Кіріспе

Америкалық бомбалаушы прототипі. Convair XB-46 – 1940 жылдардың ортасында жасалған, бірақ ешқашан өндіріске енбеген тәжірибелік орташа реактивтік бомбалаушының жалғыз данасы. Ол North American XB-45 және Martin XB-48 сияқты ұқсас жобалармен бәсекелесті, олардың барлығы Boeing XB-47 сәтті әзірленгеннен кейін аз қолданылды.

Даму

1944 жылы Соғыс министрлігі Германиядағы авиация жетістіктерінен хабардар болып, орташа бомбалаушыларға арналған, салмағы 45 кг-нан асатын әртүрлі жобаларға талап қойды. Бұл бәйгеден туындаған басқа жобалар, кейде «45-ші класс» деп аталатын, North American XB-45 және Martin XB-48-ті қамтыды. Сатып алу 1945 жылдың 17 қаңтарында «құн плюс белгілі бір сыйақы» шарты бойынша басталды, ал ақпан айының басында макетті тексеру және бекіту жұмыстары жүргізілді. 1945 жылдың 27 ақпанында үш прототипке тапсырыс берілді, ал 45-59582-ден 59584-ке дейінгі сериялық нөмірлер тағайындалды. Бюджеттік алаңдаушылықтар келісімшарттың белгілі бір баға түріне өзгеруіне әкелді. 1945 жылдың күзінде Convair өзімен бәсекелесіп жатқанын анықтады, себебі АҚШ Әскери-әуе күштері компанияның да жұмыс істеп жатқан XA-44 CO типті, ерекше алдыңғы қанатты реактивтік шабуыл ұшағына қызығушылық танытты. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы бюджеттерді күрт қысқартқандықтан, компания екі жобаға жеткілікті қаржы болмағандықтан XB-46 жобасын тоқтатуды қарастырды. Компанияның шенеуніктері, қару-жарақ және басқа жабдықтарсыз сынақ стенді ретінде XB-46 прототипін аяқтаудың және AAF-қа келісімшарт бойынша басқа екі XB-46 орнына екі XA-44 ұшағымен жұмыс істеуге рұқсат берудің көбірек мәні бар екенін айтты. 1946 жылдың маусымында AAF алмастыруға келісті, бірақ бұл жоба ақыры 1946 жылдың желтоқсанында прототиптер аяқталғанға дейін тоқтатылды. B-46 тек қана оның қауіпсіздігін және басқару сипаттамаларын растау үшін қажетті жабдықпен толықтырылады. XB-46 ұзын, ағымды, овалды торпеда тәрізді фюзеляжға, иық қанаттары бар ұзын, тар тік қанаттарға ие болды, әр қанаттың астында интегралды нацелламен жұптастырылған төрт Chevrolet J35 C3 осьтік ағынды, он бір сатылы турбореактивті қозғалтқыштарға (статикалық итеру күші) ие болды. Фюзеляж ұшу жүктемесі кезінде деформацияға ұшырағандықтан мәселе тудырды. Ұшқыштар бір Plexiglas шатыры астындағы қысыммен жабдықталған, истребитель стиліндегі кабинада тандемді отырды, ал бомбалаушы-навигатор-радио операторы мұрын бөлігіндегі Plexiglas бөлімшеде орналасқан. Тік қанаттың арақатынасы 11,6 болды және қанаттың 90 пайызын қамтитын төрт бөлімнен тұратын Fowler қанаттарымен жабдықталды. Қанаттар электр жетектері арқылы созылып, өте кішкентай элеронмен жабдықталды. Әр қанатта перфорацияланған магний қорытпасынан жасалған бес спойлер болды. Қозғалтқыш ауа кіреберістері жазық овалды тесіктерден тұрды, ал қозғалтқыштар қанаттың алдыңғы жиегінің артында орналасқан, төмен қарай иілген «S» пішіндес түтіктерге ие болды. Көбінесе қолданылатын гидравликалық, қолмен немесе электрлік басқару желілері мен жүйелерінің орнына, ұшқыштың басқару кірістерін беру және әртүрлі жүйелерді іске қосу үшін пневматикалық құбырлар жүйесін пайдаланатын ерекше ұшуды басқару жүйесі болды. Сериялық нұсқалар Emerson Electric Company жобалаған құйрық мұнарасында .50 калибрлі Browning M2 пулеметтерімен жабдықталуы керек еді және APG-27 қашықтан басқару оптикасы мен көздеу жүйесі қарастырылды, бірақ прототипке қару-жарақ орнатылмады. Сондай-ақ, сериялық ұшақтар прототипте қолданылған J35 емес, General Electric J47 қозғалтқыштарымен (статикалық итеру күші) жасалатын болды.

