Джозеф Гергесхаймер: Американдық жазушының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық романист (1880–1954)

Джозеф Гергешаймер (15 ақпан 1880 – 25 сәуір 1954) – 20 ғасырдың басындағы американдық жазушы, өте байлар арасындағы іздеп табуға келмейтін өмір туралы натуралистік романдарымен белгілі.

Ерте өмір

Гергешаймер 1880 жылдың 15 ақпанында Филадельфияда, Пенсильвания штатында дүниеге келген. Ол квакер мектебінде білім алып, Пенсильванияның Көркемсурет академиясын бітірген. Гергешаймер «Java Head» (1919), «Linda Condon» (1919) және «Balisand» (1924) романдары үшін сыншылардың жоғары бағасын алған. Гергешаймердің беделі өмірінде күрт өзгерді – 1920-жылдардағы шыңынан бастап, қайтыс болған кезде толыққанды ұмытылуға дейін жетті. Оның ең жақсы романы саналатын «Java Head» – бірнеше тұрғыдан баяндалған, нәсілдер араласқан оқиға, бұл роман кең танымалдылыққа ие болды. Ал оның жарқын, әсем, ең жақсы сипаттамалы стилі (мысалы, «Сан-Кристобаль де ла Гавана» саяхатнамасында жақсы көрінетін) – сәнді және күшті деп есептелді. Гергешаймердің жазу манері сол кезде «эстетикалық» мектеп деп аталды (онда ол Джеймс Бранч Кабеллмен жиі салыстырылды) және 1920-жылдар бойына сұранысқа ие болды (Ф. Скотт Фицджеральдтың «Ұлы Гэтсби» романы осы стильде жазылған ең танымал шығарманың мысалы). Синклер Льюисдің «Баббит» романындағы бас кейіпкер «Үш қара тиыннан» үзінді оқиды. 1922 жылы «Литературный дайджест» журналында өткізілген сауалнамада Гергешаймер сол кездегі «ең маңызды американдық жазушы» деп танылды. Гергешаймердің ұзақ және қысқа әңгімелері ерлер мен әйелдер оқырмандарының арасында жақсы сатылым көрсетті. Мысалы, 1929 жылы «Космополитан» журналында жарияланған жаңа сериалға жасалған шақыру Гергешаймерді «қазіргі кездегі кез келген жазушыдан да әйелдерді жақсы түсінетін» жазушы деп атады. Алайда, Джон Дринкуотер «Оның үнемі айтатын шағымы – әйел оқырмандардың сезімталдыққа құштарлығы американдық әдебиетіне зиян келтіреді» деп жазды. Дегенмен, 1930-жылдары талғам өзгерді, сыншылар мен жазушылар қысқа, қатал стильді ұнатты. Гергешаймердің әсем жазу қабілеті осы жаңа ортада жақсы қабылданылмады, және онжылдықтың ортасына қарай оның танымалдылығы төмендеді. Оның соңғы романы «Ақымақ гүл» 1934 жылы жарық көрді. Х.Л. Менкеннің күнделігі Гергешаймердің танымалдылығының төмендеуіне және баспагерлердің қызығушылық танытпауына байланысты көңілінің түскенін көрсетеді. Бір әдеби аңыз бойынша, Гергешаймер кімнің оның кітаптарына қызығушылық танытпағанын сұрағанда, Менкен: «Білмеймін, Джо. Мен сенің ағаштан ағашқа секіріп жүргеніңді көруден әрқашан ләззат аламын» деп жауап берген. Гергешаймердің беделі осы төмендіктен қалыпқа келген жоқ, бірақ оның әлі де жақтастары бар. Оның әдісінің кемшілігі «Китерия» сияқты кітаптарда көрінеді, онда автордың эстетикалық көңілі жазудың барлық басқа аспектілерін басып тастайды, нәтижесінде сюжет пен кейіпкерлер жұқа болып келеді, ал сипаттамаларда белгілі бір құндылық пайда болады. Шындығында, Клифтон Фадиман оның романдарында «ақыл-ойдың жетіспеушілігін» байқаған. Екінші жағынан, оның сипаттамалық жазуы кейде үлкен күшке ие. 1962 жылы Самуэль Беккеттен сүйікті американдық романы туралы сұрағанда, ол: «Мен оқыған ең жақсы романдардың бірі – Гергешаймердің «Java Head» романы» деп жауап берді. Оның «Төзімді Давид» атты әңгімесі 1921 жылы өте табысты және мақтауға ие болған үнсіз фильмге айналды. Басқа да танымал фильмдерге «Java Head» (АҚШ, 1923), «The Bright Shawl» (АҚШ, 1923), «Wild Oranges» (1924), «Cytherea» (1924) және «Java Head» (Ұлыбритания, 1934) кіреді. Гергешаймердің шығармаларынан сегіз фильм және бір телеарнайы фильм түсірілді.

