Кіріспе

Польшалық генерал Миха́л Тадеуш Токаржевский Ка́расевич, Трапьи гербі, Доктор, Столарски, Торвид псевдонимі (5 қаңтар 1893 ж. туған) 1914 жылдан 1917 жылға дейін Польша легиондарында, содан кейін Польша әскери ұйымында (POW) қызмет етті. Ол Польша-Украина соғысы кезінде Львовта соғысқан "5-ші жаяу әскер полкінің" командирі болды. 1918 жылдың қараша-желтоқсанында Польшада болған погромдар кезінде Токаржевский еврей халқының, Польша армиясына қарсы күрескендігі үшін 3,000,000 крона айып төлеу туралы хабарлама жариялағандығы үшін Пржемысль ауданының командирі лауазымынан алынды, олар бейтараптықтарын мәлімдегеніне қарамастан. Бұл айыптама ешқашан дәлелденбеді. Плакатта былай делінген: "Премьслис тұрғындарына үндеу (яғни еврей халқына). Премьслиді қайтару үшін болған шайқас барысында еврейлер, бейтараптықтарын қайталап айтқандарына қарамастан, украиндық күштермен бірге шайқасып, шабуылдаған полиция бөліміне оқ атқандығы мәлім болғандықтан, еврей қауымына Польша әскерінің Премьслис округі штаб-пәтеріне 3,000,000 крона төлеуді бұйырамын". 1918 жылы Польша тәуелсіздік алғаннан кейін Токаржевский Польша армиясында қызмет етті. 1919 жылдың сәуір айында Польшаның Вильноны басып алуы кезінде Польша-Совет соғысына қатысты. 1924 жылдан 1926 жылға дейін Вильнода 19-шы жаяу әскер дивизиясының командирі, 1928 жылдан 1932 жылға дейін Калишта 25-ші жаяу әскер дивизиясының командирі, ал 1932 жылдан 1939 жылға дейін Гродно, Львов және Торуньдегі корпус аймағының (okreg korpusu) командирі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылғы Польша қорғаныс соғысы кезінде ол "Армия Поморзе" (Поморня армиясы) операциялық тобының (grupa operacyjna) қолбасшысы болды. Ол Бзура шайқасында күресті және генерал Джулиус Роммельдің басшылығымен Варшаваны қорғаған кезде "Армия Варшава" (Варшава армиясы) командасының екінші басшысы болды. Польша басылып алынғаннан кейін, 1939 жылдың 27 қыркүйегінде "Służba Zwycięstwu Polski" (Польшаның Жеңіс қызметі) қарсылық қозғалысын құрды және 1939 жылдың желтоқсанына дейін оның бас қолбасшысы болды. Содан кейін Кеңес Одағының оккупациясы кезінде "3-ші Львов аймағының (ZWZ)" командирі болды. 1940 жылдың наурыз айында жаңа неміс-совет шекарасын кезіп өтіп, НКВД-мен қамалып, түрмеге қамалды. Түрмеден босатылғаннан кейін Токаржевский 1941 жылдың тамызында Кеңес Одағындағы Польша армиясының "6-шы жаяу әскер дивизиясының" (Андерс армиясы) командирі болып тағайындалды. 1943 жылдың наурыз айынан 1944 жылға дейін ол Шығыс Польша армиясының бас қолбасшысының орынбасары болды. 1944 жылы ол Мысырда құрылған 3-ші поляк корпусының командирі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Соғыстан кейін ол Англияда эмиграцияда тұрып, Лондонға қоныстанды. 1954 жылдан бастап ол Польша күштерінің эмиграциядағы қарулы күштерінің бас инспекторы болды. 1964 жылдың 22 мамырында Марокконың Касабланка қаласында қайтыс болды. 1992 жылдың қыркүйегінде оның күлі салынған урна Лондонның Бромптон зиратынан Польшаға көшіріліп, Варшавадағы Повузки зиратына жерленді. 2006 жылы генерал Токаржевскийдің медальдары мен әскери киімдері аукционға қойылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшаның ауыр тарихын білетін екі канадалық азамат бұл бұйымдарды сатып алып, Канадаға әкелді. Олар кейіннен бүкіл жинақты Торонтодағы (Онтарио, Канада) Польша жауынгерлері қауымдастығының 20-шы бөлімшесінде өткен салтанатты шарада "Польша мен поляк халқына" сыйға берді. Жинақ 2007 жылдың наурызына дейін №20 бөлімшесінің мұражайында қойылды, содан кейін Варшаваға жіберіліп, Варшава әскери мұражайында көрсетілді.