Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық ақын, жазушы және социалистік белсенді (1864–1927)
Dutch poet, writer, and socialist activist (1864–1927)
Герман Гортер (26 қараша 1864 – 15 қыркүйек 1927) – голландиялық ақын және Кеңес коммунистік теориясының қайраткері. Ол 1880-ші жылдары Амстердамда бірлесіп жұмыс істеген, өте ықпалды голланд жазушыларының тобы – «Тахтигерлер» тобының жетекші мүшесі болды. Олардың қызметінің орталығы «Де Нюве Гидс» («Жаңа нұсқау») журналы болды.
Herman Gorter (26 November 1864 – 15 September 1927) was a Dutch poet and Council Communist theorist. He was a leading member of the Tachtigers, a highly influential group of Dutch writers who worked together in Amsterdam in the 1880s, centered on De Nieuwe Gids (The New Guide).
Поэзия
Гортердің алғашқы кітабы, 4000 өлеңнен тұратын «Мэй» (Май) деп аталатын эпикалық поэмасы, 1889 жылы жарық көргеннен кейін оның ұлы жазушы ретінде беделін нығайтты. Ол голланд импрессионистік әдебиетінің қарыштасы саналды. Гортер 1890 жылы «Verzen» (Өлеңдер) деп аталатын қысқа лирикалық поэзия кітабымен осы жетістігін жалғастырды, ол бастапқыда сынға ұшырағанымен, кейін шедевр деп танылды. Бастапқыда Гортер Спинозаның философиясына бейімделген, оның маңызды еңбегі «Этиканы» латын тілінен голланд тіліне аударған (1895 жылы жарық көрген). Ғасырдың соңында ол социализмге қызығушылық танытты, бұл «Тахтигерлердің» көпшілігімен ортақ болған нәрсе, және осы топтың ең саяси белсенді мүшесіне айналды. Социалистік поэзия жазуын жалғастырған Гортер, социалистік теорияның да маңызды жазушысы болды. Ол 1901 жылдан химияшы Ада Принспен (1879–1977) романтикалық қарым-қатынаста болғандығы мәлім. Ол химия ғылымдарының докторы атанған Голландияның алғашқы әйелі болды. Зварттың сөзінше, «Ада Принс көбінесе Гортердің құпия сүйіктісі ретінде еске алынса да, ол ең алдымен оны ХХ ғасыр химиясының күрделі және жұмбақ әлеміне бастаған білімді жетекші болды. Сұйық кристалдар химиясы Гортердің шығармаларына маңызды шабыт берді және осы мақаланың басты мақсаты – оның ғылыми поэма ретінде Гортердің «Пан» туындысына тигізген әсерін көрсету. «Мэй» ағылшын тіліне «Май» деп, жастық туралы эпикалық поэма ретінде аударылды, ал оның лирикалық өлеңдерінен жасалған ірікпе «Герман Гортер: Таңдалған өлеңдер» деген атпен жарық көрді. ISBN 978 90 831336 52».
Gorter's first book, a 4,000 verse epic poem called Mei (May), sealed his reputation as a great writer upon its publication in 1889. It was regarded as the pinnacle of Dutch Impressionist literature. Gorter rapidly followed this up with a book of short lyric poetry simply called Verzen (Verses) in 1890, which, after initial bad reviews, was equally hailed as a masterpiece. Initially, Gorter was oriented toward the philosophy of Spinoza, whose major work Ethica, he translated from Latin into Dutch (published in 1895). At the end of the century, he was drawn towards socialism, something he shared with most of the Tachtigers, and became the most politically involved of this group. Whilst continuing to write socialist poetry, he also became a major writer of socialist theory. He was known to have had a romantic relationship with the chemist, Ada Prins (1879–1977) from 1901. She was the first Dutch woman to hold a doctorate in chemistry. According to Zwart, <blockquote>Whereas Ada Prins is mostly remembered as one of Gorter’s secret lovers, she was first and foremost his educated guide into the complex and enigmatic world of twentieth century chemistry research. Liquid crystal chemistry became an important source of inspiration for Gorter’s work and the main objective of this paper is to demonstrate her influence on Gorter’s Pan as a scientific poem. Mei has been translated into English as May, an epic poem about youth; an extensive selection from his lyric verse has been translated as Herman Gorter: Selected Poems. ISBN 978 90 831336 52
Саясат
Ол 1897 жылы Социал-демократиялық жұмысшы партиясына (Social Democratische Arbeiderspartij немесе SDAP) қосылды. 1909 жылы ол Нидерландының Социал-демократиялық партиясын (Sociaal Democratische Partij) құру мақсатында СДПК-дан бөлініп шықты.
He joined the Social Democratic Labour Party (Sociaal Democratische Arbeiderspartij or SDAP) in 1897. In 1909 he participated in a schism from the SDAP to form the Social Democratic Party (Sociaal Democratische Partij) of the Netherlands.
Ленинмен хат алмасу
1917 жылы ол Ресей революциясын жаһандық революцияның бастауы деп құптады. Сол жылдың маусым айында медициналық кеңес бойынша Швейцарияның Берн қаласына көшті. Онде ол революция жайлы ақпаратпен бөлісетін ресейлік революционер-эмигранттар тобымен байланыста болды. Большевиктер билікті қолға алғаннан кейін, ол Владимир Ленинге сәттілік тілеп, көмек көрсету туралы хат жолдады (1917 жылдың 23 желтоқсаны).
In 1917, he hailed the Russian Revolution as the beginning of that global revolution. In June that year on medical advice, he moved to Bern, Switzerland. Here, he was in contact with a group of Russian revolutionary exiles who shared news of the revolution with him. Following the Bolshevik seizure of power, he sent a letter to Vladimir Lenin wishing him luck and offering him help (23 December 1917).
Қосымша әдебиеттер
П. Бурринет, Нидерланд және неміс коммунистік сол жағы (1900-68). Лейден және Бостон: Брилл, 2017.
P. Bourrinet, The Dutch and German Communist Left (1900 68). Leiden and Boston: Brill, 2017
Е. Хансен, Партиядағы дағдарыс: «Де Трибун» фракциясы және Нидерланд коммунистік партиясының пайда болуы, 1907-1909, Заманауи тарих журналы, 1976, 2-3.
E. Hansen, Crisis in the Party: De Tribune Faction and the Origins of the Dutch Communist Party, 1907 9, Journal of Contemporary History, 1976, 2 3.