Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джакомо Пуччинидің үш актідегі операсы, 2002 жылғы Мангоның "Ла рондайн" (Салғанақ) әні.
Opera in three acts by Giacomo Puccini
the 2002 song by Mango
"Ла рондайн" (Салғанақ) – Джакомо Пуччинидің үш актідегі операсы, либреттосы Альфред Мария Виллнердің либреттосы негізінде Джузеппе Адаминың итальян тілінде жазылған. Алғаш рет 1917 жылдың 27 наурызында Монте-Карлодағы Гранд-Театр де Монте-Карлода (немесе Театр ду Казинода) қойылды.
La rondine (The Swallow) is an opera in three acts by Giacomo Puccini to an Italian libretto by Giuseppe Adami, based on a libretto by Alfred Maria Willner and de. It was first performed at the Grand Théâtre de Monte Carlo (or the Théâtre du Casino) in Monte Carlo on 27 March 1917.
Құрастыру тарихы
1913 жылдың күзінде Венадағы Карл театрының директорлары Пуччиниге Веналық опереттаны жазуды тапсырды. Ол, "Der Rosenkavalier" стилінде, сөйлеу диалогы жоқ, "тек көңілдірек және табиғирақ" комедиялық опера түрінде болуы мүмкін екенін растағаннан кейін, келісім берді. Жұмыс екі жыл бойы жүрді, кейде қарқынды, кейде қиындықтармен, ал 1916 жылдың көктемінде опера аяқталды. Бастапқыда жоспарланған Венадағы премьера Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы және Италияның Австрия-Мажарстанға қарсы одаққа қосылуы салдарынан кешіктірілді, сондықтан Опера де Монте-Карло оны қою үшін таңдалды, басты рөлдерді Гилда делла Рицца мен Тито Шипа орындады. Музыканың ерекшелігі – Пуччинидің әртүрлі кейіпкерлерді бейнелеу үшін танго сияқты заманауи би ырғақтарын пайдалануы. Италияда Пуччини шығарманы редакторы Тито Рикордиге ұсынды, бірақ ол оны сатып алудан бас тартты, оны "нашар Лехар" деп есептеді; үшінші нұсқа 1994 жылға дейін Туринде естілмеді. Сонымен қатар, соғыс кезінде одақтастардың бомбалауынан Casa Sonzogno мұрағатындағы өрт ноталардың бір бөлігін жойды, олар сақталған вокалдық фортепианолық аранжировкалар негізінде қалпына келтірілуі керек болды. Үшінші нұсқаның оркестрлеуін итальян композиторы Лоренцо Ферреро Ториноның Театро Реджиосының сұрауы бойынша нағыз Пуччини стилінде аяқтады және 1994 жылдың 22 наурызында орындалды. "Ла ронданың" американдық премьерасы 1928 жылдың 10 наурызында Нью-Йорктегі Метрополитен опера театрында өтті; Лукреция Бори Магда рөлін, ал Бениамино Джигли Руджеро рөлін орындады. 1958 жылы Пуччинидің туғанына 100 жыл толуына арналған мерекелік шаралар аясында Италияның Неаполь қаласындағы Театро ди Сан-Карло театры сол кезде Пуччинидің ең аз қойылған операларының бірі – "Ла ронданы" қайта қойды. Қайта қою жақсы қабылдады, көрермендер мен сыншылар оны табысқа жеткен туынды деп бағалады.
In autumn 1913, the directors of Vienna's Carltheater commissioned Puccini to compose a Viennese operetta. After confirming that it could take the form of a comic opera with no spoken dialogue in the style of Der Rosenkavalier, "only more entertaining and more organic," he agreed. The work proceeded for two years, sometimes intensely, sometimes with great difficulty, and in spring 1916 the opera was finished. The originally intended Viennese première was impeded by the outbreak of World War I and the entrance of Italy in the Alliance against Austria Hungary, hence the Opéra de Monte Carlo was chosen as the location to present it, with Gilda dalla Rizza and Tito Schipa in the leading roles. A feature of the music is Puccini's use of modern dance rhythms, such as the tango, to denote the various characters. In Italy, Puccini offered the work to his editor Tito Ricordi, who declined to buy it, dismissing it as "Bad Lehár"; The third version was not heard until 1994 in Turin. Moreover, a fire at Casa Sonzogno archives caused by Allied bombing during the war destroyed parts of the score which had to be restored based on the surviving vocal piano arrangements. The orchestration of the third version was finally completed in authentic Puccinian style by the Italian composer Lorenzo Ferrero at the request of Teatro Regio di Torino and subsequently performed there on 22 March 1994. The American premiere of La rondine took place at the Metropolitan Opera in New York City on March 10, 1928; Lucrezia Bori sang the role of Magda and Beniamino Gigli appeared as Ruggero. As part of a 1958 celebration marking the centenary of Puccini's birth, the Teatro di San Carlo at Naples, Italy, staged a revival of La rondine, at that time one of Puccini's least performed operas. The revival was well received, with audiences and critics deeming it a success.