Hergesheimer was born on February 15, 1880 Philadelphia, Pennsylvania. He was educated in a Quaker school, and he graduated from the Pennsylvania Academy of the Fine Arts. Hergesheimer also received critical recognition for his novels Java Head (1919), Linda Condon (1919), and Balisand (1924). Hergesheimer's reputation fluctuated wildly in his own lifetime, from a peak of acclaim and popularity in the 1920s to almost total obscurity by the time of his death. Java Head, a miscegenation story told from multiple viewpoints that is generally considered his best novel, was a considerable popular success, and his flamboyant, ornate, highly descriptive style (which can be seen to best effect in works like the travelogue San Cristobal de la Habana) was considered elegant and powerful. Hergesheimer's manner of writing, known at the time as the "aesthetic" school (in which he was frequently paired with James Branch Cabell), remained in demand throughout the 1920s (with F. Scott Fitzgerald's The Great Gatsby being the most durable example of a book written in this style). Sinclair Lewis's novel Babbitt includes an extensive passage in which the title character reads from Three Black Pennys. A 1922 poll of critics in Literary Digest voted Hergesheimer the "most important American writer" working at the time. Hergesheimer's works of long form and short fiction sold well with both male and female readerships; a 1929 teaser in for an upcoming serialized story in Cosmopolitan, for example, called Hergesheimer a writer "who understands women better than any writer alive today." On the other hand, John Drinkwater wrote that "His constant complaint is that women readers, with their craving for sentimentality, are a blighting influence upon the American fiction of the age." Tastes changed decisively in the 1930s, however, with both critics and writers favoring a more terse, tough guy style. Hergesheimer's gift for flowery writing did not translate well in this new environment, and by the middle of the decade his popularity had fizzled. His last novel The Foolscap Rose, appeared in 1934. H. L. Mencken's diary describes Hergesheimer's frustration at the decline of his popularity and the lack of interest by his publishers, and according to one literary legend, when Hergesheimer asked why nobody was interested in his books anymore, Mencken replied, "I don't know, Joe. I'll always enjoy watching you swing from tree to tree." Hergesheimer's reputation has not recovered from this low point, although he still has some champions. The weakness in his method can be seen in books like Cytherea, wherein the author's aesthetic concerns overwhelm all other aspects of the writing, resulting in thin plot and characterization and a certain precious quality in the descriptions. Indeed, Clifton Fadiman considered his novels to be "deficient in mere brain power." On the other hand, his descriptive writing occasionally holds great power. When asked in 1962 what was his favorite American novel, Samuel Beckett replied "one of the best I ever read was Hergesheimer's Java Head." His short story "Tol'able David" was made into a highly successful and acclaimed 1921 silent film. Other notable film adaptations include Java Head (US, 1923), The Bright Shawl (US, 1923), Wild Oranges (1924), and Cytherea (1924), and Java Head (UK, 1934). Eight films and one television special were adapted from Hergesheimer's work.

Жеке өмір және өлім

Гергешаймер Дороти Хемфиллге үйленді. Ол Пенсильвания штатының Батыс Честер қаласындағы Оуклендс зиратында жерленді.