Кіріспе

Атыс қаруының механизмінің түрі

Snaplock – қарудан оқ атуға арналған құлыптың бір түрі немесе осындай құлыппен атылатын қару. Snaplock құрылғысы (әдетте, тұмсықтан зарядталатын) қарудың ұшқыш затын пружинамен жұмыс істейтін құйрықтың кремнийге соққысынан пайда болатын ұшқындар арқылы тұтандырады. Сондықтан snaplock, snaphaunce-қа (кейде snaplock-тың жетілдірілген түрі ретінде жіктеледі) және кейінгі flintlock-қа (төменде қараңыз) ұқсас. Барлық snaplock құрылғыларында кремний бүгілген рычагтың соңындағы тұтқада бекітіледі. Қару "құйрыққа тартылған" кезде, тұтқа пружинаның қысымына қарсы, құбылыс механизмінің бөлігі болып табылатын тежегіш арқылы ұсталады. Оқ ату құрылғысын тартқанда, тежегіш босап, пружина құйрықты жылдам алға жылжытады. Кремний "болат" деп аталатын қатайтылған болат табаққа соғылады. Кремнийден ақ қызған болаттың ұсақ жарықтары (ұшқындар) шашырап, флеш-пандағы ұнтаққа түседі. Флеш-паннан тұтанған праймердің жалыны (егер "флеш-панда жарық болмаса") түйіспе тесігі арқылы оқпанның артқы жағындағы ату камерасына өтеді және оқ-дәрінің негізгі зарядын тұтандырады. Қару ату алдында, флеш-пан жабық қақпақпен жабылады: осы қақпақты ашу механизмі (яғни қолмен немесе автоматты түрде) қарудың snaplock ретінде жіктелуіне әсер етуі мүмкін. Шындығында, snaplock термині үш түрлі мағынада қолданылуы мүмкін:
Snaplock терминінің ең жалпы қолданысы – темірге кремнийді соққымен тұтандыратын, бірақ нағыз flintlock-тың ерекше белгісі жоқ кез келген құлып. Бұл frizzen – металлдан жасалған бір бөлік, ол "болат" және өздігінен ашылатын флеш-пан қақпағын біріктіреді. Тарырақ анықтамаға сәйкес, snaphaunce, жақтармен жабдықталған және болаттан бөлек, автоматты түрде ашылатын флеш-пан қақпағы бар күрделі құрылғылар осы санатқа кірмейді. Кейде бұл термин тек скандинавиялық, неміс және орыс құлыптарының белгілі бір түрлеріне ғана қолданылады.

Пайдалану мерзімі

Бұл прото-көктің шығу тегі белгісіз. Ең ертерек дереккөз 1515 жылы Германияның Констанц қаласындағы бір жас жігіт, отты шоғы жоқ болғандықтан, пистолеті атылмайды деп ойлап, қарындасын қатенің салдарынан атып кеткенін айтады. Бұл пистолеттің механизмі болуы мүмкін, бірақ бұл дөңгелекті механизм болуы да мүмкін. Екі жылдан кейін Император Максимилиан I-нің жарлығы шықты, онда өздігінен тұтанатын қаруларды пайдалануға тыйым салынды. Доктор Арне Хофф, «ұру» термині дөңгелекті механизмнің жұмыс істеуін дұрыс сипаттамайды, сондықтан ол ұру механизмін білдірген болуы мүмкін, демек 1517 жыл қарудың алғашқы пайда болуының күні болуы мүмкін. 1522 және 1634 жылдардағы итальяндық Феррара қаласының ережелерінде белгілі бір отты қаруларды тасымалдауға тыйым салынған, бұл, әдетте, ұру механизміне ие қарулар болған, ал 1547 жылы Флоренциядағы сәйкес заңда әртүрлі механизмдер туралы айтылған: отты шоғы бар механизм, дөңгелекті механизм және тас пен болаттан жасалған механизм. Бұл жағдайларда, сөз болатын қарулардың ұру механизміне ие екеніне күмән жоқ. 1547 жылы Швециядағы Арсеналдың тізімдерінде де ұру механизмі туралы нақты айтылған, және 1548 жылдан бастап бұл деректер жалғасты. Швециялық ұру механизмінің сақталған ең ертерек мысалы қазіргі уақытта Стокгольмдегі Корольдік қару-жарақ қоймасында сақтаулы, бұл 1556 жылы жасалған неміс ұңғылары мен шведтік механизмдерден жасалған ұру механизміне ие қарулардың бірі болуы мүмкін. Арне Хофф. «Біз ұру механизмі туралы не білеміз?». АҚШ қару-жарақ коллекционерлерінің бюллетені, № 22, (1970) 11-18 беттер. Көшірме. Отты шоғы бар механизмге қарағанда, ұру механизмі минутына екі есе көп оқ атуға қабілетті, себебі оны қайта жүктеу үшін аз қадамдар қажет болды. Отты шоқты жағу қажеттілігінің болмауы оны пайдалануды жеңілдетіп, ылғалды жерлер сияқты кең ауқымда қолдануға мүмкіндік берді. Майкл Чарни. «Оңтүстік-Шығыс Азиядағы соғыс, 1300-1900 жылдар». 55-бет. Ол арзан және жасау оңай болды, және барлық отты шоғынан кейінгі қарулар сияқты, оны алдын ала дайындап, зарядтап, қажетті сәтте атуға болатын. 1640 жылға қарай ол сұраныстан шығып қалды, Швеция мен Ресейден басқа, онда ол одан әрі кеңінен қолданылды.