Кіріспе

Француз жазушысы және ақыны (1822–1861) Луи Анри Мургер, сондай-ақ Анри Мургер және Генри Мургер деп те аталады (27 наурыз 1822 – 28 қаңтар 1861) – француз жазушысы және ақыны. Ол ең алдымен 1847–1849 жылдардағы «Богема өмірінің көріністері» кітабының авторы ретінде белгілі. Бұл кітап оның Париждегі шатырда (ғимараттардың жоғарғы қабатында, суретшілер көбінесе тұратын) өмір сүрген, мұңайып кедей жазушы және өзін «су ішушілер» деп атаған достар клубының мүшесі болған өміріне негізделген (олар шарапқа қаражат жеткізбегендіктен осылай атаған). Ол шығармаларында сезімталдық, юмор және қайғыны біріктіреді. Бұл кітап Пуччинидің 1896 жылғы «La bohème» операсының, Леонкаваллоның осы аттас операсының, сондай-ақ «Bohemios» (Amadeu Vives) сарсуэласының, 1930 жылғы «Das Veilchen vom Montmartre» (Kálmán) опереттасының және 1996 жылғы Бродвей мюзиклі «Rent» негізі болды. Ол роман мен әңгімелермен қатар, ән сөздерін де жазды, олардың ең танымал туындысы – La Chanson de Musette, Готье айтуынша, «бір тамшы жас, поэзияның жемісіне айналған».

Өмірбаян

Мюргер Парижде туып, сол жерде қайтыс болды. Ол Савойялық иммигранттың ұлы, ол Сен-Жорж көшесіндегі тұрғын үйдің тігіншісі және күзетшісі болып жұмыс істеді. Оның білімі шала және үзіліс-үзіліс болды. 15 жасында мектепті бітірген соң, ол заңгер кеңсесінде жұмыс істеуге дейін түрлі жеңіл жұмыстар істеді. Сол жерде ол француз жазушысы Этьен де Жуидің назарына түскен өлеңдер жазды. Де Жуидің байланыстары оған Париде тұратын орыс ақсұлтаны граф Толстойдың хатшысы лауазымын алуға көмектесті. Мюргердің әдеби мансабы шамамен 1841 жылы басталды. Оның алғашқы мақалалары көбінесе әдеби және поэзиялық болды, бірақ күнкөріс үшін ақша табу қажеттілігімен ол нарықта сұранысқа ие болған нәрсені жазды, өзі айтқандай, "бір акрға сексен франктан". Бір кезде ол «Le Moniteur de la Mode» сән газетінің редакторы және «Le Castor» шляпа саудасына арналған газеттің редакторы болды. Бірнеше жыл бірге тұрған француз жазушысы Шамфлюри Мюргерді көркем шығармаларға берілуге шақырғаннан кейін оның жағдайы біртіндеп жақсарды. Оның алғашқы үлкен жетістігі – «Богемдік өмірдің көріністері» («Scènes de la vie de bohème»). 1851 жылы Мюргер «Жастық шақ өмірінің көріністері» («Scènes de la vie de jeunesse») атты жалғасын жариялады. Одан кейін тағы бірнеше шығармалар жарық көрді, бірақ олардың ешқайсысы оған сол дәрежеде халыққа танымал болған жоқ. Ол келесі он жылдың көп бөлігін Париждің сыртындағы шағын үйінде өткізді, оны қаржылық қиындықтар мен үнемі қайталап тұратын денсаулық мәселелері желіп тұрды. 1859 жылы ол Легион құрметі орденін алды, бірақ екі жыл ішінде ол жартылай кедей болып, Париж ауруханасында қайтыс болды. Наполеон III-нің министрі граф Валевский оның емдеу шығындарын жабуға көмектесу үшін 500 франк жіберді, бірақ ол кеш болды. Анри Мюргер 1861 жылдың 28 қаңтарында 38 жасында қайтыс болды. Француз үкіметі оның қорымдық рәсіміне қаржы бөлді, «Le Figaro» газетінде жарияланған мәліметтерге сәйкес, журналистика, әдебиет, театр және өнер саласының 250 көрнекті өкілі қатысты. «Le Figaro» газеті оның ескерткіші үшін ақша жинау үшін қор құрды. Жүздеген адам қаржылай көмек көрсетті, және екі ай ішінде 6500 франктан астам ақша жиналды.

Атаудың жазылуы

Карьерасының басында, өзін "әдемі және көзге түсетін" етіп көрсету үшін Мюргер өзінің атына "Генри Мюргер" деп қол қойды, онда ағылшынша "y" әрпі мен немісше "умлаут" белгісі француз тілінде ерекше болып көрінді. Бірақ Генри деп жазу да көне француз тіліне тән болды, бұл 1775 жылға дейін қалыпты орфография (лой және рой сияқты жазулармен бірге) саналды және "i" әрпімен толық ауыстырылуы 1790 жылдан кейін ғана жүзеге асты. Әртүрлі нұсқаулармен тәжірибе жасағаннан кейін ол біріншісін сақтап, екіншісінен бас тартты, осылайша оның ең танымал туындыларының барлығы "Генри Мургер" деген атпен жарық көрді.