Кіріспе

Португалиялық кинорежиссер және продюсер (1935–2022)

Антонио Коэн да Кунья Телес (26 ақпан 1935 – 23 қараша 2022) – португалиялық кинорежиссер және продюсер.

Өмірбаян

Теллес 1935 жылғы 26 ақпанда Мадейрадағы Фуншал қаласында дүниеге келді. Лиссабон университетінде медицинаны оқыды. 1956 жыл шамасында Парижге барып, Institut des Hautes Études Cinématographiques (IDHEC) кино институтында режиссураны оқыды және 1961 жылы бітірді. Португалияға оралғаннан кейін, «Imagens de Portugal» («Португалия бейнелері») газетін басқарды және мемлекеттік мекемелердің кино қызметтерінде жетекші лауазымдарды атқарды. Оның режиссерлік дебюті 1962 жылы «Os Transportes» («Көліктер») деректі фильмімен болды, содан кейін продюсерлік қызметке кірісіп, португалдық «Жаңа кино» (Novo Cinema) қозғалысының маңызды тұлғаларының біріне айналды. Ол Пауло Рошаның «Os Verdes Anos» (1963) және Фернандо Лопестің «Belarmino» (1964) фильмдерін продюсерлік етті. 1970 жылы Кунья Телес өзінің алғашқы толық метражды фильмін – «O Cerco» («Қоршау») фильмін түсірді. Осы кезеңде ол «Animatógrafo» дистрибуциялық компаниясын құрды, ол 1970-ші жылдардың бірінші жартысында Португалияда көрсетілетін киноның жаңаша болуына ықпал етті. Айзенштейн, Таннер, Хорхе Санхинес, Литтин, Глаубер Роша, Виго, Жил Карле, Кармиц және тағы басқалар осы дистрибьютор арқылы португал көрермендеріне таныс болды. 1970-ші жылдары Телес үш фильм түсірді: «Meus Amigos» («Менің достарым», 1974), «Continuar a Viver» («Өмірді жалғастыру», 1976) – бұл фильмдерді өзі режиссерлік етті, ал «As Armas e o Povo» («Қару және халық», 1975) фильмін басқа режиссерлермен бірлесіп түсірді. Онжылдықтың соңында Кунья Телес Португалия кино институтының және «Tobis Portuguesa» компаниясының басшысы болып тағайындалды. 1983 жылы ол өндіріске қайта оралды, себебі «Animatógrafo» компаниясы дистрибуциялық (қазіргі «Marfilmes» – Рене Гагнон басқарады) және өндірістік секторларға бөлінді, соңғысына өзі жетекшілік етті (қызы Пандора да Кунья Телеспен бірге – қазіргі «Filmes de Fundo»), ол жеке өндірістермен қатар, Португалияда ішінара түсірілген шетелдік фильмдердің атқарушы өндірісімен де айналысты. Сол кезден бері көптеген фильмдер түсірілді, олардың режиссерлері Жозе Фонсека э Коста, Эдуардо Геада, Жоаким Лейтао, Эдгар Пера, Антонио де Маседо, Антонио Педро Васконселус және басқалар. Сондай-ақ көптеген телефильмдер мен атқарушы өндірістер жасалды. Кунья Телес режиссерлік еткен соңғы фильмдері: «Vidas» («Өмірлер», 1984), «Pandora» («Пандора», 1996) және соңғы жұмысы – «Kiss Me» («Мені сүй», 2004), бұл топ-модель Мариса Круздың кинодағы тұңғыш және жалғыз тәжірибесі болды.