Иоганн Готфрид Вальтер: Барокко дәуірінің музыка теоретигі және композиторы
Johann Gottfried Walther
Йоханн Готфрид Вальтер (1684-1748) – неміс музықа теоретиктері мен композиторларының бірі. «Музыкалық лексикон» авторы, Бахтың туысы. Музыка терминдерінің алғашқы сөздігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс музыка теоретигі және музыканты (1684–1748)
German music theorist and musician (1684–1748)
Иоганн Готфрид Вальтер (18 қыркүйек 1684 – 23 наурыз 1748) – барокко дәуірінің неміс музыка теоретигі, органшысы, композиторы және лексикографы.
Johann Gottfried Walther (18 September 1684 – 23 March 1748) was a German music theorist, organist, composer, and lexicographer of the Baroque era.
Өмір және жұмыс
Уолтер Эрфурт қаласында дүниеге келген. Ол Иоганн Себастьян Бахпен шамамен бір уақытта өмір сүрген, тіпті аталас туыс болған. Вальтер ең алдымен «Музыкалық лексикон» (Лейпциг, 1732) атты музыка мен музыканттардың кең сөздігін құрастырушы ретінде танымал. Бұл неміс тілінде жазылған алғашқы музыкалық терминдер сөздігі ғана емес, сонымен қатар 18 ғасырдың басына дейінгі композиторлар мен орындаушылар туралы терминдер мен өмірбаяндық мәліметтерді қамтиған тұңғыш сөздік болды. «Музыкалық лексикон» барлығы 3000-нан астам музыкалық терминге анықтама береді. Вальтер оны құрастыру үшін 250-ден астам жеке көздерді, соның ішінде ерте барокко және Ренессанс дәуірінің теориялық трактаттарын пайдаланған. Бұл еңбектің ең маңызды көзі – Иоганн Маттесонның еңбектері, ол 200-ден астам рет сілтеме жасалған. Вальтер туралы толыққанды ақпаратты Дитрих Бартельдің «Музика поэтика» кітабынан табуға болады. 22-бетте Бартель Уолтердің musica poetica, яғни музыкалық риторика туралы анықтамасын келтіреді:
Walther was born at Erfurt. Not only was his life almost exactly contemporaneous to that of Johann Sebastian Bach, he was the famous composer's cousin. Walther was most well known as the compiler of the Musicalisches Lexicon (Leipzig, 1732), an enormous dictionary of music and musicians. Not only was it the first dictionary of musical terms written in the German language, it was the first to contain both terms and biographical information about composers and performers up to the early 18th century. In all, the Musicalisches Lexicon defines more than 3,000 musical terms; Walther evidently drew on more than 250 separate sources in compiling it, including theoretical treatises of the early Baroque and Renaissance. The single most important source for the work was the writings of Johann Mattheson, who is referenced more than 200 times. Some further information on Walther can be found in the book Musica Poetica by Dietrich Bartel. On page 22, Bartel quotes Walther's definition of musica poetica, or musical rhetoric, as:
«Musica Poetica немесе музыкалық композиция – бұл математикалық ғылым, оның көмегімен ноталардың әдемі әрі дұрыс үйлесімділігі кейін орындалуы үшін қағазға түсіріледі, соның арқасында тыңдаушылардың құдайға деген шын ниетін оятып, сонымен қатар сана мен жанды қуантуға және ләззат алуға жетелейді. Ол осылай аталуының себебі – композитор ақын сияқты тілді түсінуі керек, мәтіннің рифмді бұзбау үшін, бірақ ол өзі де поэзия жазады, атап айтқанда мелодия, осылайша Melopoeta немесе Melopoeus деген аталымға лайық болады». (22)
"Musica Poetica or musical composition is a mathematical science through which an agreeable and correct harmony of the notes is brought to paper in order that it might later be sung or played, thereby appropriately moving the listeners to Godly devotion as well as to please and delight both mind and soul It is so called because the composer must not only understand language as does the poet in order not to violate the meter of the text but because he also writes poetry, namely a melody, thus deserving the title Melopoeta or Melopoeus." (22)
Вальтер Веймар ханзадасы Иоганн Эрнст фон Саксеннің музыка мұғалімі болған. Ол жас ханзадаға 1708 жылы «Praecepta der musicalischen Composition» атты нұсқаулық жазды. Бұл нұсқаулық Питер Бенаридің 1955 жылы (Лейпциг) жарық көрген басылымына дейін қолжазба күйінде сақталды. Орган композиторы ретінде Вальтер замандас итальяндық және неміс шеберлерінің оркестрлік концерттерін органға ауыстыруымен танымал болды. Ол Альбинони, Джентили, Тальетти, Джузеппе Торелли, Вивальди және Телеманнның 14 концертін органға бейімдеді. Осы туындылар Бахқа Вивальди және басқалардың концерттерін транскрипциялау үшін үлгі болды. Өзге жағынан, Вальтер Веймар қалалық органшысы ретінде лютерандық хорал әуендеріне негізделген 132 орган прелюдиясын жазды. Оның мұрасына сонымен қатар еркін клавиатуралық музыка да жатады.
Walther was the music teacher of Prince Johann Ernst von Sachsen Weimar. He wrote a handbook for the young prince with the title Praecepta der musicalischen Composition, 1708. It remained handwritten until Peter Benary's edition (Leipzig, 1955). As an organ composer, Walther became famous for his organ transcriptions of orchestral concertos by contemporary Italian and German masters. He made 14 transcriptions of concertos by Albinoni, Gentili, Taglietti, Giuseppe Torelli, Vivaldi and Telemann. These works were the models for Bach to write his famous transcriptions of concertos by Vivaldi and others. On the other hand, Walther as a city organist of Weimar wrote exactly 132 organ preludes based on Lutheran chorale melodies. Some free keyboard music also belongs to his legacy.
Таңдалған жазбалар
Иоганн Готфрид Вальтер: Толық орган музыкасы (2015). Симон Стелла (орган). 12 дискілік жинақ Brilliant Classics BC 94730. 2020 жылға дейін, бұл – бірінші және жалғыз толық жазба.
Johann Gottfried Walther: Complete Organ Music (2015). Simone Stella (organ). 12 cd box Brilliant Classics BC 94730
as of 2020, this is the first and only complete recording.