Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі

Lycium barbarum – Қытайға тән бұта. Ол Solanaceae тұқымдасының екі түрінің бірі, олардан годжи жидегі немесе вольфберри жиналады, екіншісі – Lycium chinense. Ағылшын тіліндегі өсімдіктің кең таралған атаулары: қытай вольфберриі, варварлық неке жүзімі немесе неке жүзімі.

Жапырақтары мен гүлдері

L. barbarum жапырақтары сабақта кезектесіп немесе үшқа дейін шоғырланған түрде орналасады. Әрбір жапырақ жасыл, жаңа болғанда аз ғана етті, көбінесе ланцеолат (ұшына қарай тарлаған), кейде дөңгелек ұштармен келеді. Шоғырланған жапырақтардың ұзындығы 25 мм-ге дейін, ал жеке кезектесетін жапырақтардың ұзындығы 55 мм-ге дейін жетеді. 2001 жылы аймақта 13 000 тонна жеміс өндірілді, бұл елдің годжи жидектерінің жалпы өндірісінің 42% құрады. Бұл өсімдік Қытайдың батысындағы Синьцзян-Уйғыр автономды аймағында да өсіріледі. L. barbarum жидектері дәстүрлі қытай медицинасының мамандары қолданатын емдік ("жоғары сапалы") вольфберридің жалғыз түрі болып табылады. Нингсияның шекарасы үш шөлмен жанасқандықтан, L. barbarum топырақ эрозиясын тоқтату және шөлдену салдарынан пайда болған суармалы жерлерді қайта жаңарту үшін де отырғызылады.

Ұлыбритания

Lycium barbarum 18 ғасырдан бері Ұлыбританияда, әсіресе жағалау аймақтарында, қоршау үшін қолданылып келеді. Оның қызыл жидектері Ұлыбритания құстарының көптеген түрлеріне тартымды. Бұл өсімдік Ұлыбританиядағы тікенді бұталардың арасында жабайы түрде өсуін жалғастыруда. 2003 жылдың 15 қаңтарында Қоршаған орта, тағам және ауыл шаруашылығы министрлігі дәстүрлі ауылдық тікенді бұталарды қорғау ережелерін жақсарту жобасын бастады және Аргилл герцогының шай ағашын Саффолк Сэндлингс, Хэдли, Бодси, Ипсвич және Уолберсуик аймақтарындағы тікенді бұталарда өсетін түрлердің бірі ретінде атап көрсетті. Еуропадан тыс елдерден пісіп жетілген Lycium barbarum өсімдіктерін Ұлыбританияға әкелу заңсыз, себебі олар картоп немесе томат сияқты Solanaceae тұқымдас өсімдіктерге зиян келтіретін ауруларды таратушылар болуы мүмкін.

Австралия

Австралияға әкелінген Lycium barbarum оңтүстік-шығыс жағалау және жағалауға жақын аймақтарда табиғи түрде таралып, Виктория және Тасмания штаттарында қоршаған ортаға зиян келтіретін арамшөп саналады. Ол көбінесе бұзылған жерлерде, туған жердің бұталық өсімдіктерінде және өзендердің жағалауларында өседі, көбінесе соңғысында тығыз тоғдарлар құрайды. Ол Африкадан шыққан, ұқсас Lycium ferocissimum түрімен шатастырылады және олардың арасында айырмашылықты анықтау қиын.