Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орыс математигі (1922–2004)
Russian mathematician (1922–2004)
Ольга Александровна Ладыженская (Ольга Александровна Ладыженская; 7 наурыз 1922 – 12 қаңтар 2004) – жартылай дифференциалдық теңдеулер, сұйықтық динамикасы және Навье–Сток теңдеулері үшін шекті айырма әдісі саласында жұмыс істеген ресейлік математик. 2002 жылы Ломоносов алтын медалімен марапатталды. Ол екі жүзден астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде алты монографияның авторы.
Olga Aleksandrovna Ladyzhenskaya (Ольга Александровна Ладыженская; 7 March 1922 – 12 January 2004) was a Russian mathematician who worked on partial differential equations, fluid dynamics, and the finite difference method for the Navier–Stokes equations. She received the Lomonosov Gold Medal in 2002. She authored more than two hundred scientific publications, including six monographs.
Өмірбаян
Ледиженская шағын Кologriv қаласында математика пәнінің мұғалімі болған әкесінің қызы ретінде дүниеге келді және өсті. Оның математикаға деген ерте шағындағы құштарлығы мен сүйіспеншілігі осы әкесінің еңбегімен байланысты. Суретші Геннадий Ледиженский оның әкесінің інісі, ол да осы қалада туған. 1937 жылы оның әкесі, Александр Иванович Ладыженский, НКВД-мен тұтқындалып, "халық жауы" деп айыпталып өлім жазасына кесілді. 1950 жылы ол университеттің физика факультетінде оқытумен айналыса бастады және 1951 жылы Сергей Соболев пен Владимир Смирновтың ғылыми жетекшілігімен кандидаттық диссертациясын қорғады. 1953 жылы Мәскеу мемлекеттік университетінен екінші докторлық диссертациясын қорғады. 1954 жылы Стеклов институтының математикалық физика зертханасына қатысып, 1961 жылы оның басшысы болды. Ол бір кезде қалалық кеңестің құрамына кірген, қайырымдылықпен айналысқан және Кеңес үкіметіне қарсы болған адамдарға көмек көрсету үшін жеке қауіпсіздігі мен мансабын бірнеше рет тәуекелге ұшыратқан. Ладиженскаяның соңғы жылдары түрлі көз ауруларымен күресуге тура келді және жұмысын атқару үшін арнайы қарындаштарды пайдаланды. Флоридаға сапарға шығар алдында, 2004 жылдың 12 қаңтарында Ресейде ұйықтағанда қайтыс болды.
Ladyzhenskaya was born and grew up in the small town of Kologriv, the daughter of a mathematics teacher who is credited with her early inspiration and love of mathematics. The artist Gennady Ladyzhensky was her grandfather's brother, also born in this town. In 1937 her father, Aleksandr Ivanovich Ladýzhenski, was arrested by the NKVD and executed as an "enemy of the people". She began teaching in the Physics department of the university in 1950 and defended her PhD there, in 1951, under Sergei Sobolev and Vladimir Smirnov. She received a second doctorate from the Moscow State University in 1953. In 1954, she joined the mathematical physics laboratory of the Steklov Institute and became its head in 1961. She was once a member of the city council, and engaged in philanthropic activities, repeatedly risking her personal safety and career to aid people opposed to the Soviet regime. Ladyzhenskaya suffered from various eye problems in her later years and relied on special pencils to do her work. Two days before a trip to Florida, she died in her sleep in Russia on 12 January 2004.
Математикалық жетістіктер
Ладиженская жартылай дифференциалдық теңдеулер (әсіресе Хилберттің он тоғызыншы мәселесі) және сұйықтық динамикасы саласындағы жұмыстарымен белгілі. Ол Навье-Стокс теңдеулері үшін шекті айырма әдісінің жуықталуын алғаш рет қатаң түрде дәлелдеді. В. А. Солонников пен өзінің шәкірті Нина Уральцевамен бірге параболалық теңдеулердің реттелуін, сондай-ақ квазилинейлік эллиптік теңдеулердің реттелуін зерттеді. Бұл жүлде ақырында Клаус Рот пен Рене Томға берілді.
Ladyzhenskaya is known for her work on partial differential equations (especially Hilbert's nineteenth problem) and fluid dynamics. She provided the first rigorous proofs of the convergence of a finite difference method for the Navier–Stokes equations. She analyzed the regularity of parabolic equations, with Vsevolod A. Solonnikov and her student Nina Ural'tseva, and the regularity of quasilinear elliptic equations. ultimately awarded to Klaus Roth and René Thom.