Кіріспе

Саягьи У Ба Хин (,; 6 наурыз 1889 – 19 қаңтар 1971) – Бирма Одағының алғашқы Бас есепшісі. Ол Мьянманың Янгон қаласындағы Халықаралық медитация орталығын құрған және Випасана медитациясы саласындағы ХХ ғасырдың маңызды маманы ретінде белгілі.

Өмір жолы және шығармашылығы

Ба Хин 1889 жылы наурыз айында британдық отаршылдық кезінде Янгон қаласында дүниеге келді. Ол жоғары мектептің соңғы емтиханын тапсырып, алтын медаль мен колледжге оқуға стипендия жеңіп алды. Отбасының талабымен ол ақша табу үшін ресми білімін тоқтатуға мәжбүр болды. Оның алғашқы жұмысы «The Sun» атты бірмалық газетте болды, бірақ кейін Бірма Бас есепшісінің кеңсесінде есепші болып жұмыс істеді. 1926 жылы ол Үндістанның провинциялық үкіметі ұсынған Есептік қызмет емтиханын тапсырды. 1937 жылы Бирма Үндістаннан бөлінген кезде, ол алғашқы Арнайы кеңсе бастығы болып тағайындалды. Осы жылы, 1937 жылдың қаңтарында Ба Хин Сая Тхет Гьидің шәкіртімен танысты. Тхет Гьи – бай шаруа және әйгілі ұстаз Леди Саядавтың шәкірті болды. Ол Ба Кхинге анапана сатиді үйреткен, яғни Будда үйреткен медитацияның бір түрін үйреткен еді. Ба Кхин оны сынап көргенде, жақсы концентрацияны сезінді, бұл оны қатты әсер етті, сондықтан ол Тхет Гьи осы мақсат үшін құрған орталықта Випасана медитациясының толық курсын аяқтауға бел буды. Сәйкесінше, Ба Хин он күндік демалысқа өтініш білдіріп, Тхет Гьидің оқу орталығына аттанды. Ба Хин алғашқы он күндік курста жақсы нәтижелер көрсетті және Рангунға келген сайын ұстазының орталығына жиі барып, Тхет Гьимен кездескен кезде жаттығуларын жалғастырды. 1941 жылы оның өмірінде маңызды оқиға болды. Бирманың солтүстігінде мемлекеттік іспен жүргенде, ол кездейсоқ түрде арахант ретінде танылған монах Вебу Саядавпен кездесті. Вебу Саядав Ба Кхиннің медитациядағы шеберлігіне таңғалып, оны үйретуге шақырды. Ба Кхинді оқытуға шақырған алғашқы адам осы монах болды. 1948 жылдың 4 қаңтарында, Бирма тәуелсіздік алған күні Ба Хин Бирма Одағының бірінші Бас есепшісі болып тағайындалды. 1950 жылы ол Бас есепші кеңсесінің Випасана қауымдастығын құрды, онда қарапайым адамдар, әсіресе осы кеңсе қызметкерлері Випасана медитациясын үйрене алатын болды. 1952 жылы Шведагон пагодасынан солтүстікке қарай екі шақырым жерде Рангун қаласында Халықаралық медитация орталығы (ХМО) ашылды. Мұнда көптеген бірмалық және шетелдік студенттер Ба Кхиннің Дхамма үйретімдерін алды. Ол сондай-ақ 1954–1956 жылдары Янгонда өткен Чатха Сангаяна (Алтыншы оқу) деп аталатын Алтыншы буддалық кеңесті жоспарлауға белсенді қатысты. Ба Хин 1967 жылы мемлекеттік қызметтегі көрнекті мансабынан зейнеткерлікке шықты. Сол кезден бастап 1971 жылы операциядан туындаған асқынулар салдарынан ерте қайтыс болғанға дейін ол Бирмадағы ХМО-да болып, Випасананы үйретті.

Мұра

Ба Хин випассана медитациясының белгілі ұстазы болды. Оның қайтысынан кейін, оның шәкірттері әртүрлі елдерде оның дәстүрінде медитация орталықтарын құрды. Ба Кхин дәстүріндегі бірмалық буддалық шәкірттер бөлімі ұйымдастырған алты Халықаралық медитация орталығы бар. Батыстағы осы орталықтардың әрқайсысы Ба Кхин құрған Бірманың Рангун қаласындағы Халықаралық медитация орталығының тікелей тармағы болып табылады. Бұл орталықтарды оның шәкірті Мья Твин басқарады, ол өзінің ізбасарлары арасында Ана Саямагьи деп танылады. Ба Кхиннің тағы бір шәкірті – С. Н. Гоенка. Саягьи У Ба Кхин дәстүрінде С. Н. Гоенка үйреткен Випассана медитациясының екі жүзден астам орталығы әлемнің әртүрлі елдерінде орналасқан.