Кіріспе
Уильямстаун қаласындағы (Массачусетс штаты, АҚШ) өнер мұражайы және ғылыми-зерттеу институты.
Стерлинг және Франсин Кларк өнер институты, көбінесе Кларк деп аталады, Массачусетс штатының Уильямстаун қаласында орналасқан өнер мұражайы және ғылыми-зерттеу институты. Оның коллекциясында 14-шы ғасырдан 20-шы ғасырдың басына дейінгі еуропалық және американдық суреттер, мүсіндер, гравюралар, суреттер, фотосуреттер және декоративтік өнер туындылары бар. Кларк, Массачусетс қазіргі заманғы өнер мұражайы (MASS MoCA) және Уильямс колледжінің өнер мұражайы (WCMA) бірге Беркшир аймағындағы үш маңызды өнер мұражайын құрайды. Институт сонымен қатар зерттеулер мен жоғары білім беру орталығы болып табылады. Онда әртүрлі ғылыми-зерттеу және академиялық бағдарламалар, оның ішінде стипендиялық бағдарлама және Уильямс колледжінің өнер тарихы бойынша магистратура бағдарламасы, сондай-ақ 72-ден астам тілде 295 000-нан астам томдық кітаптарды қамтитын елдегі ең беделді ғылыми кітапханалардың бірі орналасқан. Кларк мұражайын жылына 200 000-ға жуық адам келіп көреді, және ол жыл бойында әртүрлі жастағы келушілерге арналған көптеген білім беру бағдарламаларын ұсынады.
Тарих
Кларк 1955 жылы Уильямс колледжімен бірлесіп, кәсіпкер, әскери қызметші және көрнекті өнер жинаушы Роберт Стерлинг Кларк пен оның әйелі Франсин құрды. Алыс Шығысқа саяхаттағаннан кейін Стерлинг 1911 жылы Парижге қоныстанды және атасынан (Singer тігін машинасы компаниясының бас директоры) мұраға алған мол байлығын жеке өнер коллекциясын қалыптастыру үшін пайдаланды. Франсин 1919 жылы үйленгеннен кейін өнер туындыларын жинауға қосылды. Кларктар өз коллекцияларын көбінесе жасырып, сирек көрсететін. Салқын соғыс басталып, ядролық қарулану қарқын алған кезде олар өнер туындыларының қауіпсіздігіне алаңдады. Олар Нью-Йорк қаласына болатын шабуылдан коллекцияларын қорғағысы келді, себебі сол қалада тұрған және коллекцияның мұрагері саналатын Метрополитен мұражайы орналасқан еді. Сондықтан Кларктар Нью-Йорк және Массачусетс штатындағы ауылдық жерлерде өз өнерлеріне арналған мұражай құру мақсатымен іздеу жұмыстарын бастады. 1949 жылы Уильямстаун қаласына (Массачусетс штаты) барып, қала басшыларымен және Уильямс колледжі мен Уильямс колледжінің өнер мұражайының басшыларымен келіссөздер жүргізді. Стерлингтің атасы мен әкесінің екеуі де колледждің қамқорлары болғандықтан, оған байланысы бар еді. 1950 жылдың 14 наурызында «Роберт Стерлинг Кларк өнер институтының» жарғысына қол қойылып, ұйым мұражай және білім беру мекемесі ретінде құрылды. 1953 жылы алғашқы тас қаланғаннан кейін Стерлинг арнайы отырыс өткізіп, атауын «Стерлинг және Франсин Кларк өнер институты» деп өзгертті, ол бүгінгі күнге дейін сақталған. Стерлинг Франсиннің атқарылған жұмысының себебін «Институттың мақсаттарына деген тұрақты ынтасы, Институтта сақталатын коллекцияларды жинауға қатысқаны және жобаны жоспарлауға қосқан үлесі» деп түсіндірді. Кларк 1955 жылдың 17 мамырында алғашқы директоры, бұрынғы күміс сатушысы Питер Гилл басшылығымен жұртшылыққа ашылды. Кларк содан бері туристер, өнерді жақсы көретіндер мен ғалымдар үшін танымал орынға айналды, Беркширлердің мәдени беделін қалыптастыруға көмектесті.
