Кіріспе

Этностық топ

Ресейліктердің Жапонияға алғашқы жазбада қалған қонуы 1739 жылы Чиба префектурасының Камогава қаласында, Эдо дәуірінде Жапонияның оқшаулану кезеңінде болған. Хоккайдоға жасалған қонулар есепке алынбағандықтан, ол кезде Хоккайдо Жапонияның басқаруында болмаған. Жапон халқының бір бөлігі Ресейдің Солтүстік-Шығысынан келген халықтардан тараған.

Ресейлік миссиялар

Орыс миссиясы, немесе Жапониядағы Ресей православие шіркеуі 1861 жылдан бастау алады. Бұрын Хакодате қаласында орыстар мен жапондар үшін аурухана салынған болатын. Николай Касаткин аурухана жанындағы шіркеуге капеллан ретінде бекітілді. Аурухана өртеніп кетті, бірақ шіркеу сақталып қалды, ал Касаткин Хакодатеде миссионер болып қалды, онда ол бірнеше жапондықтарды қабылдап, крещение рәсімін өткізді. 1870 жылы Ресейдің Жапониядағы өкілі Токионың орталығындағы Суругадай ауданында Ресей елшілігінің филиалы ретінде арнайы жер телімін алды. Осы жерде Касаткин резиденциясын және православие шіркеуінің орталығын құрды. Ол білімді адамдар мен туған жерлік көмекшілерді даярлаудан бастады, осы мақсатта жалпы білім беретін колледж мен философия және теология мектебі ашты; кейіннен ол жас әйелдерге арналған арнайы мектеп те ашты. Ол өз дінін жақсы даярланған катехистер мен дін қызметкерлері арқылы уағыздады. 1881 жылдан бастап ол екі аптада бір рет жарияланатын діни журнал шығарды, ал оның үйінде құрылған баспа комитеті көптеген кітаптар басып шығарды. 1886 жылы Касаткин Ресейде епископқа бекітілді, ал 1890 жылы собордың құрылысын аяқтады. Касаткин зор құрметке ие болды; ол миссиясына қатысты барлық істі құрды және басқарды. Ресей-Жапон соғысы кезінде жағдай өте қиын болды, бірақ христиандар, кем дегенде көпшілігі, оны тастап кетпеді. Ол тіпті сол кезде де барлық ісін тоқтатпады, ал үйі жапондық сарбаздармен күзетілді. Бұрын ол Киелі Синодтан жыл сайын 95 000 иен алған, бірақ Ресей-Жапон соғысы кезінде Ресейден келетін осы және басқа да қаржы көздері азайды, ал Жапониядағы барлық нәрсенің бағасы өсті. Касаткин шығындарын азайтуға, қызметкерлерінің бір бөлігін жұмыстан босатуға және христиандарды шіркеуін қолдау үшін көбірек үлес қосуға шақыруға мәжбүр болды. Жапон армиясының ресейлік әскерлерге қарсы жеңісінен кейін христиандық көшбасшылар келісіп, Касаткинге Ресейден тәуелсіз өздерін қолдайтындарын мәлімдеді. Ресейдің ұлттық шіркеуі болғандықтан, олар өздерінің де жапондық ұлттық шіркеуі болсын деді. Жапониядағы ресейліктердің жұмысы туралы аз мәлімет бар; тіпті Ресейде де жарияланған ештеңе жоқ. Бір протестанттық есеп бойынша, православие шіркеуінде 30 166 крещение алған христиан болған, ал басқа бір есеп бойынша 13 000-ға жуық (соңғы сан, мүмкін, дінді ұстанатындарды көрсетеді). 37 туған жерлік дін қызметкері және 139 катехизатор болды. 1907 жылы шіркеу мен дін таратуға жұмсалған шығын 55 279 иенді құрады; христиандардың жарнасы 10 711 иенді құрады; шіркеулер немесе уағыз оқитын жерлер – 265. Ресейліктер, протестанттар және бүкіл Жапонияда тәуелсіздікке ұмтылыс болды.

Ресей революциясы

Ресей революциясы мен Ресей азамат соғысынан кейін, большевиктер билігін қабылдамаған шамамен 2 миллион ресейлік босқын негізінен АҚШ және Еуропаға келді. Олардың бір бөлігі Жапонияның үй аралдарына қоныстанды. Дәстүрлі түрде бұл босқындар "Ақ ресейліктер" деп белгілі, ал жапон тіліндегі сәйкес термин – "Хаккей Рошиажин", бұл термин бұрынғы Ресей империясының барлық бұрынғы тұрғындарына қолданылады. Бастапқыда ресейліктердің көп бөлігі Токио және Йокогама қалаларында тұрды. 1923 жылғы Ұлы Канто жер сілкінісінен кейін олардың көпшілігі Кобеге көшіп кетті. Белгілі жапон жазушысы Джуничиро Танизакидің "Макиока әпкелері" романында ақ эмигранттар отбасы бейнеленген.

Қазіргі заман

2005 жылдан бастап, Жапония үкіметінің статистикасы бойынша, теңізшілер мен туристерге берілетін уақытша рұқсаттарды есептемегенде, жылына орташа шамамен 37 000 ресейлік Жапонияға келеді. Жапонияда 90 күннен аса (Жапониядағы уақытша визаның максималды мерзімі) тұратын ресейліктердің саны шамамен 6 000-ға жуық. Токиодағы Ресей елшілігі мектебі Токиодағы ресейлік дипломаттардың отбасыларына қызмет етеді.