Кіріспе

Самуил Лашч (1588-1649), Правдзик елтаңбасының иесі, Польша-Литва одағының белгілі ақсұлуы, Лашчовта отбасылық иелігі болған. Ол Овруч старостасы, Таждың Ұлы Ту көтергіші және Таждың Ұлы Гвардиясы (praefectus excubiarum seu vigiliarum) қызметтерін атқарды. Ол әскери қолбасшы болып қызмет етті және оған "загончик" (батыл шабуылшы) деген лақап ат берілді, бірақ кейін заңнан тыс адам ретінде жаман аты шықты. Ол күлкісімен және шапшаң ойымен танымал болды, сондай-ақ оның атымен аталатын дәстүрлі поляк шашын енгізгендігі айтылады.

Әскери мансап

Лашч өзінің әскери мансабын 17 жасында танымал қолбасшы Стефан Хмилецкийдің басшылығымен бастаған, онымен бірге Дзикие Полада әскери дағдыларын жетілдірді. Ол 1621 жылғы Хотын жорығына қатысып, 1633 жылы Польша-Осман соғысы (1633-34) кезінде Мехмед Абази пашаға қарсы күресті, осы кезеңде оның батылдығы туралы даңқ өсті. Ол 1626-1629 жылдардағы шведтердің шапқыншылығында, сондай-ақ Қырым татарларына қарсы көптеген шайқастарда (мысалы, 1624, 1629), бүлікші Жамандықтың Запорожье казактарына қарсы (мысалы, 1637 жылғы Кумейки шайқасында) және Хмельницкий көтерілісі кезінде шайқасты. Ол "татар қорқынышы" (stretch tatarski) деп белгілі болды және табысты қолбасшы саналды. Кумейки шайқасы алдында ол 500 атты және 300 жаяу әскерін әскер қатарына жеткізді. Жорық барысында далалық гетман Миколай Потоцкий Лашчтың жасағына казактарды өз орналасқан жерлерінен кетуге және оны қууға итермелеуді бұйырды. Лашч бұйрықты сәтті орындап, көптеген бүлікшілерді жеңуге көмектесті. 1638 жылы ол казактарға қарсы жеке жасағын басқарды және одан да үлкен әскери даңққа ие болды.

Заңсыз өмір

Лащ және оның жасағы Украина, Қызыл Рутения, Волынь және Подолияның одақтастық провинцияларындағы түрлі ақсүйектердің жерлерін, соның ішінде шаруаларды, саудагерлерді және тағы да көптеген адамдарды тонады, қарақылдады және зорлады. Ол 236 рет жер аудару (banicja) және 37 рет ар-намыссыздық (infamia) жазасын алды. Ол оларды пальтосына (делия) тігіп алғанын айтады. Ол князь Ереми Вишневецкиймен шайқасты. Ол соғыс кезінде Лащты қолға алуға болатынын бағалаған, өйткені ол қабілетті әскер және қолбасшы болды. Заң бойынша, кәсіби әскер ретінде Лащ азаматтық емес, әскери сотқа бағынды. Сондықтан ол Конецпольскийдің гетмандық мәртебесі арқасында қорғанышқа ие болды. Бірақ Конецпольский қайтыс болғаннан кейін, Вишневецкий князі Лащтың иеліктеріне шабуыл жасады, ол қашуға мәжбүр болды және үйсіз, ақшасыз нағыз заңнан тыс адамға айналды. Ол лауазымдары мен атақтарынан айырылып, соңында Владислав Доминик Заславский князінан пана сұрады. Вишневецкий князі оны қуғанға дейін оның штаб-пәтері Украинадағы Макаровта болды; жауларының заңды түрде қуғаннан кейін, ол және оның отбасы қалған өмірі үшін иеліктерінен қуылды.

Қайту және өлім

1648 жылы Хмельницкий көтерілісі басталғанда, Лашч Заславский партиясының құрамында көтерілісшілерге қарсы күресті. Бірақ, оның қарсыласы, князь Вишневецкий, Пилявці шайқасы алдында болған бір оқиғаға байланысты оның әскер лагерін тастауын талап етті. Лашч 1000 сарбазға қолбасшылық етіп, казактардың лагеріне шабуыл жасап, оларды қорқытып, алаңдатып жіберді. Ол лагерьтен кетіп, кейін Львовты қорғауға қатысып, қамалған казак әскеріне қарсы бірнеше жетістіктерге қол жеткізді. Польша төменгі палатасы (сейм) оның әскери қызметтері үшін оған salvus conductus (қауіпсіз өту құқығы) берді; алайда ол 1648 жылғы жорықтарда ғана қатысып, 15 ақпанда ауырып, 1649 жылы қайтыс болды. Ол Краковтағы Әулие Стефан шіркеуіне жерленді. Шіркеу 1802 жылы бұзылып, Лашчтың қабірі жоғалып кетті.

Отбасы

Тарихшы Шимон Окольский өзінің "Диярюш" атты күнделігінде Ласчтың анасы Корачевская әулетінен шыққандығын жазды. Ласч екі рет үйленді және оның бір қызы мен екі ұлы болды.