Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Барон Ян Леон Хиполит Козиетюльский (4 шілде 1781 – 3 ақпан 1821) – Наполеон соғыстары кезінде Варшава Герцогтығының қарулы күштері офицері, поляк ақсүйегі және әскери қолбасшы. Ол Сомосьерра шайқасындағы поляк атты әскерінің батыл шабуылының есімдеріне сақталған батыр қолбасшысы ретінде танымал.
Baron Jan Leon Hipolit Kozietulski (4 July 1781 – 3 February 1821) was a Polish noble, military commander and an officer of the armed forces of the Duchy of Warsaw during the Napoleonic Wars. He is best remembered as the heroic commander of the Polish cavalry charge at the Battle of Somosierra.
Өмірбаян
Ян Леон Хиполит Козиетюльский 1781 жылдың 4 шілдесінде Польша-Литва достастығындағы Скиерниевицеде дүниеге келген. Винсент Красинскийдің досы Козиетюльский Варшаваның құрмет гвардиясына қосылды, оның құрамында Пултүск шайқасы мен Эйлау шайқасына қатысты. Ерекше көзге түскен кавалерия офицері, 1807 жылдың сәуір айында император гвардиясының 1-ші жеңіл атқыштар полкінің 3-ші эскадрильясының командирі болды, оған Красинский басшылық етті. 1808 жылдың наурыз айында Козиетюльский өз бөлімімен Испанияға жетіп, Пиреней соғысына қатысты.
Jan Leon Hipolit Kozietulski was born 4 July 1781 in Skierniewice in the Polish–Lithuanian Commonwealth. A friend of Wincenty Krasiński, Kozietulski joined the Warsaw Honour Guard, with which he took part in the Battle of Pułtusk and the Battle of Eylau. A distinguished cavalryman, in April 1807 he became the commanding officer of the 3rd Squadron of the Polish 1st Light Cavalry Regiment of the Imperial Guard, commanded by Krasiński. In March 1808 Kozietulski reached Spain with his unit, where he took part in the Peninsular War.
Испания мен Австриядағы табыстар
Сомосьерра шайқасында Козиетюльский поляк атты әскерін испандық артиллерия мен жаяу әскеріне қарсы шабуылға бастады. Шабуыл кезінде жалғыз қолбасшы болмаса да, шайқастан кейін жеңіс оған есептелді және Польшада сол науқанның ең танымал ардагері ретінде қала берді. Ол соғыстан кейін француз құрметті легионымен марапатталған 18 поляктан бірі болды. Пиреней соғысынан кейін Козиетюльский әскери қызметте қалып, Ваграм шайқасында өзін ерекшелендірді, онда ол поляк атты әскерін австриялықтармен бірге соғысқан басқа поляк атты әскеріне қарсы басқарды. 1811 жылы ол қызметтері үшін империя бароны атанды.
During the Battle of Somosierra, Kozietulski was the commander who led the Polish cavalry against the Spanish artillery and infantry. Although not the only commander present during the charge, he was credited with the victory after the battle and in Poland remains the best known veteran of that campaign. He was also one of 18 Poles to be awarded the French Legion of Honour after the battle. Following the Peninsular War Kozietulski remained in the military and distinguished himself in the Battle of Wagram, where he led the Polish cavalry unit against other Polish cavalry units fighting alongside the Austrians. For his merits, in 1811 he became a Baron of the Empire.
Ресей мен Наполеонның өмірін құтқару
Наполеонның Ресейге шабуыл жасауы кезінде Козиетюльский 1812 жылғы 25 қазандағы Малоярославец шайқасында дамылсыз қолбасшы екенін тағы да көрсетті, онда император мен шабуылдаған казактардың арасына шабуылдап кіріп, Наполеонның өмірін сақтап қалды. Оның найзамен тесілген, қанға боялған формасы Варшавадағы Польша армиясы мұражайында бүгінге дейін сақтаулы. Жараларынан жазылған соң ол қайтадан әскери қызметке оралды және 1813 жылғы Саксониядағы Наполеон науқанының барлық маңызды шайқастарына қатысты. Ол Ұлттар шайқасына да қатысты. 1814 жылы императорлық гвардияның француздық 3-ші жеңіл атқыштар полкінің командирі болып тағайындалды және 1814 жылы Париж шайқасында күресті.
During Napoleon's invasion of Russia, Kozietulski again distinguished himself as a skilled commander during the Battle of Maloyaroslavets of October 25, 1812, where he saved the life of Napoleon himself, by charging between the Emperor and the assaulting Cossacks. His uniform, pierced with a lance and stained with blood, is preserved to this day in the Museum of the Polish Army in Warsaw. After recovering from his wounds he returned to active service and took part in all major battles of Napoleonic 1813 campaign in Saxony. He also took part in the Battle of Nations. In 1814 he was made the commander of the French 3rd Scout Regiment of the Imperial Guard and fought in the Battle of Paris in 1814.
Польшадағы кейінгі өмірі
Наполеон жеңілгеннен кейін Козиетюльский Ресей билігіндегі Польша Корольдігіне қайтып келді, онда ол Польшаның 4-ші улан полкінің командирі болды. Ол 1821 жылдың 3 ақпанында Мала-Вейс сарайында, Наполеон Сент-Елена аралында қайтыс болғаннан үш ай бұрын дүние салды.
After Napoleon's defeat, Kozietulski returned to the Russian held Polish Kingdom, where he became commander of the Polish 4th Uhlan Regiment. He died on 3 February 1821 in Mała Wieś Palace, three months before Napoleon died on the Saint Helena island.