Қазіргі заманғы қойылымдар
Еуропада 1990 жылдардан бері қойылымдар қатарында Торинодағы Regio театрында үшінші нұсқаның премьерасы (1994), сондай-ақ Ла Скала (1994), Лидс Опера Норд (1994, 2001), Бонн операсы және Людвигсхафен мемлекеттік опера театры (1995), Луккадағы Театро дель Джильо (1998), Веронадағы Театро Филармоника (2002), Кансаллисооппера, Хельсинки (2002, 2003, 2007), Корольдік опера театры, Ковент-Гарден, Лондон (2002, 2005, 2013), Париждегі Шатле театры (2005), Монте-Карло операсы (2007), Венециядағы Ла Фениче (2008), 2012 жылы Сан-Карлос ұлттық театры (2012) және Португалия симфониялық оркестрі болды. АҚШ-та ірі қойылымдар Нью-Йорк Сити Операсында (1984), Вашингтон Ұлттық Операсында (1998), Лос-Анджелес Операсында (2000, 2008), Атланта Операсында (2002), Бостон Лирикалық Операсында (2003), Даллас Операсында (2007), Сан-Франциско Операсында (2007), Сарасота Операсында (2008), Метрополитен Операсында (2008, 2014, 2024) және Сан-Хосе Операсында (2017) көрсетілді. 1995 жылы Боннда Марта Доминго қойған «La rondine» үшінші нұсқаны пайдаланды, бірақ Магданың операның соңғы тактерінде суға батып, өзіне қол жұмсауы арқылы трагедияны күшейтті. Операның осы нұсқасы кейін Вашингтон Ұлттық операсы мен Лос-Анджелес операсы тарапынан сахналады. 2002 жылы Корольдік опера театрында (Магда рөлінде сопрано Анжела Георгиудың қатысуымен) және Тулуза Капитолий театрында режиссер Николас Жоэльдің бірлескен жаңа қойылымының премьерасынан кейін, «La rondine» Театр дю Шателеде көрсетілді, 2005 және 2013 жылдары Корольдік опера театрында қайта қойылды және 2007 жылы Сан-Франциско операсы ұсынды, барлығы Георгиудың қатысуымен. 2008 жылдың 31 желтоқсанында, тағы да Георгиу Магда рөлінде, Нью-Йорктегі Метрополитен Опера 70 жылдан бергі алғашқы сахналық қойылымын өткізді. 2009 жылдың 10 қаңтарындағы таңғы қойылым бүкіл әлемдегі кинотеатрлар мен мектептерге HD форматында көрсетілді. Бұл опера 2012 жылдың шілдесінде Джойс Эль Хуридің қатысуымен Де-Мойн Метро Операсы (Индианола, Айова штаты) тарапынан орындалды.
In Europe since the 1990s stagings have included the première of the third version at Teatro Regio di Torino (1994), as well as performances at La Scala (1994), Leeds Opera North (1994, 2001), Oper Bonn and Ludwigshaven State Opera House (1995), Teatro del Giglio in Lucca (1998), Teatro Filarmonico di Verona (2002), Kansallisooppera, Helsinki (2002, 2003, 2007), Royal Opera House, Covent Garden, London (2002, 2005, 2013), Théâtre du Châtelet, Paris (2005), Opéra de Monte Carlo (2007), La Fenice in Venice (2008), 2012 Teatro Nacional de Sao Carlos (2012), and Portuguese Symphony Orchestra. In the US, major productions were seen at the New York City Opera (1984), Washington National Opera (1998), Los Angeles Opera (2000, 2008), Atlanta Opera (2002), Boston Lyric Opera (2003), , Dallas Opera (2007), San Francisco Opera (2007), Sarasota Opera (2008), the Metropolitan Opera (2008, 2014, 2024), and Opera San José (2017). Marta Domingo's production of La rondine in Bonn in 1995 used the third version, but added to the tragedy by having Magda commit suicide by drowning in the final bars of the opera. This version of the opera has since been staged by the Washington National Opera and the Los Angeles Opera. Following the premiere of a joint new production by director Nicolas Joël at the Royal Opera House in 2002 (starring soprano Angela Gheorghiu as Magda) and at the Théâtre du Capitole de Toulouse, La rondine was seen at the Théâtre du Châtelet, revived at the Royal Opera House in 2005 and 2013, and presented by the San Francisco Opera in 2007, all with Gheorghiu. On 31 December 2008, again with Gheorghiu as Magda, the Metropolitan Opera in New York gave the company's first staging in 70 years. The matinée performance on 10 January 2009 was broadcast in HD to movie theaters and schools throughout the world. This opera also was performed by Des Moines Metro Opera (Indianola, IA) in July 2012, starring Joyce El Khoury.
