Кіріспе
Америкалық модернист сәулетші Гарри Мор Уиз (30 маусым 1915 – 29 қазан 1998) – 20 ғасырдың модернизмі мен тарихи мұраны сақтауда маңызды рөл атқарған американдық сәулетші. Оның інісі Бен Уиз де белгілі сәулетші.
Harry Mohr Weese (June 30, 1915 – October 29, 1998) was an American architect who had an important role in 20th century modernism and historic preservation. His brother, Ben Weese, is also a renowned architect.
Ерте өмір және білім
Уиз 1915 жылғы 30 маусымда Иллинойс штатының Эванстон қаласында Гарри Е. және Марджори Уиздің тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі епископальдық, ал анасы пресвитериандық дінге ескен. 1919 жылы отбасы Иллинойс штатының Кенилворт қаласына көшіп келді, және Гарри сол жерде өсті. 1919 жылы Уиз прогрессивті саналатын Джозеф Сирс мектебіне қабылданды. 1925 жылға қарай Уиз өзін суретші немесе сәулетші ретінде көруді қалады. Нью-Трир орта мектебін бітірген соң, 1933 жылы Уиз Массачусетс технология институтына сәулет мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алу үшін түсті. 1936 жылдан бастап Уиз Йель университетінде де сәулет сабақтарын оқыды. Уиз MIT-те Альвар Аалтодан дәріс алды, және сыныптастары И. М. Пей мен Эро Саариненмен жақын қарым-қатынаста болды. Оқу кезінде Ұлы депрессияның қызығында Уиз қымбат тарихи стильдерді зерттеуден аулақ болып, қолжетімді заманауи стильдерді таңдады. 1937 жылдың жазында Уиз велосипедпен Солтүстік Еуропаны аралап, модернизм қозғалысына деген құрметін арттырды. Уиз тарихи мұраны сақтауды ынталы түрде қолдағандығымен де белгілі болды, және ол "Чикаго қаласының аспан сызығын қалыптастырған және қаланың көл жағалауынан бастап тарихи ғимараттардың құнды қазынасына дейін барлық нәрсе туралы ойлауын өзгерте білген" сәулетші ретінде есімдеріне іңкәр болды. Ол Адлер & Салливанның аудитория ғимаратын, сондай-ақ Дэниел Бернхэмнің Табиғи тарих мұражайын және оркестр залын қайта жаңартуға жетекшілік етті. Гарри Уиз және әріптестері 1978 жылы Америка сәулетшілер институтының (AIA) «Жыл сәулет фирмасы» сыйлығын алды. Уиз Вьетнам соғысы ардагерлерінің ескерткішінің жобалау конкурсінде төреші болып та қызмет етті, және жас сәулетші Мая Линнің консервативті емес дизайнын оның қарсыластарынан қорғауға көмектесті. 1980-ші жылдардың ортасынан бастап Уиз көп ішіп, беделі төмендеді; ол алкогольге тәуелділіктен емделуден өтіп, бірнеше рет мүшеқатарлық инсульттан кейін қайтыс болды.
Жеке өмір
Уиздің ата-анасы протестант христиандары болған, бірақ ол өзі дінге сенбеген. Чикагодағы ХVII Христиан Ғылымы шіркеуінің құрылыс комитетімен сұхбаттасқанда, оның діни көзқарастары туралы сұрағанда, ол: "Әкем епископал, анам пресвитериан, ал мен – сәулетшімін" деді.