Кіріспе

Лихтенштейннің ханзадасы 1929-1938 жылдары.

Франц I (Франц де Паула Мария Карл Август; 28 тамыз 1853 – 25 шілде 1938) 1929 жылдың 11 ақпанынан бастап 1938 жылы қайтыс болғанға дейін Лихтенштейннің ханзадасы болды.

Ерте өмір

Франц де Паула Мария Карл Август 1853 жылғы 28 тамызда Лихтенштейн сарайында Алой II және оның әйелі, Вичинц пен Теттау графесі Франциска Кински отбасында дүниеге келді. Ол Вена және Прага университеттерін бітірген. 1894 жылдан 1898 жылға дейін граф Антон Граф фон Волькенштейн Тростбургтің ізбасары ретінде Ресей империясындағы Австрия-Мажарстан елшісі қызметін атқарды. Ол Австриядағы Алтын Жүн орденінің 1204-ші рыцары болды.

Билік

1929 жылғы 11 ақпанда Иоганн II қайтыс болды, Лихтенштейн князі атағын Францқа тапсырды. Ол атақты алғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, Лихтенштейн әулетіне тиесілі 395 360 акр жер Чехословакия тарапынан тартып алынды. Фермерлердің делегациясы одан Лихтенштейнде республика құруды сұрады, бірақ ол елге қаржысын жұмсамайтынын, тек салыққа ғана тәуелді болуға мәжбүр ететінін айтқан соң, тырысып бармады. 1937 жылы премьер-министр Йозеф Хуп Австрия мұрагері Отто фон Габсбург Бельгиядағы бұрынғы резиденциясы Стеенокерзелден гөрі Австрияға жақын болу үшін Франц I-нің қонағы ретінде Лихтенштейн қамалында тұрғанын мойындады. Лихтенштейн мен АҚШ арасында экстрадиция туралы шартқа қол қойылды. Оның балалары болған жоқ, сондықтан бірінші туысы, бір рет алысқан ханзада Алой мұрагерлікке кезегі келді, бірақ Алой 1923 жылы ұлы Франц Иосифтің пайдасына мұрагерліктен бас тарды, себебі ол рөлді қабылдаса, жасының үлкендігін қабілетсіз деп санады. 1938 жылғы 31 наурызда ол Австрияның Аншлюсынан кейін екі рет алысқан туысы Франц Иосифті өзінің регенті етіп тағайындады. Ол регент болғаннан кейін Чехословакиядағы Фельдбергке көшіп, 25 шілдеде отбасылық қамалдарының бірінде, Фельдберг қамалында қайтыс болды. Франц Иосиф Лихтенштейн князі лауазымына ресми түрде ие болды. Франц регенттікті Франц Иосифке қарттығына байланысты бергенін айтса да, егер нацистік Германия басып кірсе, князьдікті басқаруды жалғастыруға ниеті болмағаны туралы пікірлер айтылды, себебі оның әйелі Элизабет фон Гутман еврей тегінен шыққан.