Кіріспе

Матай 2:14 – Жаңа Өсиеттегі Матай Ізгі хабарының екінші тарауының он төртінші аяты. Жүсіпке түсінде Ирод патшаның ашуынан қашу үшін Мысырға бару керектігі ескертілді. Бұл оқиға Мысырға қашу деп белгілі.

Талдау

Матай 1:24-те жазылғандай, Жүсіп түсіне бірден мойынсұнады. Құдайға жылдам мойынсұну Матай ішінде маңызды қасиет ретінде баяндалады. Отбасы түнде жолға шығады, ол заманда саяхатқа қауіпті және ерекше уақыт еді. Бұл жылдам аттану Жүсіптің жылдам мойынсұнуын, сондай-ақ қауіптің дереу туындырғанын көрсетеді. Матай қайтадан Жүсіпті Исаның әкесі деп емес, оның анасының күйеуі деп сипаттауға сақ болады. Лұқа ішінде бұл сапар туралы ештеңе айтылмаған, керісінше, Исаның туғаннан кейін бірнеше күн ішінде Назарет қаласына келгені жазылған. Бұл екі ішіндегі келісімді табуға бағытталған көптеген әрекеттерге себеп болды. Сол кезде Мысыр Газаны бақылауда ұстады, ол Бейт-Лехемнен небары бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Сондықтан кейбір дін қызметкерлері отбасының тек қысқа да маңызсыз сапар жасағанын, тікелей Мысырға бармағанын айтады. Дегенмен, сол кезде Мысыр көбінесе Ніл аңғарына сілтеме жасады және көптеген оқырмандар бұл терминді қазіргі оқырмандар сияқты түсіндіретін. Егер Матайдың авторы Газаны айтса, онда ол қате түсінік тудырған болар еді. Бейт-Лехемнен Ніл аңғарына дейінгі арақашықтық шамамен 150 шақырымды құрайды, ал сапарға кем дегенде бір апта уақыт керек болар еді. Мысырға қашу туралы оқиға Киелі кітаптағы белгілі оқиғалардың бірі болып табылады және ол өнер туындыларында жиі бейнеленеді. Алайда, осы сапар туралы ақпараттың барлығы осы қысқаша тармақта келтірілген. Бұл сапар туралы көптеген дәстүрлер Жаңа өсиеттегі апокрифтік кітаптардан алынған. Бұл кейінгі еңбектерде саяхатта болған көптеген керемет оқиғалар, нәресте Исаның алдында иілген пальма ағаштары және оған құрмет көрсеткен шөл даласының жануарлары туралы айтылады. Сондай-ақ, кейіннен Исамен бірге айыпталған екі ұрымен болған кездесу туралы да хабар беріледі. Бұл әңгімелерде киелі отбасы Исаның күтушісі Саломиямен бірге болады. Пальма ағаштары туралы оқиға Құранда да келтіріледі, 19:24 аятында осы оқиға баяндалады. Матайдың Мысырға сапар туралы жазғаны туралы ғалымдар да пікір алысып келеді. Стендалдың түсіндірмесі бойынша, Матай 2-ші тараудағы оқиға мессияның діни маңызы зор Бейт-Лехем қаласынан шығып, кішкентай және беймәлім Назарет қаласына (жазықтардағы Ғалилея) көшуіне қатысты ұзақ кешірім сұрау болып табылады. Алайда, Мысырға жасаған сапар осы пікірді нығайтпайды. Бір пікір бойынша, Матай Исаны Мұсамен салыстырып, керісінше бейнелеу арқылы басқа бір яһуди басшысымен параллельдер жасауға тырысады. Франция бұл сапарды Матайдың географияға деген қызығушылығының бір бөлігі деп санайды. Франция атап көрсетеді, Матай 4:24-25-те Киелі жердің барлығы Иса туралы білетіні айтылса, ал Матай 2:1-де "шығыстан" келген даналардың келгені Месопотамияға сілтеме жасайды. Бұл жаһуди әлемінің бір маңызды бөлігін – Мысырды қамтымайды. Франция бұл қысқа сапарды осы кемшілікті толтыру үшін қосылған деп санайды.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Псевдо-Хризостом: Ол «Анасы мен жас баласы» деп емес, «Жас баласы мен Анасы» деп айтады; себебі Бала ана үшін емес, ана Бала үшін дайындалды. Құдайдың Ұлы неліктен адамдардан қашады? Немесе, Егер Ол Өзінің жауларынан қорқытын болса, кім Оны жаудан құтқарады? Біріншіден, Ол Өзі қабылдаған адам табиғатының заңын осы жағдайда да сақтауы керек, ал адам табиғаты мен балалық шақ қауіпті күштен қашуға тиіс. Екіншіден, христиандар қудалау кезінде қашудан ұялмауы керек. Бірақ неге Мысырға? Рақымдылықпен, Құдай Өзінің ашуын мәңгі сақтамайды, Мысырға келтірген азабын есіне алып, сол елге Ұлын жіберді. Осылайша, Мысырдың он азабын емдеп, бұрынғы қуғыншы ел, енді Оның Ұлының қорғаушысына айналды. Бұрын олар қатыгездікпен билік жүргізгендей, енді шын ниетпен қызмет ете алады, Қызыл теңізде батып кетпей, өмір беру үшін крещение суларына шақырылады.