Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуйе жартасындағы үйлер – Нью-Мексико штатындағы Эспанола қаласына жақын, Санта-Клара каньонындағы Санта-Клара Пуэбло қорығының жерінде орналасқан тасталған пуэблоның қираған қалдықтары. 1200 жылдардың соңында немесе 1300 жылдардың басында салынған және шамамен 1600 жылға дейін тасталған бұл орын, Паджарито платосындағы ежелгі үнді қоныстарының арасындағы ең ірілерінің бірі болып табылады. Онда әртүрлі архитектуралық формалар мен құрылыс тәсілдері кездеседі. 1966 жылы бұл жер Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Пуйе атауы (Тева тілінде: pu – «қоян», ye – «жиналу») болжам бойынша қоян аулауға арналған орын болған.
The Puye Cliff Dwellings are the ruins of an abandoned pueblo, located in Santa Clara Canyon on Santa Clara Pueblo Reservation land near Española, New Mexico. Established in the late 1200s or early 1300s and abandoned by about 1600, this is among the largest of the prehistoric Indian settlements on the Pajarito Plateau, showing a variety of architectural forms and building techniques. The site was declared a National Historic Landmark in 1966. The name Puye (Tewa language: pu, “cottontail rabbits,” and ye, "to assemble"), possibly a place for hunting rabbits.
Ежелгі пуэблолар
Пуйе жарлары кешеніне екі деңгейлі жарлы үйлер, сондай-ақ жер үсті және үңгірлер кіреді. Жарлы үйлердің екі деңгейіне, месаның үстіне және қайта құрылған "Қоғамдық үйге" жолдармен және жардың бетіне қазылған шамамен он екі баспалдақ пен тік баспалдақтар арқылы қол жеткізуге болады. Жарлы үйлердің бір деңгейі 2 километрден аса, ал екіншісі шамамен 640 метрге созылады. Месаның үстінде Пуэбло II дәуіріне жататын үңгірлердегі үйлер орналасқан, олардың айналасында көп қабатты пуэбло ауылы салынған. Кешеннің оңтүстік бөлігінде жер қабатында 173 бөлме болған. Бөлмелердің жалпы саны белгісіз, бірақ кешеннің солтүстік жағындағы және жоғарғы қабаттардағы бөлмелер де оған кіреді. Кешеннің ортасында үлкен алаң орналасқан. 1580 жылға таман (Пуэбло IV дәуірінің аяқталуынан кейін) ұзаққа созылған құрғақшылық ауыл тұрғындарын Рио-Гранде өзенінің аңғарына жақын жерлерге көшуге мәжбүр етті. Бүгінде шамамен 16 километр қашықтықта орналасқан Санта-Клара пуэблосының тұрғындары өздерін Пуйе тұрғындарының ұрпақтары санайды. 2000 жылы Бандельер ұлттық ескерткішінде ағаштарды жоюға жоспарланған өрт бақылаудан шығып кетті. Осы өрттің салдарынан пайда болған "Серро Гранде" деген атпен белгілі далалық өрт Лос-Аламостағы 250-ге жуық үйді жойды және Санта-Клара каньонына зор зиян келтірді. Пуйе жарлы үйлерінің орны қайтадан жұртшылыққа ашылды. Қазіргі ақпаратты Санта-Клара пуэблосынан алуға болады. Жарларды зерттеу және олардың тарихымен танысу үшін экскурсиялар ұйымдастырылады. Орналасқан жер жұмыс уақытында жұртшылыққа қолжетімді. Келушілер Пуйе жарларының қош келдіңіз орталығында тіркелуі керек.
The Puye Cliffs complex includes two levels of cliff dwellings and both surface and cave dwellings. The two levels of cliff dwellings, the mesa top and reconstructed 'Community House' are accessed by paths and about twelve stairways and ladders cut into the side of the cliff. One level of cliff dwellings is over 1 mile (2 km) long and the second is about 2100 feet (640 m) long. On top of the mesa are cave dwellings of the Pueblo II Era around which a multi storied puebloan village was built. The south portion of the complex had 173 rooms on the ground floor. The total number of rooms is not known, but would include rooms on the northern side of the complex and the upper levels. In the center of the complex was a large plaza. About 1580 (after the end of the Pueblo IV Era) drought finally forced the villagers to leave for locations nearer to the Rio Grande valley. Present day inhabitants of Santa Clara Pueblo, some 10 mile (16 km) to the east, claim to be descendants of the Puye residents. In 2000, a planned burn of trees in Bandelier National Monument burned out of control. The resulting wildfire, known as the Cerro Grande Fire, eventually claimed , some 250 houses in Los Alamos, and devastated Santa Clara Canyon. Puye Cliff Dwellings site has been reopened to the public. Current information can be obtained from Santa Clara Pueblo. Tours can be scheduled to explore the cliffs and learn of their history. The site is available to the public within opening hours. Visitors must check in through the Puye Cliffs Welcome Center.
Танымал мәдениетте
1952 жылы түсірілген "Атомдық қала" фильмінде бұл аймақ кеңінен бейнеленген.
The area features extensively in the 1952 film The Atomic City.