Линтон және Барнстапл темір жолы: тарихы мен қайта жаңғыруы

Кіріспе

Англияның Девон аймағындағы тар темір жол.

Линтон және Барнстейпл темір жолы (L&B) 1898 жылдың мамыр айында тәуелсіз темір жол ретінде ашылды. Бұл – Англияның Солтүстік Девон аймағындағы Эксмурмен шектес, таулы және көркем аймақтан өтетін, 31 шақырымдық, бір рельстік, 23,5 дюймдік тар темір жол. Жеңіл темір жол туралы 1896 жылғы заң күшіне енгенімен, ол осы заңға дейін мақұлданды және салынды. Сондықтан, басқа барлық темір жолдар сияқты, ол өз Парламент актісімен мақұлданды және сол кездегі ұқсас темір жолдарға қарағанда жоғары (және қымбат) стандарттарда салынды. Ұлыбританияда бұл – негізгі желі стандартты сигнализациясын қолдануға міндетті жалғыз тар темір жол болды. Желі қысқа мерзімде акционерлерге шамалы пайда әкелді, бірақ өмірінің көп бөлігінде L&B зиянға ұшырады. 1923 жылы L&B Southern Railway компаниясына өткізілді және 1935 жылдың қыркүйегінде жабылды. Lynton and Barnstaple Railway Trust 1979 жылы құрылды, ал қысқа бөлігі 2004 жылы жолаушыларға қайта ашылды. 2006 жылы бұл бөлік кеңейтілді, ал келесі жылы 9 мильдік (14 км) жолды ашу жоспарлары жарияланды, ол Вуди Бейдегі станцияны Линтонмен (қалаға жақын, бастапқы желіге қосылған жаңа аялдама) және Блэкмур Гейтпен, сондай-ақ Вистландпаунд су қоймасындағы жаңа станциямен байланыстырады. Қазіргі темір жолдың ені 600 мм.

Тарих

Девон және Сомерсет темір жолының Барнстаплға ашылуынан кейін, демалыс жасаушылар арасында танымал болған Линтон және Линмут егіз ауылдарына қызмет көрсету үшін желіні кеңейту туралы ұсыныстар түсті. 19 ғасырдың ортасында, белгілі теміржол компаниялары мен тәуелсіз дамытушылар бірнеше жоба ұсынды. Бір жоба электр қуатын пайдалануды ұсынса, екіншісі Оңтүстік Молтоннан желі салуды қарастырды. L&B желісінің өмір сүруі үшін жеткілікті жолаушылар табылған жоқ. Шамамен 32 километрлік сапарға орташа екі сағат жартылық уақыт кетті. Бірнеше ықпалды тұрғындардың қалауынша, Линтондағы терминал қаладан және Линмутқа апаратын тік темір жолдан шалқап жатқан жерде орналасты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде туризмнің азаюы, жолдардың жақсаруы және жеке көліктердің көбеюі желінің кірісін одан әрі төмендетіп, оны экономикалық тұрғыдан тиімсіз етті. Қосымша инвестициялар мен шығындарды үнемдеу шараларына қарамастан, Оңтүстік темір жолы бұл тенденцияны тоқтатуға қол жеткізе алмады және желіні жапты. Оңтүстік темір жолы басқа жерде пайдалануға болатын барлық жабдықты алып кетті, ал 8 қарашаға дейін Вуди Бэй станциясының Барнстапл жағындағы 15⅓ мильдік белгіге дейін Линтоннан рельстерді алып тастады. 13 қарашада аукцион өтті, бірақ темір жолға көп қызығушылық болмады. Көптеген вагондар мен "Льюден" басқа барлық локомотивтер Пилтон қаласында металлға тапсырылды. Кейбір вагондар бақшадағы шатырлар ретінде қайта жаратылды. Үшінші сынып орындары бақша жиһазына айналды, ал бірінші сынып орындары жергілікті снукер орталықтарына және масондық ложаларға орналастырылды. Желтоқсан айында Плимут кемесін бөлшектеуші Сидни Касл темір жолды демонтаждау бойынша тендерді жеңіп алды. Қалған рельстер 1936 жылдың маусым айында алынып тасталды, ал қыркүйек айында аман қалған "Лью" локомотиві Бразилияға жіберілді. Станциялар мен теміржол төсегі 1938 жылы аукционға сатылды.

