Кіріспе

Ай жарығы — 1982 жылғы британдық драмалық фильм, сценарийін жазып, режиссерлік еткені — Джерзи Сколимовски. Оқиға 1980-жылдардың басында Польшадағы "Солидарлық" қозғалысының наразылықтары кезінде өтеді. Фильмде Джереми Айронс Новак рөлінде ойнайды, ол Лондонда заңсыз жұмыс істейтін құрылысшылар тобының басшысы.

Сюжет

1981 жылдың желтоқсан айында Варшавадан Лондонға келген электрші Новак, тілді білгенмен, жергілікті халықты түсінбейді, ал онымен бірге ағылшын тілін білмейтін үш жұмысшы келді. Олардың міндеті – үйді толық бұзып, жаңадан жөндеу, олар қолдарынан келген құралдарын алып келді, ал Новак материалдар сатып алуға ақшасы бар. Операцияның бәрі заңсыз болғандықтан, Новак оларды үй ішінде жұмыс істеуге мәжбүр етеді, ал ол өзі азық-түлік пен қажетті заттар алуға шығады. Ақшасы бітіп бара жатқанда, төрт еуін асырау үшін ол ұрлыққа қолаңдақтайды. Осы кезде Польшада наразылықтар мен ереуілдер, одан кейін әскери жағдай енгізіліп, "Солидарность" қозғалысы тыйымталды және жаппай тұтқындаулар орын алады. Новак бәрін жұмысшылардан жасырып, жұмысты аяқтауға тырысады. Ақшасы қалмағандықтан, олар әуежайға алты сағаттай жаяу барады, содан кейін үйлеріне, белгісіз болашаққа ұшақпен оралады.

Қабылдау

Ол 1982 жылғы Канн кинофестиваліне ұсынылып, «Үздік сценарий» сыйлығын жеңіп алды. Роджер Эберт оған бағасы бойынша төрт жұлдыз берді және оны 1982 жылғы ең жақсы фильмдер тізіміне қосты. Джин Сискел оны 1982 жылғы өзінің сүйікті фильмі деп атады. Винсент Канби «Нью-Йорк Таймс» газетінде «Ай жарығын» «құнды» деп сипаттады. Ол былай деді: «Бұл сүргін туралы түсірілген ең жақсы фильмдердің екеуінің де поляк режиссерлерінің туындылары болуы мүмкін, мүмкін де кездейсоқ», екіншісі – Поланскинің «Жатақ» (1976) фильмі. «Чикаго Ридер» журналының сыншысы Дейв Кехр оны «Джереми Айронстың Чаплинге лайық актерлік шеберлігімен» бірге «қорқыныш пен оқшаулану, қысым мен тұтқынға алудың терең, қозғалысқа толы комедиясы» деп атады. Кейін ол оны «шедевр» деп мойындады. Allmovie оған бес жұлдыздың төртеуін берді, ал Rotten Tomatoes 9 рецензияға сүйене отырып, фильмге 100% рейтинг берді.