Панұко өзені – Мексиканың ірі өзендерінің бірі. Көлемі жөнінен 4-орында, ал бассейні ауданы бойынша 6-орында. Моктесума және Тампаон өзендерінің қосылуынан пайда болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексикадағы Пануко өзені (lang es, ˈpanuko), сондай-ақ Рио-де-Каноас деп те аталады, Мексикадағы бірнеше саласы бар, оның ішінде Моктезума өзенімен толығып, Мексика шығанағына құятын өзен. Өзеннің ұзындығы шамамен километрге жетеді және Мексика, Идальго, Керетаро, Сан-Луис-Потоси, Тамаулипас және Веракрус штаттарынан өтеді немесе олармен шектеседі. Мексика атласына сәйкес, ол су ағыны көлемі бойынша Мексиканың төртінші үлкен өзені және ауданы бойынша алтыншы үлкен өзен алабын құрайды.
River in Mexico
The Pánuco River (lang es, ˈpanuko), also known as the Río de Canoas, is a river in Mexico fed by several tributaries including the Moctezuma River and emptying into the Gulf of Mexico. The river is approximately long and passes through or borders the states of Mexico, Hidalgo, Querétaro, San Luis Potosí, Tamaulipas, and Veracruz. According to the Atlas of Mexico, it is the fourth largest river in Mexico by volume of runoff, and forms the sixth largest river basin in Mexico by area.
Сипаттама
Пануко өзені 98 227 км² алапты суландырады, оның ішінде Мексика үстіртінің, Сиерра-Мадре-Ориенталдың және Мексика шығанағының жағалау жазығының бөліктері бар. Пануко өзені екі негізгі саласы – Моктезума және Тампаон (немесе Тамуин) өзендерінің қосылуынан пайда болады. Моктезума өзені Мексика үстіртінен бастау алады, оның бастау арналарына Тула өзені кіреді. Ол солтүстікке қарай ағып, Идальго және Керетаро штаттары арасындағы шекараны құрайды, Сан-Луис-Потосиге қарай жылжығанда шығысқа бұрылып, Сиерра-Мадре-Ориенталдың арасынан терең шатқалды кесіп өтеді. Мексика шығанағының жағалау жазығына шыққаннан кейін, ол солтүстік-шығысқа қарай ағып, Темпоал өзенімен оңтүстіктен қосылады, содан кейін Веракрус штатында Тамуин өзеніне құяды.
The Pánuco River drains a basin of 98,227 km2, which includes portions of the Mexican Plateau, the Sierra Madre Oriental, and the Gulf Coastal Plain. The Pánuco is formed by the confluence of its two main tributaries, the Moctezuma and the Tampaón (or Tamuín). The Moctezuma originates on the Mexican Plateau, and its headwater streams include the Tula River. It runs northward, forming the state border between Hidalgo and Querétaro as it moves toward San Luis Potosí, before turning eastward to carve a deep canyon through the Sierra Madre Oriental. Once emerging onto the Gulf Coastal Plain, it runs northeastwards, joined from the south by the Tempoal River before joining the Tamuin in Veracruz.
Климат
Пануко алабының климаты субтропиктік. Сиерраның шығысындағы климат солтүстікте жартылай құрғақ, ал оңтүстікте ылғалды, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері солтүстікте 800 мм-ден басталып, оңтүстікте 3000 мм-ге жетеді. Сиерраның шығысқа қарай беткейлері орографиялық жауын-шашын тудырады. Мексика үстірті Сиерра-Мадре-Ориенталдың жаңбырдан қорғалған аймағында орналасқан және құрғақ немесе жартылай құрғақ климатқа ие, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 300 мм. Мұнда көптеген эндемиктер бар: алты Nosferatu циклид түрі, бес Tampichthys балықтары, тоғыз "солтүстік семсерқұйрықтары" (Xiphophorus туысы), үш Gambusia түрі, екі Ictalurus балықтары, көкқұйрықты шұбар (Ataeniobius toweri), қараңғы сплитфин (Goodea gracilis), реликт сплитфин (Xenoophorus captivus), пигмей шұбар (Notropis tropicus), клеткалы шұбар (Cualac tessellatus), кең дақты молли (Poecilia latipunctata), Тамасопо циклид (Herichthys tamasopoensis), Калабазас шұбары (Notropis calabazas) және етті ерін буффалосы (Ictiobus labiosus). Эндемиктердің бірнешесі қауіпті жағдайда.
The Pánuco basin has a subtropical climate. The climate east of the Sierra ranges from semi arid in the north and subhumid in the south, with average annual rainfall ranging from 800 mm in drier north up to 3000 mm in the south. The eastward facing slopes of the Sierra generate orographic precipitation. The Mexican Plateau is in the rain shadow of the Sierra Madre Oriental, and has an arid to semi arid climate, with an average annual rainfall of 300 mm. There are many endemics: six Nosferatu cichlid species, five Tampichthys minnows, nine "northern swordtails" (genus Xiphophorus), three Gambusia species, two Ictalurus catfish, the bluetail goodeid (Ataeniobius toweri), dusky splitfin (Goodea gracilis), relict splitfin (Xenoophorus captivus), pygmy shiner (Notropis tropicus), checkered pupfish (Cualac tessellatus), broadspotted molly (Poecilia latipunctata), Tamasopo cichlid (Herichthys tamasopoensis), Calabazas shiner (Notropis calabazas) and fleshylip buffalo (Ictiobus labiosus). A few of the endemics are seriously threatened.