Бастапқы ғимарат
Стерлинг Кларк мұражайдың табиғи жарыққа толы және классикалық үлгіде болатынын болжаған. Екі сәулет фирмасы ұсынған жобаларына қанағаттанбағаннан кейін, Кларк Питер Гиллдің ұсынысымен Дэниел Перриге жүгінді, ол Фрик жинағына ұқсас классикалық стильде, бірақ әшекейлеуі азырақ дизайнды ұсынды. Құрылысқа жартылай екі жыл уақыт кетті және шамамен 3 миллион долларға бағаланды. Ғимарат 1955 жылдың 17 мамырында ашылды және Кларк отбасы Уильямстаунда болғанда тұруға арналған жеке пәтерді қамтыды. Бұл ғимарат Стэрлинг Кларктің соңғы мекенжайы болды, олар Парк-авенюдегі үйлерінен көшкеннен кейін, оның күлі ғимараттың кіреберісіндегі сатының астына қойылды. Хильдербранд кампустың аумағын қайта жобалап, жақын жердегі серуендеу жолдарын жаңартты, 1000 ағаш отырғызды және қайта пайдаланған сумен толтырылған шағылыстыратын көл жасады. Тадао Андо екі қосымшаны жобалады: Стоун Хиллдегі Лундер орталығы және 2008 және 2014 жылдары ашылған 42 600 шаршы фут ауданындағы Кларк орталығы. Орманның ішінде жасырылған пана ретінде көзделген Лундер орталығында екі галерея және маусымдық террасадағы кафе орналасқан. Бұл орталық сонымен қатар елдегі ең ірі аймақтық консервациялық орталық – Уильямстаун өнерді сақтау орталығына да үй иесі. Кларк орталығында арнайы көрмелерге арналған 11 000 шаршы футтан астам галереялық кеңістік, жаңа тамақтану, сауда және отбасылық орындар, сондай-ақ бастапқы мұражай ғимаратына жаңа кіреберіс құратын толығымен шыныдан жасалған мұражай павильоны бар. Мұражай ғимаратының солтүстік-батысында орналасқан тас, бетон және шыныдан тұратын Кларк орталығы Кларк кампусының орталық бөлігі болып табылады және оның негізгі кіреберісі қызметін атқарады. Аннабель Сельдорф кампустағы қолданыстағы құрылыстарды жаңартуға шақырылды. 1955 жылғы бастапқы мәрмәр ғимаратқа американдық және декоративтік өнер галереялары қосылды, көрме алаңы 15%-ға ұлғайтылды. 2016 жылы қайта ашылған Мантон зерттеу орталығында аудитория және орталық аула жаңартылды, сондай-ақ бірнеше галереялар мен оқу орталығы құрылды. Оның жаңартылуы Кларк мұражайының толыққанды кеңейту жобасын аяқтады. Мұражайдың соңғы 145 миллион долларлық кеңейту жобасы жеке қайырымдалықтар, қорлардың қолдауы, Массачусетс мәдени мекемелер қоры және Массачусетс штатымен бірлесіп ұйымдастырылған облигациялық қаржыландыру есебінен қаржыландырылды.
Шығу тегі
Бастапқыда Кларктар итальяндық, голландтық және фламандтық ескі шеберлердің суреттеріне көңіл бөлді. Уақыт өте келе олардың талғамдары Джон Сингер Сарджент, Эдгар Дега, Уинслоу Гомер және Пьер Огюст Ренуар сияқты суретшілерге қарай өзгерді. 1920 жылдан кейін Кларктар 19 ғасырдағы Франция өнеріне, әсіресе импрессионизм және Барбизон мектебінің туындыларына баса назар аударды. Келесі 35 жыл бойы Кларктар жеке коллекциясын толықтырып, 14 ғасырдың басынан 20 ғасырдың басына дейінгі суреттер, фарфор, күміс, гравюралар мен суреттер жинағын арттырды. Музейдің тұрақты қорында бірнеше маңызды туындылар бар. Ренуар, Роден, Джордж Иннес, Джон Сингер Сарджент және Жан Леон Жером есімдері айрықша көзге түседі. Кларк мұражайы Бугероның «Нимфалар мен сатир» атты француз академиялық өнерінің ең көрнекті туындысын ұсынады және бүгінде француз импрессионизмінің жұмыстарымен танымал.