Жылжымалы құрам

L&B-нің ең ерекше ерекшеліктерінің бірі оның жылжымалы құрамдары болды. Локомотивтер бастапқыда қара сызықтары бар қарапайым Holly жасыл түсінде, кейін қара түсті негізде, каштана түсті рамалармен, терракота түстес жолаушылар вагондарын (үстіңгі панельдері сәл ақшыл) және ашық сұр жүк вагондарын тартты. Жеке вагондар қайта боялғанда схемалар қарапайымдастырылды. Оңтүстік теміржолына қосылғаннан және Лью келгеннен кейін, локомотивтер мен жолаушылар вагондары үшін ливрея Maunsell Green-ге, ал жүк вагондары үшін – umber-ге бірте-бірте өзгертілді. L&B кезінде қара түсті болған локомотивтердің фаралары қызыл түске боялды.

Локомотивтер

Құрылыс жұмыстарына кем дегенде төрт локомотив пайдаланылды. Ерекше жағдай ретінде, кейбір уақытша жолдар соңғы жолдан кең болды. Мысалы, Parracombe Bank айналасындағы, Heddon аңғарын қамтитын бөлік 3 фут қашықтықта салынды және Winnie деп аталған локомотивпен жұмыс істеді. Бесінші локомотив, мүмкін Spondon деп аталған, де пайдаланылған болуы мүмкін, бірақ олар туралы көп мәлімет жоқ. Бұларға Филадельфиядағы (АҚШ) Болдуин локомотивтер зауытында салынған Lyn локомотивтері қосылды, себебі компания үш локомотивтің жеткіліксіз екенін түсінді. Болдуин таңдалды, өйткені олар локомотивті, негізінен стандартты бөлшектерден құрастырылған, отандық жеткізушілерге қарағанда жылдам жеткізе алды. Отандық жеткізушілерде 8 сағаттық жұмыс күніне байланысты ұлттық инженерлік даудың салдарынан тапсырыстардың үлкен қарызы болды, бұл 1897 жылдың шілдесінен 1898 жылдың қаңтарына дейін жұмыс берушілердің жұмыстан шығаруына әкелді. Болдуинде құрастырылғаннан кейін локомотив Атлант мұхиты арқылы бөлшектерге бөлініп жіберілді және Пилтон қаласында теміржол қызметкерлері оны қайта құрастырды. Ол алғаш рет 1898 жылдың шілдесінде бу көтеріп, жұмыс істеді. Маннинг Вардлз жұмыстан шығарылғанға дейін жеткізілді, ал Йео мен Тоу құрылыстың соңғы кезеңдерінде пайдаланылды. Эксе жергілікті маңайдағы қорада сақталды, онда ол түрлі мыс бұйымдарын ұрлаған ұрылардың назарына ілікті. 1923 жылы L&B Оңтүстік темір жолына қосылды және жаңарту бағдарламасын бастады. Барлық локомотивтер мен вагондар Оңтүстік Маунселл жасыл түсіне боялды, вагондар Оңтүстік күйме түсіне боялды, ал жолдар мен ғимараттар жақсартылды. 1925 жылы бесінші локомотив, Леу сатып алынды және бастапқы Маннинг Вардл дизайнына өзгерістер енгізілді. No. 19 вагон бастапқыда мердігерлермен пайдаланылды. Теміржол ашылғаннан кейін, ол өзгертіліп, 1900 жылы жол жүргізуге кірісті. Ол, жалғыз ғана, пойыздың жалпы салмағын азайтатындықтан, вагонға қарағанда жиі қолданылды. 23 нөміріндегі вагон ішінара қалпына келтірілді, бірақ қазір (2019) Вуди Бэйде қызмет көрсетуге дайындалуда. L&B-дің басқа барлық құрамынан айырмашылығы, оның шассисі толығымен ағаштан жасалған. Линтон станциясы қазір жеке тұрғын үйлерге айналдырылды, Блэкмур Гейт мейрамхана, ал Барнстапл Таун мектеп болып табылады. Шельфэм мен Вуди Бэй екеуі де жаңа L&B-ге қызмет көрсетеді. 2004 жылы жолаушылар үшін желінің қысқа бөлігі қайта ашылды. 67-көпірді Эдмунд Натталл Лтд. компаниясы, Манчестердің Джеймс Натталлдан шыққан фирмасы, бастапқы құрылыстың негізгі мердігерлері, 2006 жылы Киллингтон-лейнді кеңейтуге мүмкіндік беретін сый ретінде жомарттықпен қайта салды. Parracombe, Blackmoor және Солтүстік Девон кеңесіне қарай қалпына келтірілетін келесі бөлімде жұмыстар 2016 жылдың ақпан айында басталды және 2018 жылдың наурызына дейін мақұлдаулар алынды. 54 және 55-көпірлерді қалпына келтіру жұмыстары 2019 жылдың желтоқсан айында аяқталды. 2015 жылдың қарашасында Линтон & Барнстапл Австралияның Виктория штатындағы Уолхалла Голдфилдс темір жолымен серіктестік келісімшартқа қол қойды. Бұл келісім екі темір жолдың ұқсас сипаты және ынтымақтастық пен еріктілер алмасуын дамыту мақсатымен жасалды. L&B сияқты Мо Вальхалла темір жолы да 70 жылдан астам уақыттан бері жабық және қалпына келтіру жұмыстары жол төсегі мен теміржол инфрақұрылымын қайта құруды талап етеді.

