Кіріспе

Палермодағы опера театры, Италия

Массимо Витторио Эмануэле театры – Сицилиядағы Палермо қаласындағы Верди алаңында орналасқан опера театры және опера труппасы. Ол король Виктор Эммануил II-ге арналған. Бұл Италиядағы ең ірі, ал Еуропадағы ең үлкен опера театрларының бірі (салтанатты түрде ашылған кезде 7730 м² аумағымен Париждегі Гарнье сарайынан және Венадағы К.К. Хоф опера театрынан кейін Еуропада үшінші орында болды), тамаша акустикасымен әйгілі.

Құрылыс және ашылу

1864 жылы Палермо кеңесі, қала әкімі Антонио Старрабба ди Рудинидің бастамасымен опера үйін салуға халықаралық конкурс жариялады. Көп жылдар бойы Палермода үлкен жаңа театр салу туралы әңгіме болды, ол Оңтүстік Италиядағы екінші ірі қалаға (Неапольден кейін) лайық болуы және 1861 жылы Италия біріккеннен кейін қаланың беделін арттыруға бағытталған еді. Опера театры итальяндық сәулетші Джован Баттиста Филиппо Базиле жобалап, құрылысын қадағалады. Базиле Сицилияда Ациреале қаласындағы кафедральды қайта жаңарту жобасымен, сондай-ақ Палермо мен Калтагироне қалаларындағы бақтар мен виллаларды жобалаумен танымал болған. 1891 жылы Г. Б. Ф. Базиленің қайтысынан кейін құрылысты оның ұлы, сәулетші Эрнесто Базиле жалғастырды. Театрдың негізгі құрылысын жүргізу үшін Рутелли мен Мачи компаниясымен (компанияның негіз қойған мүшелері Джованни Рутелли мен Альберто Мачи) келісім шарт жасалды. Архитектор Джованни Рутеллидің техникалық басшылығымен құрылыс іргетасынан басталып, театрдың шатыр конструкцияларына дейін жүргізілді. Ол сонымен қатар ғимараттың сыртқы әрлеуіне де жауапты болды. Рутелли бастапқыда бумен жұмыс істейтін кранды жобалады, ол үлкен театр құрылысы кезінде үлкен тас блоктар мен грек-римдік стильдегі бағаналарды көтеруге мүмкіндік берді. Джованни Рутелли ұзақ тарихы бар, британ аралдарынан шыққан танымал итальяндық әулеттен шыққан. Бұл әулетте ескі сицилиялық классикалық және барокко мектебінің сәулетшілері мен мүсіншілері, сондай-ақ құрылыс мердігерлері бар, олардың барлығы 18 ғасырдың бірінші жартысынан бері Палермода кәсіпкерлікпен айналысып келеді. Архитектор Д. Марио Рутеллимен (Джованнидің арғы атасы) бірге, олар сол кезде Сицилиядағы ең білікті және көркемдік сарапшылардың бірі болып есептелді, әсіресе Марио Рутелли мен оның ұрпақтарының ежелгі грек-римдік сәулет және нормандық стиль туралы терең білімі мен тәжірибесінің арқасында. Бұл стильге қалың табиғи тас қолдану қажет болды, ол құрылымдық жобаның маңызды бөлігі болды. Театрдың монументалды баспалдақ кіреберісінің жанында орналасқан екі үлкен қоладан жасалған арыстан мүсінін Джованни Рутеллидің ұлы, мүсінші-суретші Сер Марио Рутелли және Бенедетто Чивилетти жасады. Құрылыс 1874 жылдың 12 қаңтарында басталды, бірақ 1882 жылдан 1890 жылға дейін сегіз жылға тоқтатылды. Соңында, 1897 жылдың 16 мамырында, іргетасы салынғаннан кейін жиырма екі жыл өткен соң, сол кездегі Еуропадағы үшінші ірі опера театры (Париждегі Гарнье сарайынан және Венадағы К.К. Хоф Опера үйінен кейін) Леопольдо Мугноне дирижерлік еткен Вердидің «Фальстаф» операсымен ашылды. Театрдың ішкі кеңістігін Рокко Лентини, Этторе Де Мария Берглер, Микеле Кортеджиани және Луиджи Ди Джованни безендірді және суреттер салды. Театр үшін белгілі композиторлардың бюсттерін итальян мүсіншісі Джусто Лива (1847 жылы Тревизо провинциясындағы Монтебеллуна қаласында туған) және оның бірнеше ұлдары жасады.

Құрылыстары мен соңғы тарихы

Массимо театры – Италиядағы ең ірі театр. Базиль ежелгі және классикалық Сицилия сәулетінен шабыттанды, сондықтан ғимараттың сыртқы пішіні жоғары неоклассикалық стильде жасалды, онда Селинунте мен Агриджентодағы грек храмдарының элементтері үйлесім тапқан. Кешкі Ренессанс стилінде салынған зал 3000 адамға арналған, бірақ қазіргі күйінде 1381 орынға ие. 7 қабаттан тұратын ложалар еңкейген сахнаның айналасын қоршап, дәстүрлі атқосшы стилінде орналасқан. 1974 жылы театр жаңа қауіпсіздік талаптарына сәйкес келу үшін күрделі жөндеуден өту үшін жабылды. Алайда, шығындардың артуы, жемқорлық және саяси тартыстар жұмыстың барысын кешіктірді. Театр жиырма үш жылдан кейін, 1997 жылдың 12 мамырында, 100 жылдығынан төрт күн бұрын қайта ашылды. Опера маусымы 1999 жылы қайта басталды, бірақ Вердидің «Аида» операсы жөндеу жұмыстары аяқталмай тұрып 1998 жылы қойылды. Реставрация кезінде Театро Массимоға жақын орналасқан Театро Политеамада опера маусымдары өтті. Жазда Театро делла Вердурада концерттер, балет және оперетта сияқты бірнеше қойылымдар ұйымдастырылады. Соңғы жылдары театр «жемқорлық пен саяси араласу, бюджет тапшылығы және үлкен қарыздар» сияқты мәселелерге тап болды. Бірақ, сол кездегі музыкалық директоры, ағылшын Ян Латам Кениг басшылығымен, театр қайтадан дұрыс жолға түскені хабарланды. 2013-2014 жылдары Фабио Карапецца Гуттузо комиссары басқарды, ол Лоренцо Амато мен Эйтан Пессенді көркемдік кеңесшілер ретінде шақырды. Карапецца Гуттузо басшылығымен театр Рихард Штраустың «Феуэрснот», Ханс Вернер Хенцедің «Гизела!», Яромир Вайнбергердің «Шванда» және балеттік қойылымдарды ұсынды. Қазіргі уақытта театр директоры – тәжірибелі Франческо Джанброне. 2020 жылдан бері музыкалық директоры Омер Мейр Велбер болып табылады. Ол қазір құрметті директор атанған Габриэле Ферроны алмастырды.

БАҚ қызығушылығы

Фрэнсис Форд Копполаның "Құда әкесі" фильмінің үшінші бөлімінің (1990) соңғы сахналары осы театрда түсірілді, онда Копполаның інісі, композитор және дирижер Антон Коппола "Cavalleria rusticana" операсын дирижерлік етіп тұр. "Ақ лотостың" екінші маусымында Квентин (Том Холландер) Таняны (Дженнифер Кулидж) Массимо театрында "Мадама Баттерфляй" операсының қойылымын көруге апарып барады.