Кіріспе

Парашюттен ажырату жүйесі

3 сақиналы босату жүйесі – спорттық парашютшілер мен әскери еркін құлау парашютшілерінің негізгі парашюттің екі көтерілгісін парашют астындағы жүктемені көтеретін жабдыққа бекіту үшін кеңінен қолданылатын парашют құрауышы. Билл Бут бұл жүйені бастапқыда үлкен сақина түрінде ойлап тапқан, кейін 17 типті жіп тәрізді көтерілгіштерге сәйкес кішірейтілген. Үш сақиналы жүйе парашютшіге бір қозғалыспен істен шыққан негізгі парашютті жылдам кесіп тастауға мүмкіндік береді. Парашютшілер әдетте, қосымша парашютты пайдалану қажет болғанда, төтенше жағдайларда осыны тез жасауы керек. Үш сақиналы жүйе қарапайым, арзан, сенімді және бұрынғы парашют ажырату жүйелерімен салыстырғанда аз операцияларды қажет етеді, сонымен қатар физикалық күшті азайтады. Үлкен төменгі сақина парашютшінің жабдығына берік бекітіледі, ортаңғы сақина парашют көтерілгісінің соңына, ал кіші сақина ортаңғы сақинаның үстіндегі парашют көтерілгісіне берік бекітіледі. Ортаңғы сақина үлкен сақина арқылы өткізіліп, жоғары қарай иілдіріледі, кіші сақина ортаңғы сақина арқылы өткізіліп, жоғары қарай иілдіріледі. Содан кейін кішкентай сақина арқылы шнур өтеді, жоғары қарай иілдіріліп, парашют көтерілгісінің екінші жағына қарай люверстен өтеді. Босату тұтқасына бекітілген жартылай қатаң кабель осы шнур арқылы өтіп, оны бекітеді. Шнурды тартып, кабельді алып тастау арқылы үш сақиналы жүйе тізбектей босап, көтерілгіштің жабдықтан жылдам ажыратылуына себеп болады. Сериядағы әрбір сақина жартылай қатаң кабельмен (өндірушіге байланысты, Lolon F немесе тефлонмен сіңген пластик қаптамалы болат кабель) ұсталатын шнурдың механикалық күшін арттырады.

Вариациялар

3 сақиналы жүйенің бірнеше әртүрлі нұсқасы бар. 1970 жылдардың соңындағы бастапқы 3 сақиналық шығарылым қазір үлкен 3 сақина деп аталады. 1980 жылдары кіші сақиналарды (мини сақиналарды) пайдаланатын нұсқа енгізілді. Мини сақиналар жүйесін және оған байланысты кішірек көтерілгілерді (ризерлерді) әзірлеу себептері көбінесе эстетикалық болды; мини сақиналар қауіпсіздікті арттырмайды, керісінше жүйенің механикалық тиімділігін азайтады, соның салдарынан секірушіге парашютті ажырату үшін қолдануға тиіс күшті арттырады. Тандемдік жүйелер әлі де бастапқы сақиналардан үлкен сақиналарды қолданады, ал кейбір тандемдік жиынтықтар тіпті төрт сақинаны қолданады (мысалы, Basik компаниясының Advance Tandem). Басқа нұсқалар сақиналарды ризерлердің алдында емес, астына, артқа қаратып орналастырды немесе сақиналардың геометриясын өзгертті, мысалы, Aerodyne компаниясының miniforce жүйесінде механикалық тиімділікті жақсарту мақсатында созылған ортаңғы сақинаны пайдаланды.

Қауіпсіздік мәселелері

3 сақиналы жүйе енгізілгеннен бері, конструкциядағы өзгерістер қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтар тудырды. Мысалы, кішкентай сақиналарға және кішкентай көтерілгіштерге көшу кейбір конструкцияларда көтерілгіштердің жұлынуына себеп болды, көтерілгіштердің беріктігі арттырылғанша. Кейбір өндірушілердің, көтерілгіштер мен құбыры бұралғанда кесу арқанының еркін қозғалуын қамтамасыз ету үшін қатайтылған көтерілгіш ендірмелерін және басқа да қатты корпусты кабельдік бағыттаушыларды орнатпауы, көтерілгіштер бұралғанда немесе құбыр деформацияланғанда ақаулықтан құтылуды қиындатты. Тканьтан жасалған көтерілгіштерді өндірудегі және оларды сақиналарға қосудағы дәлдік 3 сақиналы жүйенің механикалық тиімділігін сақтау үшін маңызды, және бұл кейбір конструкцияларда бұзылды. Көтерілгіштердің кері орналасуы, сақиналарды көтерілгіштердің астына қою, сақиналардың еркін қозғалуына және кейбір кесу жағдайларында босатылуына кедерілді. Lolon F жабынының тефлонмен сіңдірілген материалдарға алмастырылуы жарықтар мен кабельдің сызатын мәселелерге әкелді.

Сақтау

Үш сақиналы жүйе мен тік осьтерді (көтерілімдерді) жүйелі түрде күтіп ұстау қажет. Өндірушілер тік осьтерді ілмектерден ажыратып, иіп-бүгіп, сақиналарды жарықтарға немесе тотқа тексеруді, ал кабельді қаптамадан алып, тазалап, көбінесе силикон негізді маймен майлауды ұсынады.