Кіріспе

Американдық сәулетші Уильям Стрикленд (1788 жылдың қарашасы – 1854 жылдың 6 сәуірі) Пенсильвания штатының Филадельфия және Теннесси штатының Нэшвилл қалаларындағы белгілі сәулетші және инженер-құрылысшы болған. Бенджамин Латробтың шәкірті және Томас Устик Уолтердің ұстазы Стрикленд АҚШ-та грек өркендеуі қозғалысын қалыптастыруға көмектесті. Жаңашыл инженер ретінде ол теміржол салу туралы маңызды еңбек жазды, Американың алғашқы теміржолдарының бірнешеуін салуға қатысты және Батыс жарты шардағы алғашқы мұхитты қорғайтын жартасты жобалады.

Ерте өмір

Стрикленд Нью-Джерси штатының Невесинк қаласында Джон мен Элизабет Стриклендтің отбасында дүниеге келді. Уильям әлі бала кезінде отбасы Филадельфияға көшіп барды (шамамен 1790 жылы), ал оның әкесі, шебер ағаш ұстасы, 1811 жылы Практикалық үй ағаш ұсталары қоғамының алғашқы мүшесі болды.

Сәулетші

Жас кезінде Стрикленд пейзаж суретшісі, мерзімді басылымдардың иллюстраторы, театр сахнасының суретшісі, гравёр және акватинтші болды. Оның грек өркендеу үлгілері "Афина ескерткіштері" атты кітаптың гравюраларынан көп шабыттанды. Стрикленд пен Латроуб Филадельфиядағы АҚШ-тың екінші банкін (1819–1824) жобалау үшін бәсекелесті, бұл жарыс "таза" грек стилін талап етті. Осы кезде классикалық үлгілерді көшіріп жүрген Стрикленд, Афинаның мәшһүр Парфенонының үлгісінде жасалған амбициялық жобасымен жеңіске жетті. Ғимараттан қатты риза болған Стрикленд оны 1829 жылы Филадельфия қоғамының суретшісі Джон Нигл салған портретінің фонына қосты. У. Стрикленд жобалаған ең көне ғимарат, бүгінге дейін сақталған Киелі Үшбірлік Румын Православ шіркеуі, 222–230 Браун-стрит, Филадельфия (Солтүстік Бостандық аймағы), бұрын Сент-Джон Епископалдық шіркеуі деп аталған. 1816 жылдың 21 қыркүйегінде Relf’s Philadelphia Gazette және Daily Advertiser газеттерінде жарияланған құдайылық рәсімінен кейінгі анонимді есепте шіркеу "әдемі және сәнді ғимарат" деп сипатталған, оның "жобасын осы қаланың Уильям Стрикленд мырзасы жасаған" және "жұмысы Архитектордың талғамына сай келген". (Джеффри А. Коэн, 1983). Стриклендтің дамып келе жатқан шеберлігі мен сенімділігі кейінірек Саудагерлер биржасында (1832–34) көрінеді. Филадельфиядағы Саудагерлер биржасы классикалық үлгіде салынған. Мысалы, куполы Лисикраттың хорагиялық ескерткішінің үлгісінде жасалған, бірақ бұл ғимарат жағалау мен бизнес ауданын байланыстыратын екі маңызды көшенің қиылысына сәйкес келетін бірегей болып табылады. Шығыс жағындағы әдемі қисық фасады жағалауға қарап тұрады және ғимараттың алдынан өтетін кареталар мен жаяу жүргіншілердің қозғалысын көрсетеді. Бұл фасады бірегей – грек өркендеуі, бірақ заманауи, ал батыс жағында, Үшінші көшеге қарап тұрған, әдеттегіден ауыспайтын және ресми фасады бар. Ол 1832 жылы Саудагерлер биржасын жобалаған жылдың өзінде, Стрикленд Филадельфияның Жирард колледжі үшін өткізілген байқауға қатысып, екінші орынды жеңіп алды. 22 Оңтүстік 3-ші көшеде орналасқан Стриклендтің 1836 жылғы Ұлттық Механик Банкі екі биік көршінің арасындағы тар жерге орнатылған, ғимаратты биік және ірі көршілерінен қорғау үшін портиканы қолдауға арналған мықты, шаршы пилястрлармен және олардың үстіндегі әшекейлі тас мүсіндермен жасалған. Стриклендтің Филадельфиядағы соңғы жобаларының бірі және оның ең кішкентай ғимараттарының бірі – бұл қазір National Mechanics Bar and Restaurant мекемесіне тиесілі. Стрикленд басқа стильдерде де жұмыс істеді, оның ішінде готикалық өркендеу стиліндегі алғашқы американдық жұмыстары, оның ішінде оның масондық залы (1808–11, 1819 жылы өрттен зардап шеккен) және Филадельфиядағы Сент-Стефан шіркеуі (1823). Ол сонымен қатар египеттік, сарацин және итальяндық стильдерді де қолданды. Кейіннен ол Теннесси штатының Нэшвилл қаласына көшіп, оның египеттік ықпалымен жасалған Бірінші Пресвитериан шіркеуінің (қазіргі Downtown Presbyterian Church) дизайны даулы болғанымен, бүгінде шедевр ретінде танылып, египеттік өркендеу стиліне маңызды үлес қосты.

Инженер

Стрикленд сонымен қатар азаматтық инженер болды. 1835 жылы Уилмингтон және Сусквехана темір жолы оны Уилмингтоннан (Делавэр штаты) Чарльзтаунға (Мэриленд штаты) дейінгі маршрутты зерттеуге шақырды. Кейін сол жылы ол Делавэр және Мэриленд темір жолының бас инженері болып тағайындалды. Стрикленд Делавэр жартарағын жобалап және салды, ол Америкадағы алғашқы және әлемдегі үшінші жартарақ.

Өлім және жерлеу

Стрикленд Нэшвиллде қайтыс болды және оның соңғы, және мүмкін ең ұлы туындысы – Теннесси штатының Капитолийінің қабырғаларында жерленген. Оның ескерткіштік бейіті (кенотаф) Филадельфиядағы Лорел-Хилл зиратындағы отбасылық қабірде орналасқан.

Мұра

Бірнеше белгілі сәулетшілер мен инженерлер өз мансабын немесе оны Стриклендтің қызметінде бастады, олардың ішінде Томас Устик Уолтер, Гидеон Шриок және Джон Траутуин болды.

Теннесси штаты

Теннесси штатының Капитолимі, Нэшвилл, Теннесси (1845–59). Екінші пресвитериан шіркеуі, Нэшвилл, Теннесси (1846, 1979 жылы қиратылды). Уилсон округі сотының ғимараты, Ливан, Теннесси (1848, 1881 жылы өртенді). Бірінші пресвитериан шіркеуі, Нэшвилл, Теннесси (1848–49). Белмонт сарайы, Нэшвилл, Теннесси (1849–53). Бұрын Уорд Белмонт колледжі жылдары Аклэн Холл болған, қазір Белмонт университеті (Бұл мәселе даулы).