At least four contractors' locomotives were used for construction. Unusually, some of the temporary track was wider than the final gauge – the section around Parracombe Bank for example, spanning the Heddon valley, was built to 3 feet gauge, with a locomotive known as Winnie. A fifth locomotive – perhaps named Spondon – may also have been used, although little is known of either of these. These were supplemented by a , Lyn, built by the Baldwin Locomotive Works of Philadelphia, USA, as the Company realised that three locos would be insufficient. Baldwin was selected as they could deliver the loco – based largely on standard components – more quickly than domestic suppliers, who had a backlog of orders, caused by a national engineering dispute over the 8 hour working day resulting in a lock out by employers from July 1897 until January 1898. After construction by Baldwin, the loco was shipped across the Atlantic in parts, and re assembled at Pilton by railway staff. It first steamed in July 1898. The Manning Wardles were delivered ahead of the lock out, and Yeo and Taw were used in the final stages of construction. Exe was stored locally in a stable, where she received the unwelcome attention of thieves who stole various brass fittings and fixtures. In 1923 the L&B was absorbed into the Southern Railway, and began an upgrade programme. All locos & coaches were repainted in Southern Maunsell Green livery, the wagons were repainted in Southern Umber livery and track and buildings were improved. A fifth locomotive, Lew was purchased in 1925, with improvements to the original Manning Wardle design. Wagon No. 19 was originally used by the contractors. After the railway opened, it was modified and entered revenue service in 1900. At only it was used often in preference to an wagon as it reduced the overall weight of a train. Van 23 – partially restored but now being prepared (2019) for service at Woody Bay – was built at Pilton by the L&B. Unlike all other L&B stock, its underframe was entirely made of wood. The station at Lynton is now private residences, Blackmoor Gate is a restaurant and Barnstaple Town a school. Chelfham and Woody Bay both serve the new L&B. A short section of the line reopened to passengers in 2004. Bridge 67 was generously rebuilt as a gift by Edmund Nuttall Ltd. – a firm descended from James Nuttall of Manchester, the main contractors for the original construction – allowing an extension to Killington Lane in 2006. Work is progressing on the next section to be restored, towards Parracombe, Blackmoor and North Devon Council in February 2016, with approvals granted by March 2018. Restoration of Bridges 54 and 55 was completed in December 2019. In November 2015 the Lynton & Barnstaple signed a twinning agreement with the Walhalla Goldfields Railway in Victoria, Australia. This agreement came about due to the similar nature of the railways and to foster cooperation and volunteer exchanges. Like the L&B, the Moe Walhalla railway was closed over 70 years ago and the work of restoration requires rebuilding the track bed and railway infrastructure.

