Кіріспе

Могол ханзадасы (1624–1661)

Мырза Мұхаммед Мурад Бахш (9 қазан 1624 – 14 желтоқсан 1661) – моғол императоры Шах Жахан мен императорша Мүмтаз Махалдың ең кіші, тірі қалған ұлы. 1647 жылға дейін Балх субасы болды, содан кейін оның орнына ағасы Аурангзеб тағайындалды.

Отбасы

Мұхаммед Мурад Бахш 1624 жылғы 9 қазанда Бихардағы Рохтасгарх бекінісінде император Шах Джахан мен оның әйелі Мумтаз Махалдың алтыншы және ең кіші, тірі қалған ұлы ретінде дүниеге келді. Мұраттың туыстарының арасында оның екі саяси беделді әпкесі, ханшайымдар Жаханара Бегум мен Рошанара Бегум, сондай-ақ оның әкесінің мұрагері, ағасы, таққа мұрагер ханзада Дара Шикох және болашақ Моғол императоры Аурангзеб болды.

Жеке өмір

1638 жылы Мурад Бакш он төрт жасында Сафави әулетінен шыққан ханшайым Сакина Бану Бегумға үйленді. Ол Шах Наваз Хан Сафавидің қызы еді. Ол Аурангзеб әйелі болған үлкен қарындасы Дилрас Бану Бегумның кіші қарындасы болды.

Басқарушылық

Ол 1642 жылы Мултан, 16 ақпан 1646 – 9 тамыз 1646 аралығында Балх, 20 тамыз 1647 – шілде 1648 аралығында Кашмир, 25 шілде 1648 – 14 қыркүйек 1649 аралығында Деккан және 23 қаңтар 1650 – 1654 жылдары Кабул, наурыз 1654 жылы Гуджарат және Малваның субәдары болып тағайындалды.

Мұрагерлік соғыс

1657 жылғы 30 қарашада әкесінің ауырып қалғаны туралы хабар түскен соң, ол Ахмадабадта өзін император деп жариялады. Сол жылы ол Сурат портына келген Осман елшісі Манзада Хусейн Ағаны қабылдады, ол Аграда Шахжаханмен кездесуге бара жатқан еді. Манзар Хусейн Аға Шахжаханның ұлдары арасындағы соғыстарға байланысты көңілінің қалғанын айтады. Мұрат Бакш Шахжаханның үлкен ұлы Дара Шихохты жеңу үшін Аурангзебпен бірікті. Шындығында, Самугарх шайқасында Аурангзебтің пайдасына шайқастың барысын өзгерте алған – Мұрат Бакш пен оның соварлары бастаған қаһарлы шабуыл болды. 1658 жылғы 7 шілдеде ол ағасы Аурангзебпен шатырда болғанда, мас күйде жасырын түрмеге қамалып, 1659 жылғы қаңтардан бастап Гвалиор бекінісіне ауыстырылды. 1661 жылы ол бұрынғы Диван хатшысы Әли Нақиді өлтіргені үшін сотталып, өлім жазасына кесілді. Содан кейін Аурангзеб Мұрат Бакштың орнына Гуджарат Субедары етіп Инайат Ханды тағайындады және оны Сураттың жаңа моғол қолбасшысы етіп қойды.

Өлім

1661 жылдың 14 желтоқсанында үш жыл түрмеде отырғаннан кейін ол Гвалиор бекінісінде өлім жазасына кесілді. Бауырларының соңғысы да қаза тапқаннан кейін, Аурангзеб Моғол империясының сөзсіз императоры атанды.