында жұмыс істеді, бірақ Понто Веккиодағы алтын шебердің оқушысы болды. Ол осы лауазымда қырық жасқа дейін жұмыс істеді, содан кейін кардинал де Медичидің кітапханашысы Микеле Эрмини оның ғалымдық қабілетін танып, латын, грек және еврей тілдерін үйретті. 1673 жылы ол Тоскананың ұлы герцогы Козимо III де Медичидің кітапханашысы болды. Мальябеки Флоренция әдебиетінің орталық тұлғасына айналды, және әр ұлттың ғалымдары онымен жақын танысуға және хат алмасуға тырысты. Бұл жоғары лауазым оған зор бедел сыйласа да, ол көбінесе жеке ерекшеліктерімен және өзінің көптеп жинаған білімімен есте қалады. Оны энциклопедиялық, жанды кітапхана, кітап қорегі (Divoratore di Libri) және кітап сүйгіштердің ең ақылдысы деп атады, себебі ол сатып алған әрбір кітабын оқыды. Оның жеке кітапханасы 40 000 кітаптан және 10 000 қолжазбадан тұрды. Оның үйі кітаптарға дейін толған, баспалдақтар кітаптармен қапталған, тіпті үйдің алдындағы мұражайы да кітаптармен толы болды. Оның керемет жады туралы көптеген әңгімелер айтылады, ол "қабылдауға балауыз, сақтауға мәрмәр" сияқты болған. Мальябеки күнделікті мәселелерде өте бейжай болды. Айтуынша, ол бірде бір жылдан астам уақыт бойы жалақысын алуды ұмытып кеткен. Ол киімдерін тозуға дейін киді, ал түнгі уақытта киім ауыстыруды уақытты ысырап ету деп есептеді, "өмір тым қысқа және кітаптар тым көп". Ол барлық білім іздеуші ғалымдарды құнаққа шақырып, жұмысына кедергі келтірмесе, қуана қарсы алды. Оның иезуиттерді жек көретіні белгілі болды. Бір күні ол Рикарди сарайын көрсетіп, "Осы жерде білімнің жаңа өркендеуі болды" деді, содан кейін иезуиттер колледжіне қарап, "Олар оны жерлеу үшін келді" деді. Мальябеки 1714 жылы 81 жасында Ста. Мария Новелла монастырында қайтыс болды. Ол кітаптарын қоғамдық кітапхана ретінде пайдалану үшін Ұлы герцогқа қалдырды, ал оның мүлігі кедейлерге берілді. Оның "Мальябехиана" деп аталатын кітапханасы 1861 жылы Италияның Виктор Эммануэль II-імен бірге Ұлы герцогтың жеке кітапханасымен біріктірілді, екеуі де Biblioteca Nazionale Centrale Firenze кітапханасының негізін құрады.

Эксцентрикалар

Маглиабечи эксцентриктік адам ретінде танымал болды. Ол қатал және жабайы келбетті, өте немқұрайлы, өзіне көңіл бөлмейтін адам еді. Ол өзіне қызмет көрсетуге жол бермейтін. Оның тағамы көбінесе үш қайнатылған жұмыртқа мен бір стақан судан тұратын. Маглиабечи жеке гигиенаға мән бермейтін және киімдерімен ұйықтаған. Оның есігінде кішкентай терезесі болған, арқылы ол оған жақындағандарды көре алатын; егер ол олардың қомпаниасын қаламаса, оларды ішке кіргізбейтін. Ол күн сайын сарай кітапханасында бірнеше сағат өткізетін, бірақ өмірінде Флоренциядан Пратоға дейін кеткен емес дейді, ол бір рет Ватикан кітапханашысы кардинал Генри Нориспен бірге қолжазбаны көруге барған.