Жаңа сатып алулар
"Кларк" өзінің миссиясын толық және тиімді жүзеге асыру үшін өзінің коллекциясын құруды және дамытуды жалғастырып келеді. Жақындағы сатып алынған туындылардың ішінде Гвийом Гильон Летиердің "Брут ұлдарын өлімге кесуі" және шамамен жүз пейзаждық суреттен тұратын "Пейзаж альбомы" (Paysage) бар, олардың көп бөлігінің авторы өзі Летиер. Сондай-ақ, жақында Мэри Виктория Жакотоның салған "Атақты әйелдердің шай жиынтығы" (Cabaret des femmes célèbres) сатып алынды, бұл басқару, әдебиет, философия және халықаралық қатынастар саласындағы жетістіктерімен танымал әйелдердің портреттерінен тұратын үш белгілі жиынтықтың бірі. Тағы да жаңа сатып алынған туындыларға Адольф Эжен Габриэль Роэннің "Гаити сарайында Президент Бойердің қызметке кірісуі" және Франк пен Кэтрин Мартуччиден қара американдықтардың, әсіресе Эдвард Дж. Суби мен Джеймс Ван Дер Зидің ертедегі фотосуреттерінен жасалған маңызды сыйлық кіреді. 2013 жылы Франк пен Кэтрин Мартуччи мұражайға Джордж Иннестің сегіз пейзажын сыйлады, бұл коллекциядағы оның бұрыннан бар екі туындысын толықтырды.
Британдық өнердің Мантон жинағы
1955 жылы құрылғаннан бері Кларк өнер институты сатып алу, сыйлықтар және мұралар арқылы коллекциясын кеңейтіп келеді, соңғы кезде фотосуреттер коллекциясын дамытуға ерекше мән беріп отыр. 2007 жылы Мантон қоры өзінің негізін қалаушылары – сэр Эдвин мен леди Мантонның коллекциясын мұражайға табыс етті. Британдық өнердің Мантон жинағында J. M. W. Turner, Thomas Gainsborough және John Constable сияқты британдық суретшілердің 200-ден астам туындысы бар.
Арнайы көрмелер
Кларк жыл бойы әртүрлі тақырыптарға арналған ерекше көрмелер ұсынады. 2023 жылдың маусымынан қазан айына дейін Кларк Эдвард Мунк: Дүрбілігі жер көрмесін өткізді. Бұл Мунктың табиғатты өнер туындыларында терең мағынаны беру үшін қалай қолданғанына назар аударған АҚШ-тағы алғашқы көрме болды. «Дүрбілігі жер» көрмесінде 75-тен астам жұмыс, оның көп бөлігі Мункмузет коллекциясынан, сондай-ақ сирек көрінетін жеке коллекциялардан 40-тан астам сурет және гравюралар қойылды. [2] Көрмені Кларк өнер институты, Барберини мұражайы және Мунчмузет бірлесіп ұйымдастырды. «Нью-Йорк Таймс» газеті «Дүрбілігі жер» көрмесін «2023 жылғы ең үздік өнер туындылары» тізіміне қойды. Ағымдағы көрмелер туралы толық ақпаратты веб-сайттан табуға болады.
Табиғи ландшафт
Ғимараттардың өзінен басқа, Кларк кампусы жайылымдардың, орманның және серуендеу жолдарының кең аумағын қамтиды. Стерлинг пен Франсин Кларктың бастапқы көзқарасына сай, Кларк Беркширлердің табиғи сұлулығын келушілердің әсерінің маңызды бөлігі деп есептейді. Жылдың жылы мезгілінде келушілерді ландшафт архитектор Рид Хильдербранд жасаған үш деңгейлі, кең көлемді шағылыстыратын бассейн күтіп алады.
Кларктағы сиырлар
Жылы айларда Тас төбеде және оның үстінде мал жаюда жүрген сиырларды да көруге болады. Кларк өнер институтының сайтында айтылғандай, сиырлар дос көңілді, бірақ оларға жақындамаған жөн.
Қар аяқ жоба
Қыс айларында келушілер Кларк кампусы мен қардағы жолдарды табалдақтармен тегін пайдалана алады.
Жер/жұмыстар
Кларк кампусында бірнеше ашық ауадағы өнер инсталляциялары бар. Олардың алғашқы толыққанды ашық ауадағы көрмесі Ground/work 2020 жылдың қазан айынан 2021 жылдың қазан айына дейін өтті, онда Найри Баграмиан, Дженни С. Джонс, Хегу Янг және тағы да басқалар сияқты халықаралық суретшілердің туындылары қойылды. Бұл көрме Кларк өнер ордасының қазіргі заманғы және осы күнгі суретшілермен жұмысын күшейтуге бағытталғандығын көрсетеді, кампустың шалғындары мен ормандарына ашық ауадағы галереяны айналдырды. Ground/work көрмесі аяқталғанымен, келушілер кампус аумағында орналасқан түрлі ашық ауадағы мүсіндер мен инсталляцияларды тегін тамашалай алады.
