Кіріспе

Адам құқықтары кодексі – Канаданың Онтарио провинциясындағы заң алдындағы теңдікке кепілдік беретін және тұрғын үй немесе жұмыс сияқты нақты әлеуметтік салаларда дискриминацияға тыйым салатын заң. Кодекске сәйкес, нәсіл, түс, гендерлік идентичность немесе өрнек, жыныс, сексуалдық бағдар, мүгедектік, дін, жас және басқа да негіздер бойынша дискриминацияға тыйым салынды. Кодекс Онтарио Адам құқықтары комиссиясымен басқарылады және Онтарио Адам құқықтары трибуналымен қамтамасыз етіледі.

Негіздер

Кодексте нәсіл, шежіре, туған жер, тері түсі, этникалық тегі, азаматтығы, діні, жынысы, сексуалдық бағдары, гендерлік идентиті және оның көрінісі, жасы, отбасылық жағдайы, мүгедектігі, мемлекеттік жәрдем алуы (тұрғын үй үшін ғана), қылмыстық құқық бұзулар туралы мәліметтері (жұмысқа орналасу үшін ғана) немесе жоғарыда аталған негіздердің кез келгеніне байланысты адаммен байланысы бойынша кемсітуге тыйым салынады. Бұл тізімге соңғы өзгеріс 2012 жылдың 19 маусымында гендерлік идентиті мен гендерлік көріністі қосу арқылы енгізілді.

Әкімшілік

Онтарионың адам құқықтары жөніндегі трибуналы (HRTO) – кодекстің бұзылуы туралы шағымдарды қарауға міндетті әкімшілік, сотқа жақын сот органы. Ол кемсітушілік әрекеттерді жою мақсатында өтемақы төлеуге және нақты міндеттемелерді орындауға құқылы. HRTO-ның шешімдері Ontario Superior Court of Justice-тің апелляциялық бөлімі тарапынан сот тәртібімен тексеріледі. 2008 жылдың 30 маусымына дейін адам құқықтары бойынша шағымдар Онтарионың адам құқықтары жөніндегі комиссиясына (OHRC) ұсынылып, дискриминациялық жағдайлар зерттелді. 2008 жылдың 30 маусымынан бастап дискриминациялық шағымдар тікелей HRTO-ға беріледі, ал OHRC жүйелі дискриминациямен күресуге, халықты біліммен қамтуға және саясатты әзірлеуге ресурстарын жұмылдыруға мүмкіндік алады.

Мазмұны

Кодекс кіріспе бөлімге, яғни "көріспеге" бөлінген, содан кейін жеті бөлім бар. I бөлім негізгі құқықтар мен жауапкершіліктерді белгілейді. II бөлім кодекстің қалай түсіндіріліп, қолданылатынын түсіндіреді. III бөлімде Онтарионың Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының (OHRC) рөлі мен құрылымы түсіндіріледі. IV бөлімде Онтарионың Адам құқықтары жөніндегі трибуналының (HRTO) рөлі мен құрылымы түсіндіріледі. IV.1 бөлімінде Адам құқықтары заңдық қолдау орталығы (HRLSC) құрылып, оның басқаруы белгіленеді. V бөлімде ережелерді қабылдау өкілеттігі сияқты жалпы мәселелер қарастырылады және Адам құқықтары кодексінің басқа провинциялық заңнамалардан басымдығы айқындалады (47(2)-бап). Кодекстің VI бөлімі "ескі" жүйеден, онда шағымдар Онтарионың Адам құқықтары жөніндегі комиссиясымен тергеліп отырған, "жаңа" жүйеге (2008 жылдың 30 маусымында күшіне енген) өтуді қарастырады, онда өтініштер тікелей Онтарионың Адам құқықтары жөніндегі трибуналына тергеусіз беріледі.

Қолдану

Кодекс федералдық реттелуге жататын, мысалы, банк ісі, провинция ішіндегі көлік, авиация және телекоммуникация сияқты қызметтерге қолданылмайды, олар Канаданың Адам құқықтары туралы заңына бағынады. HRTO төрешісінің айтуынша, Кодекс тек қорғалған негіздері бар адамдарды кемсітуден ғана қорғайды. Жәбірленуші өзінің қорғалған негіздеріне байланысты кемсітуге ұшырағанын дәлелдеуге міндетті. HRTO қарапайым адамдардың адам құқықтарын бұзу туралы шағымдарын қарауға құзыреті жоқ екенін мәлімдеді. Адамдар HRTO-мен келіспейді, олардың пікірінше, Адам құқықтары кодексінің (Онтарио) қағидасы мен мақсаты – тек қорғалған негіздері бар адамдарды ғана емес, жалпы халықты адам құқықтарын бұзудан қорғау болып табылады.