Кіріспе

Қалқаншалардың түрлері

Суринам қалқаншасы немесе жылыжай қалқаншасы. Пронотумның (бас қалқаны) алдыңғы жиегінде ақшыл түсті жолақ болады. Еркектер сирек туады, бірақ ересек еркектердің қанаттары ұрғашыларына қарағанда ұзын болып, бүкіл құрсақты жабады.

Нимфалар туғанда шамамен ұзын, мөлдір ақ түсті, қызғылт қоңыр жауырыны мен тікендері және бас бөлігінен қараңғырақ көздері болады. Ол тропикалық өсімдіктермен бірге жылыжайларға таралуы мүмкін. Бұл қалқаншаның қазбайтын түрлеріне қарағанда тері арқылы су жоғалту деңгейі жоғары, және өсіп-өнімділігінің барлық аймағында ылғалды топырақпен байланысты.

Жәндіктер

Кейде үй ішінде кездесетін болса да, бұл кең таралған үй зиянтекесі емес. Ол үйлерге және кәсіпорындарға гүлдік өсімдіктермен немесе гүлдік өсімдіктерге қолданылатын мульча арқылы түсіріледі деп есептеледі. Бірқатар тарақан түрлерінде, соның ішінде жалпы үй зиянтекестері Blatta orientalis, Blattella germanica және Periplaneta americana, аналықтары еркектерден оқшауланған кезде опционалды телькитокоздық партеногенез жүреді, бірақ P. surinamensis үшін бұл міндетті партеногенез, оның жалғыз көбею тәсілі. Бұрынғы таксономия P. surinamensis-ті жыныстық және жыныссыз формалары бар түр ретінде қарастырды, кейбір популяцияларда жыныссыз, ал басқаларында жыныстық жолмен көбейеді. P. surinamensis кем дегенде 21 диплоидты клоны бар, олар жыныстық аналықтардан тәуелсіз туады, яғни телькитокоздық партеногенез бірнеше рет дамыған. Ол соңғы иелерінде – тауықтарда, түйеқұстарда, қарақұстарда және тауыс құстарында – көздің жеңіл конъюнктивитінен бастап ауыр офтальмияға және көру қабілетінің күрт нашарлауына дейін көз проблемаларын тудыруы мүмкін. Оның тіршілік циклы жұмыртқалардың құстың жас каналдан өтуін, жұтылуын және құстың нәжісімен шығуына, P. surinamensis тарақанының нәжісті жеуіне, тарақан ішінде личинкалардың пайда болуына, құстың тарақанды жеуіне және соңында көз құрты личинкаларының құстың өңеш және жұтқыншағы арқылы көзіне миграциялауына байланысты. O. mansoni Еуропада кездеспесе де, әлемнің көптеген аймақтарында, әсіресе P. surinamensis тұрақты орналасқан тропикалық және субтропикалық аймақтарда таралған.