Қалпына келтіру

Уэльстік тау теміржолынан айырмашылығы, жол төсегі бөлшек-бөлшек сатылды – көбінесе бастапқы иелеріне қайтарылды, олар оны бастапқыда сатқан бағасынан әлдеқайда арзанға алды. Жолдың кейбір бөліктерінде шағын құрылыс жүргізілгенімен және Уисландпаунд суқоймасы жолдың орта тұсына жақын жерді су басқанымен, көп бөлігі әлі де ашық далалық жерде, көптеген учаскелері анық көрінеді. Lynton & Barnstaple Railway Association (2000 жылдан бері – қайырымдылық қоры) 1979 жылы құрылды. Вуди Бэй стансасын 1995 жылы Линтон және Барнстапл теміржол компаниясы сатып алды және көптеген күш-жігер жұмсағаннан кейін 2004 жылы теміржолдың қысқа бөлігі жолаушыларға қайта ашылды. Бұл 2006 жылы бір шақырымнан астамға дейін ұзартылды, бу және дизельдік локомотивтер Вуди Бэй мен Киллингтон-Лейндегі жаңа уақытша терминал арасында жүріп тұрды. 1995 жылы Кловели маңындағы ойын-сауық паркі – Milky Way-де Lynbarn Railway L&B еріктілерімен құрылып, басқарылды. Осыдан түскен табыс Вуди Бэйді сатып алуға, қалпына келтіруге және қайта ашуға жұмсалды. Линбарн 2005 жылы Вуди Бэй орнықтырғаннан кейін парке берілді және ол әлі де аттракционның бөлігі ретінде жұмыс істеуде. Түпкілікті вагондардың көп бөлігі сақталмаған, бірақ төменде аталған мұралық вагондармен қатар, негізінен қалпына келтірілген Van 23 2013 жылдың қарашасында Эссекстегі L&B қалпына келтіру тобына жөндеуге, тежегіштерді, шасси мен байланыстырғыштарды орнатуға жіберілгенге дейін Вуди Бэйде көрсетілді. Басқа бірнеше вагондардың және 4-ші жүк вагонының қалдықтары қалпына келтіруді күтіп, қоймада сақтаулы тұр. 2-ші вагон, жазғы үй ретінде пайдаланылған, Йорк Ұлттық теміржол мұражайында (қалпына келтірілмеген) қойылған, сонымен қатар түпкілікті локомотивтердің тақталары да көрсетілген. 1959 жылы Snapper Halt-тен қалпына келтірілген және Солтүстік Уэльстегі Ffestiniog теміржолында қалпына келтірілген 15-ші вагон, L&B-ге қарағанда ұзақ жылдар бойы сол жерде (қазір FR Coach 14) жұмыс істеуде. Ffestiniog-тың кіші габариттігіне байланысты, Garnedd туннелінен өту үшін шатырының пішіні өзгертілді. 2010 жылдың қыркүйегінде 15-ші вагон Lyd локомотивінің көшірмесімен бірге L&B-ге келді. 1915 жылғы Kerr Stuart "Joffre" классының локомотиві 2451 1983 жылы Gloddfa Ganol-дан сатып алынып, Axe деп аталды. 2008 жылы жұмыс жағдайына келтірілген Axe 2013 жылдың желтоқсанына дейін Вуди Бэйдегі жолаушылар пойыздарының көп бөлігін жүргізді. Бірнеше L&B мүшелеріне тиесілі Sid деп аталатын 0 4 0WT Maffei 2013 жылдың соңына дейін L&B бу қызметінде пайдаланылды, содан кейін Швециядағы теміржол мұражайына сатылды. "Sid" орнына жеке меншік локомотив "Исаак" – Bagnall 0 4 2T, No. 3023, 1953 жылы Оңтүстік Африкадағы платина шахтасында пайдалану үшін салынған – 2013 жылдың желтоқсанында Бостон ложысынан Вуди Бэйге келді, негізінен қалпына келтірілген түпкілікті L&B мұралық вагондарын тасымалдау үшін. Қор үш өндірістік дизельдік локомотивке ие, олардың бірі Pilton, Axe және Isaac үшін резервтік ретінде пайдаланылуы мүмкін, ал екіншісі, Heddon Hall, көбінесе техникалық жөндеу пойыздары үшін қолданылады. Сонымен қатар, басқа да дизельдік және булы локомотивтер де желіде қызмет еткен.