Сынау

XB-46-ның алғашқы ұшуы бір айлық сыналаудан кейін 1947 жылдың 2 сәуірінде орын алды. Бомбалаушы Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы Convair зауытынан шығып, жоғары шөлді аймақтағы Мурок армиялық әуе базасына қарай тоқсан минут бойы ұшты. Ұшқыш оның басқару қасиеттерін жоғары бағалады. Негізгі ұшу сынақтары бес айға созылды және 1947 жылдың қыркүйегінде Convair компаниясы мен ӘӘК сынақ ұшқыштары 64 ұшуда 127 сағат ұшқаннан кейін аяқталды. Тұрақтылығы мен басқарылуы өте жақсы болды, бірақ қозғалтқыштарды мұздан тазалау, кабинадағы ауа жүйесі және қанаттар мен спойлерлер арасындағы гармониялық резонанс салдарынан туындаған тік тербелістерге байланысты инженерлік мәселелер болды. Сонымен қатар, үш адамнан тұратын экипаж төтенше жағдайда ұшақтан қауіпсіз шығу мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылықтар туды, себебі эвакуация жоспары негізгі есіктің ауа ағынына қарсы ашық қалғанын пневматикалық жүйемен қамтамасыз етуге бағытталған. Ұшақ 7 қарашада қабылданды және 12 қарашада жеткізілді.

Күшін жою

B 46 бағдарламасы 1947 жылдың тамызында, ұшу сынақтары толық аяқталмас бұрын тоқтатылды, себебі ол қажетсіз болып қалған еді. North American B 45 Tornado-ға өндіріс тапсырыстары бұрыннан-ақ берілген, тіпті оны Boeing B 47 Stratojet-тің артық өнімділігі де басып кететін болды. Сонымен қатар, XB 46 прототипіне орнатылмаған, ірі радарлық атыс басқару жүйесі, нәзік фюзеляждың қымбатқа түсетін қайта жобалануын талап ететін еді. Келесі сынақтар артық шу, құйрықтың дірілдеуі, тұрақтылық және басқару мәселелерін зерттеді және 1948 жылдың тамызынан 1949 жылдың тамызына дейін Флорида штатындағы Палм-Бич әуе күштері базасында жүргізілді. 44 сағатқа жуық қосымша ұшудан кейін XB 46 қызметтен алынды, себебі қолдау және техникалық қызмет көрсетуге кеткен шығын, қосалқы бөлшектердің жетіспеушілігімен бірге, өте жоғары болды. Бір жылдай қолданысқа енбегеннен кейін, 1950 жылдың шілдесінде Флорида штатындағы Эглин әуе базасына жеткізілді, онда оның пневматикалық жүйесі сол жердегі ірі климаттық жабдықта ең суық жағдайда сынақтан өтті. Осы кезеңдегі көптеген реактивтік ұшақтар гидравликалық немесе электр жүйелерін пайдаланғандықтан, бұл ұшақтың пневматикалық басқару жүйесі зерттеу үшін ерекше мүмкіндік ұсынды. 1950 жылдың қарашасында осы сынақ бағдарламасы аяқталғаннан кейін, Әуе күштеріне XB 46 қажет болмады, бұл факт тамыз айында баспасөзде жарияланды, ал 1951 жылдың 13 қаңтарында ұшақтың алдыңғы бөлігі Огайо штатындағы Райт-Паттерсон әуе күштері базасындағы АҚШ Әуе күштері мұражайына жіберілді, бірақ ұшақ корпусының бөлігі коллекцияда сақталмаған көрінеді. Ұшақтың қалған бөлігі 1952 жылдың 28 ақпанында жартылай қиратылды.