Кіріспе

Феминизмді қолдау – феминизм ісін қолдау, бірақ қолдаушының феминистік қозғалыстың мүшесі екенін білдірмейді. Бұл термин көбінесе феминизмді белсенді түрде қолдап, әйелдердің саяси, экономикалық, мәдени, жеке және әлеуметтік теңдігіне қол жеткізуге тырысатын ерлерге («ерлер-феминистерге») қатысты қолданылады. Көптеген феминизмді қолдайтын ерлер саяси белсенділікке қатысады, әсіресе гендерлік теңдік, әйелдер құқықтары және әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты тоқтату салаларында. 1960 жылдары сананы арттыру топтарын құрған бірқатар ерлер феминистік теорияны қолдағандықтан, бұл топтар нақты феминизмдер мен саяси көзқарастар бойынша ерекшеленді. Дегенмен, ерлердің дауысын «феминист» деп атау кейбір қиындықтар тудырды. Көптеген әйелдер мен ерлер үшін «феминизм» сөзі әйелдерге арналған, олар феминизм шешімін табуға тырысқан теңсіздік пен қанаушылықты бастан өткерген субъектілер деп есептеді. Осы наразылыққа жауап ретінде түрлі топтар антисексизм және феминизмді қолдау сияқты басқа терминдерді ойлап тапты және қорғады. Кейбіреулер феминизмді қолдайтын ерлерді феминизмге жақын тұратын қазіргі заманғы ерлер қозғалысының бір саласы деп санайды. Феминизмді қолдайтын ерлер феминизмге ерлердің дауысын қосуға және гендерлік қарым-қатынастар мен әлеуметтік, саяси және институционалдық құрылымдарда өзгерістерді әйелдер де, ерлер де қолдауға тырысады. Кейбір феминистер феминистік қозғалыстың барлық адамды қамтуы және болашақта да маңыздылығын сақтауы үшін ерлердің қатысуы қажет деп санайды. 20 ғасырдың екінші жартысынан бері әлемдегі феминизмді қолдайтын адамдар зорлауға және зорлық-зомбылыққа қарсы күрес, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарында әйелдердің сексуалды бейнесіне қарсы күрес сияқты феминизммен байланысты түрлі мәселелерді қолдауда белсенділік танытуда. Бұл іс-шаралардың көптегені түрлі жарияланымдар мен кітаптарда, соның ішінде 1983 жылдан бері Роб Окун бас редакторы болған «Ерлер дауысы» журналында жазылған, ол өзі де ұзақ жылдар бойы феминизмді қолдаушы. Мардж Пирси (1969) либералды еркек саясаткерлердің кейде күмәнді өткеніне қарамастан, дауыс алу үшін феминистік талаптарды қолдайтынын айтқан. Феминизмді қолдайтын ерлер көбінесе Аугуст Бебель сияқты әлеуметтік белсенділер болады.

Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл

Феминисттік әлеуметтік жұмыстың бір саласы, онда кейбір феминисттік көзқарастағы ерлер де қатысады, – әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықтың алдын алу және оның құрбандарына көмек көрсету. Зорлық-зомбылыққа қарсы белсенділер қорғалған әйелдерге арналған паналарда жұмыс істейді, құрбандарға кеңес береді, зорлық-зомбылық жасағандарды қайта тәрбиелейді және осы мәселе туралы хабардарлықты арттырады. Көптеген ерлер белсенділері осы зорлық-зомбылыққа қарсы науқандарды екі негізгі бағытта қолдайды: біріншіден, әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық – гендеріне қарамастан, барлық адамды алаңдатуы керек мәселе; екіншіден, зорлық-зомбылық жасаушыларды қалыптастыратын әлеуметтік ортаға көбірек назар аудару қажет. Белсенділер сондай-ақ әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа себеп болатын мәдени факторларды талдады. Ақ лента науқаны Канаданың Монреаль қаласындағы Политехникалық мектептегі трагедияға жауап ретінде құрылды.

Алғашқы жазбалар мен болжамдар

АҚШ-та феминисттік көзқарастағы ерлер қозғалысы өз ой-пікірлерінің бастауы деп санайтын ерте жазбалардың ішінде Джон Снодграстың «Сексизмге қарсы ерлерге арналған оқулықтар жинағы», Майкл Киммель мен Майкл Месснердің «Ерлердің өмірі» атты мақалалар жинағы және Джозеф Плектің «Ерлік туралы миф» кітабы бар. Бұл ерте мәтіндердің үш негізгі қағидасы – жыныс пен гендердің аражігін ажырату, гендерді әлеуметтік құрылым ретінде қарастыру және ерлерге шектеуші гендерлік рөлдер зиян келтіреді деген тұжырымдама болды. Осы соңғы қағидаға сүйене отырып, феминисттік көзқарастағы ерлердің ерте жазбалары, егер ерлер бұл жағдайлар туралы хабардар болса, олар өздерінің әлеуметтік жеңілдіктерінен бас тартады деген пікірді білдірді.

Феминизммен салыстырғанда

Кейбір феминистер мен феминизмді қолдайтындар ер адамдардың өздерін "феминист" деп атауы жөнсіз деп есептейді. Бұл "қозғалыс" ішінде социалистік қозғалыстар, нәсілшілдікке қарсы күрес сияқты мәселелер бойынша да ішкі келіспеушіліктер бар. "Феминист" терминінің ерлер мен әйелдерге бірдей қолданылуы мүмкін деп санайтындар, "феминизмді қолдайтын" терминін қолданушылардың пікірлері биологиялық детерминизм мен эссенциализм негізінде құрылғанын, ал шындығында феминистік принциптерге қайшы екенін көрсетеді. Кейбір феминизмді қолдайтын ерлер ерлер қозғалысының ішінде "кері соққы" болу мүмкіндігі бар дейді, яғни қозғалыстың ерлердің жеңілдіктері мен мәртебесін қорғауға ұмтылу қаупі бар, және кейбіреулері мұның қазірдің өзінде болғанын айтады. Феминизмді қолдайтын барлық ерлер гендерлік теңсіздікті жою үшін ерлердің әрекет етуі керек екенін мойындайды, бірақ кейбіреулері ерлер қозғалысы осы мақсатқа жетудің дұрыс жолы емес деп санайды.