Unlike the Welsh Highland Railway, the track bed was sold off piecemeal – often reverting to the original owners, paying much less than they had sold it for originally. Although there has been minor development on parts of the route, and Wistlandpound Reservoir has flooded the track bed close to its midpoint, much is still in open countryside, with many sections identifiable. The Lynton & Barnstaple Railway Association (since 2000, a charitable trust) was formed in 1979. Woody Bay Station was purchased by the Lynton and Barnstaple Railway Company in 1995 and, after much effort, a short section of railway reopened to passengers in 2004. This was extended to over a mile in 2006, with steam and diesel hauled trains running between Woody Bay and the new, temporary terminus at Killington Lane. In 1995, the Lynbarn Railway – at the Milky Way, a theme park near Clovelly, was created and operated by L&B volunteers. Profits from this funded the purchase, restoration and reopening of Woody Bay. The Lynbarn was handed over to the park in 2005, once Woody Bay had become established, and continues to operate as part of the attraction. Little original rolling stock survives, but as well as the heritage coaches mentioned below, the largely restored Van 23 was on display at Woody Bay until being removed to the L&B restoration team in Essex in November 2013, for refurbishment and the fitting of brakes, underframe and couplers. The remains of several other coaches and Goods Van 4 are in storage awaiting reconstruction. Coach 2, used as a summer house, is on display (unrestored) at the National Railway Museum York along with the nameplates of the original locomotives. Coach 15, recovered from Snapper Halt in 1959 and restored by the Ffestiniog Railway in North Wales, has been running there (now as FR Coach 14) for longer than it did on the L&B. Due to the Ffestiniog's smaller loading gauge, the roof profile was altered so it can pass through Garnedd tunnel. In September 2010, Coach 15 visited the L&B with the Lew replica loco, Lyd. The 1915 Kerr Stuart "Joffre" class loco 2451 was bought from Gloddfa Ganol in 1983, and named Axe. Restored to working order in 2008, Axe worked most passenger trains at Woody Bay until December 2013. An 0 4 0WT Maffei named Sid, owned by several L&B members, was also used on the L&B steam service until the end of 2013, when it was sold off to a railway museum line in Sweden. To replace "Sid", another privately owned loco, "Isaac" – a Bagnall 0 4 2T, No. 3023, built in 1953 for use in a South African Platinum mine – arrived at Woody Bay from Boston Lodge in December 2013, principally for use hauling the restored original L&B heritage coaches. The Trust owns three industrial diesel locomotives, one of which Pilton, can be used as backup for Axe and Isaac, and another, Heddon Hall, is often used for maintenance trains. A number of other visiting diesel and steam locomotives have also seen service on the line.

Мұралық вагондар

1898 жылы L&B үшін бастапқыда 16 вагондар салынды, ал тағы біреуі 1911 жылы темір жол тарапынан салынды. Темір жол жабылған кезде көпшілігі бұзылса да, бірнеше бөліктері сақталып қалды және темір жолды сақтаушылар оларды іздеп алып, сақтап қалды. Он жылдық қалпына келтіру жұмыстарынан кейін, 7 және 17-ші вагондар 2013 жылдың 15 сәуірінде Вуди-Бэйге оралды және 78 жылдық үзілістен кейін 2013 жылдың 10 мамырында жолға шықты. 16-шы вагон 2013 жылдың қыркүйегінде, ал 11-ші вагон 2015 жылдың сәуірінде оралды. 5-ші вагон 2019 жылдың тамызында қалпына келтіріліп қайта қызметке кірісті, ал 1-ші вагон келесі кезекте қалпына келтірілуде. Үш мұра вагондарынан тұратын алғашқы топ 2013 жылдың қыркүйек айындағы күзгі фестивальдегі тұсаукесерден кейін, 2014 жылдың желтоқсанында "Исаак" локомотивімен Санта-Специалдары үшін тұрақты қызметке кірді. Бұрын L&B-ге 2010 жылдың қыркүйегінде, бұрынғы L&B 15 вагонымен және Ffestiniog темір жолының 102 нөміріндегі бақылау вагонымен келген болатын.