Ғылыми-зерттеу және академиялық бағдарлама
Ғылыми-зерттеу және академиялық бағдарлама (ҒЗП) – Кларк институтының академиялық зерттеулер мен ғылыми тағылымдамаға берілген бастапқы міндеттемесінің көрінісі. Бағдарлама 1990-шы жылдардың соңында Кларк кітапханасының және Өнер тарихы бойынша аспирантура бағдарламасының құрылуымен басталды. Джон Онианс, Майкл Энн Холли және Дарби Инглиштің басшылығымен бағдарлама өз ауқымын кеңейтіп, көркем өнерді зерттеу және жасау саласын дамыту үшін аймақтық және халықаралық институттармен, ғалымдармен ынтымақтастыққа түсті. Кэролайн Фаулер Кларк институтының Ғылыми-зерттеу және академиялық бағдарламасының директоры және Уильямс колледжінің Өнер тарихы бойынша аспирантурасында оқытады. Ғылыми-зерттеу және академиялық бағдарлама жыл сайын оннан он алтыға дейін Кларк стипендиясын тағайындайды, олардың ұзақтығы төрт аптадан он айға дейін. Кларк стипендиясы, перспективалы ғалымдарға, сыншыларға және мұражай қызметкерлеріне кәсіби міндеттемелерінен бөлек зерттеу жүргізуге мүмкіндік береді. Стипендиаттар, сондай-ақ әлемнің түкпір-түкпірінен келген ғалымдар мен студенттер бағдарлама ұйымдастыратын түрлі конференцияларға, коллоквиумдарға, семинарларға, кураторлардың дөңгелек үстелдеріне және шеберлік сабақтарына қатысуға шақырылады. "Кларк көркем өнер зерттеулері" сияқты жылдық Кларк конференцияларының материалдарына негізделген жариялымдар, өнер тарихы мәселелерін көп салалы тұрғыдан зерттеуге арналған тағы бір платформа болып табылады. Қызығушылар "Искусство және жазу туралы әңгімелер" атты Ғылыми-зерттеу және академиялық бағдарламаның подкастын тыңдай алады, ол өнер тарихы немесе бейнелеу материалдарымен айналысатын ғалымның немесе суретшінің өмірі мен ой-өрісіне терең үңілуге мүмкіндік береді.
Уильямс колледжінің өнер тарихы бойынша аспирантурасы
Уильямс колледжінің өнер тарихы саласы бойынша магистратурасы 1972 жылы Кларкпен бірлесіп құрылған. Бұл екі жылдық қарқынды бағдарлама, академиялық жұмыс, кураторлық тағылымдама, семинарлар, халықаралық оқу сапары және түрлі оқытушыларды біріктіре отырып, өнер тарихы бойынша Магистр дәрежесін алуға бағытталған. Кларк кампусында орналасқан бағдарлама екі институттың өнер тарихы ресурстарын пайдаланады және олармен тығыз байланыста жұмыс істейді. Бағдарламаның шамамен 1500 түлегінің арасында Филадельфия өнер мұражайының директоры Саша Суда, Чикаго өнер институтының директоры Джеймс Рондо және Кристис компаниясы төрағасының орынбасары Пол Провост сияқты белгілі түлектер бар.
Көркем әдебиет саласындағы үздіктер үшін Кларк сыйлығы
Кларк сыйлығы 2006 жылдан бері екі жылда бір рет табыс етіледі. Бұл сыйлық "көрнекі өнерді түсіну мен бағалауды дамытатын, ақылға қонымды, терең ойлы және оңай түсінілетін жазу стилін мақтатады". Сыйлық "ғылыми негіздемеге сүйенген, бірақ түрлі аудиторияға қызықты болатын күрделі идеяларды жеткізетін сындық немесе тарихи жазбаларға" беріледі. 2006 жылы үш адам марапатталды. 2022 жылға дейін әр ретте бір жеңімпаз таңдалды, алайда пандемия кезеңінде екі жеңімпаз анықталды. Кітапханада 280 000-нан астам том және Роберт Стерлинг Кларктің сирек кітаптар жинағы сияқты көптеген арнайы коллекциялар бар. Материалдарға стандартты өнер анықтамалары мен деректер базалары, 65 тілде және 140-тан астам елден алынған монографиялар мен ғылыми журналдар, көрме каталогтары мен музейлік жарияланымдар, аукцион каталогтары (соның ішінде 19-шы және 20-шы ғасырдың басындағы көптеген каталогтар) және суретшілердің кітаптары кіреді. Кітапхананың кіреберісі барлығына ашық және тегін.