Гай Валерий Катуллдың 101-ші өлеңі – өмірден ерте кеткен інісіне арналған ағымды ән. Көңілді жазу, қайғы мен сүйіспеншілікке толы. «Ave atque vale» сөздері белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Классикалық элегия – ақынның қайтыс болған інісіне құрмет білдіретін шығарма. Катуллдың 101-ші өлеңі – римдік ақын Гай Валерий Катулл жазған элегиялық өлең. Ол Катуллдың қайтыс болған інісіне, немесе дәлірек айтқанда, оның денесінен қалған жалғыз белгі – «тыныш күлге» арналған.
Classical elegy paying tribute to poet's dead brother
Catullus 101 is an elegiac poem written by the Roman poet Gaius Valerius Catullus. It is addressed to Catullus' dead brother or, strictly speaking, to the "mute ashes" which are the only remaining evidence of his brother's body.
Контекст
Өлеңнің тоны қайғылы әрі нәзік, Катулл ерте кеткен бауырына сыйлай алатын ең бағалы сыйлықты (өлең) беруге тырысады. Соңғы сөздер, "Сәлем және қоштасу" (латынша, ave atque vale), Катуллдың ең әйгілі сөздерінің қатарында; қазіргі заманғы балама аудармасы "Салемдесу мен қоштасу" болуы мүмкін. Өлеңнің ұйқасы – элегиялық жұп, ол көбінесе махаббат өлеңдерінде, мысалы Катуллдың Лесбияға арнаған өлеңдерінде қолданылады. Дегенмен, элегиялық жұпты ежелгі грек ақындары қайғы мен аза тұтуды білдіру үшін алғаш рет пайдаланған, осылайша ол Катуллдың күйінішін жеткізуге өте қолайлы формаға айналған.
The tone is grief stricken and tender, with Catullus trying to give the best gift he had to bestow (a poem) on his brother, who was taken prematurely. The last words, "Hail and Farewell" (in Latin, ave atque vale), are among Catullus' most famous; an alternative modern translation might be "I salute you and goodbye". The meter is elegiac couplet, which was usually employed in love poetry, such as Catullus' addresses to Lesbia. However, the elegiac couplet was originally used by ancient Greek poets to express grief and lamentation, making it an entirely suitable form to express Catullus' mourning.
Мәтін
Оксфорд латын сөздігі, (Oxford: Clarendon Press, 1982, 1985 жылы қайта басылған) 965-бет, *ipse* сөзінің түсіндірмесі, 5-мағынасы ("нақты").
Oxford Latin Dictionary, (Oxford: Clarendon Press, 1982, reprinted 1985) p. 965, entry on ipse, meaning 5 ("the actual").
Тағы бір элегия
Бұл Катулдың бауырлысының қазасына қатысты күрескен үш өлеңінің бірі. Басқа өлеңдер – Катул 65 және 68Б. Бауырлысының қайтыс болу себебі белгісіз; ол, көрінетін болса, б.з.д. 57 жылға дейін Кіші Азияның (қазіргі Түркия) солтүстік-батыс аймағында, ежелгі Трой қаласының жанында қайтыс болған.
This is one of three poems in which Catullus tries to cope with the loss of his brother. The other poems are Catullus 65 and 68B. The cause of his brother's death is unknown; he apparently died before 57 BC in Bithynia, a northwest region of modern day Turkey, near the ancient city of Troy.
Музыкалық күйлер
Бұл өлеңді Обри Бердсли аударған, ал композитор Нед Роррем оны "Катулл: Ағасының қойылуы туралы" деген атаумен нотаға түсірген. Австриялық Dargaard музыка тобы осы өлеңді "Rise and Fall" альбомында "Ave Atque Vale" деп атап әнмен орындаған. Композитор Фрэнк Брикл оны ұстазы Милтон Бэббитке құрмет ретінде ән үшін вокал мен екі гитараға арнап жазған. Норвегиялық Tristania тобы "Beyond the Veil" (1999) альбомындағы "Angina" әнінің хорында "ut te postremo donarem mortis" сөздерін пайдаланған; бұл топ әндерінде латын хорларын қолдануымен белгілі.
This poem, as translated by Aubrey Beardsley, was set by the composer Ned Rorem under the title "Catullus: On the Burial of his Brother". The Austrian music group Dargaard have performed this poem in song on their album Rise and Fall, naming it "Ave Atque Vale". Composer Frank Brickle set it for voice and two guitars in tribute to his mentor, Milton Babbitt. The Norwegian band Tristania used "ut te postremo donarem mortis" in the choir of the song "Angina" from the album Beyond the Veil (1999); the band is famous for using the Latin choirs in their songs.