Лин

Baldwin, Lyn -нің қазіргі заманғы нұсқасы, 1898 жылғы түпнұсқасына сырт көрінісінен ұқсас болғанымен, бірнеше жетілдірілген бу технологияларын қолданады, оның ішінде роликтік подшипниктер, дәнекерленген бактар, Lempor түтін шығару жүйесі және жоғары қысымды қазан. Ол 2017 жылы аяқталды. Алғашқы рет көпшілік алдында бу шығару 2017 жылдың 8 шілдесінде Alan Keef Ltd. компаниясында болды. Lyn 2017 жылдың 11 қыркүйегінде Woody Bay-ге жеткізілді және алғаш рет 28 қыркүйекте жүргізілді.

Йо мен Эксе

Жаңа Yeo үшін фреймдер жиынтығы 2000 жылы Winson Engineering компаниясымен салынды, қазір олар құрылысты жалғастыру үшін қаржы күтіп сақтауда тұр. 2019 жылы Yeo және Exe-дің екі көшірмесін салу үшін жаңа қайырымдылық науқаны басталды, бірақ Winson фреймдерін жаңа Yeo үшін пайдалануға бола ма, әлі белгісіз.

Болашақ

Вуди-Бейден жолаушылар тасымалын қалпына келтіру – құлшыныспен толған еріктілердің үлкен еңбегі болды. Жол төсегінің көп бөлігі сақталғанымен, маршруттың басым бөлігін қалпына келтіру үшін бірнеше кедергілерді – соның ішінде Вистландпаунд суқоймасын – еңсеру қажет. Бұл, желі жабылған күні Барнстаплда қалдырылған картадағы үміттерді орындауға мүмкіндік береді: «Бәлкім, ол өлген жоқ, ұйықтап жатыр». 2007 жылдың қазан айында теміржол 9 миль (14 км) жолды қайта ашуға жеткілікті жол төсегін қалпына келтіру жоспарларын жариялады. Бұл Вуди-Бейдегі станцияны Линтонмен (қалаға жақын, бастапқы желіге қосылған жаңа аялдама) және Вистландпаундтағы жаңа станциямен байланыстыруды көздеді. «2а кезеңі» деп аталған бұл кеңейтудің 2026 жылға дейін аяқталуы күтілуде. Алайда, 2023 жылдың қыркүйегіне дейін ешқандай жұмыс жүргізілген жоқ. Жобаны басқаратын Exmoor Enterprise жұмыс тобы, қарастырылып отырған толық жобаның шамамен 30 миллион фунт стерлинг тұратынын, оның ішінде жылжымалы құрамның көшірмелерін жасау, түпнұсқа вагондарды және Van 4-ті қайта құру, сондай-ақ бұл желіні маңызды жергілікті туристік орталыққа айналдыру шығыстары кіретінін естітті. Теміржол басшылығы бұл жобаның бес жыл ішінде оңтүстік-батыс экономикасына 70 миллион фунттан астам пайда әкелетінін болжады. Халықаралық инженерлік және дизайн кеңесшісі Arup компаниясымен тығыз байланыста, L&B қоры 2012 жылдың мамыр және маусым айларында бірқатар қоғамдық тыңдаулар өткізді. Онда жергілікті тұрғындарға TWO алу жоспарлары және қалпына келтірудің келесі кезеңі – Киллингтон-Лейнден Блэкмурға дейін оңтүстік-батысқа қарай, содан кейін Вистландпаундқа, солтүстік-шығысқа қарай Каффинске және, ақырында, Линтонға дейін жүргізілетін жұмыстар туралы ақпарат берілді. Алдағы уақытта Барнстапл бағытындағы желіні қайта ашу жоспарлануда.