Жазбалар
Лизетта рөлін жасаған Инес Мария Феррарис 1928 жылы Odeon лейблі үшін «Chi il bel sogno di Doretta» ариясының ең алғашқы жазбасын жасады. ЖылCast (Руггеро, Магда, Рэмбалдо, Лизетта, Пруньер) Дирижер, Опера үйі және оркестрЛейбл 1966 Даниэле Бариони, Анна Моффо, Марио Серини, Гразиелла Сьютти, Пьеро де Палма Франческо Молинари Праделли, RCA Italiana Opera оркестрі және хоры CD: RCA Victor Cat: GD60459(2) 1981 Пласидо Доминго, Кири Те Канава, Лео Нуччи, Мариана Николеско Дэвид Рендалл, Лорин Маазель, Лондон симфониялық оркестрі, Амброзиан хоры CD: CBS Cat: M2K 37852 1997 Роберто Аланья, Анжела Георгиу, Альберто Ринальди, Инва Мула Тчако, Уильям Маттеуцци, Антонио Паппано, Лондон симфониялық оркестрі, London Voices CD: EMI Classics Cat: 56338 1998 Маркус Хэддок, Айноа Артета, Уильям Парчер, Инва Мула Тчако, Ричард Трокселл, Эммануэль Виллауме, Кеннеди орталығының Опера үйінің оркестрі және Вашингтон опера хоры (Кеннеди орталығындағы қойылымның жазбасы, ақпан/наурыз) DVD: Decca Cat: 074 3335 2007 Фабио Сартори, Светла Василева, Марцио Джосси, Майя Дашук, Эмануэле Джаннино, Альберто Веронези, Пуччини фестивалінің оркестрі және хоры (Тамыз 2007 жылы Торре-дель-Лагодадағы Пуччини фестиваліндегі қойылымдардың жазбасы) DVD: Naxos Cat: 2.110266 2008 Фернандо Портари, Фиоренца Чедолинс, Стефано Антуччи, Сандра Пастрана, Эмануэле Джаннино, Карло Рицци, Ла Фениче опера үйінің оркестрі және хоры (Қаңтардағы Ла Феничедегі қойылымдардың жазбасы) DVD: ArtHaus Musik Cat: 101 329 2009 Роберто Аланья, Анжела Георгиу, Самуэль Рамей, Лизетт Оропеса, Мариус Бренчиу, Марко Армилиато, Нью-Йорк Метрополитен Операсының хоры және оркестрі (10 қаңтар 2009 жылы Метрополитен Операсындағы қойылымның жазбасы) DVD: EMI Classics Cat: 50999 631618 9 2
The creator of the role of Lisette, Ines Maria Ferraris, made the earliest known recording of the aria "Chi il bel sogno di Doretta" in 1928 for the Odeon label. YearCast (Ruggero, Magda, Rambaldo, Lisette, Prunier)Conductor, Opera House and OrchestraLabel 1966 Daniele Barioni,Anna Moffo,Mario Sereni,Graziella Sciutti,Piero de Palma Francesco Molinari Pradelli, RCA Italiana Opera orchestra and chorus CD:RCA Victor Cat: GD60459(2) 1981 Plácido Domingo,Kiri Te Kanawa, Leo Nucci,Mariana NicolescoDavid Rendall Lorin Maazel, London Symphony OrchestraAmbrosian Chorus CD:CBS Cat: M2K 37852 1997 Roberto Alagna,Angela Gheorghiu,Alberto Rinaldi,Inva Mula Tchako,William Matteuzzi Antonio Pappano,London Symphony OrchestraLondon Voices CD:EMI Classics Cat: 56338 1998 Marcus Haddock,Ainhoa Arteta,William Parcher,Inva Mula Tchako,Richard Troxell Emmanuel Villaume,Kennedy Center Opera House Orchestra and Washington Opera Chorus(Recording of a performance in the Kennedy Center, Washington. February/March) DVD: DeccaCat: 074 3335 2007 Fabio Sartori,Svetla Vassileva,Marzio Giossi,Maya Dashuk,Emanuele Giannino Alberto Veronesi,Orchestra and Chorus of the Puccini Festival(Recording of performances at the Festival Puccini in Torre del Lago, August 2007) DVD:Naxos Cat: 2.110266 2008 Fernando Portari,Fiorenza Cedolins,Stefano Antonucci,Sandra Pastrana,Emanuele Giannino Carlo Rizzi,La Fenice Opera House Orchestra and Chorus(Recording of performances at La Fenice, January) DVD: ArtHaus MusikCat: 101 329 2009 Roberto Alagna,Angela Gheorghiu,Samuel Ramey,Lisette Oropesa,Marius Brenciu Marco Armiliato,Chorus and Orchestra of the Metropolitan Opera, New York(Recording of a performance at the Metropolitan Opera on 10 January 2009) DVD:EMI Classics Cat: 50999 631618 9 2