Каперти – Аустралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы шағын ауыл. Литвоуден 46 км солтүстікке орналасқан, 145 тұрғыны бар. Табиғи парктері мен жайылымдары бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каперти (/k/eɪ/p/ər/t/iː/ KAY per tee) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Литгоу қаласынан 46 км солтүстікке қарай орналасқан ауыл. Ол Каперти аңғарынан биік жатқан (808 метр) жерде орналасқан. 2016 жылы ауылда 145 адам тұрды. Кастлереа тас жолы (бұрын Mudgee Road деп аталған) Капертиді оңтүстікке қарай Литгоумен және солтүстікке қарай Mudgee-мен байланыстырады. Ауылдың төңірегін ұлттық саябақтар мен мал жайылымдары қоршап тұр. Басты жұмыс орындары көмір өндіру, егін шаруашылығы және туризммен байланысты қызметтерде. Каперти аңғары Хоуксбери өзенінің су жиналатын алабының бір бөлігін құрайды, бірақ ауыл Ұлы суайдырылған жотаға өте жақын орналасқан, ал оның батысында Турон өзенінің су жиналатын алабы жақын жерде.
Capertee pronounced (/k//eɪ//p//ər//t//iː/ KAY per tee) is a village 46 km north of Lithgow, New South Wales, Australia. It is on an elevated site (808 metres) above the Capertee Valley. In 2016, the township had a population of 145 people. The Castlereagh Highway (previously known as the Mudgee Road) links Capertee with Lithgow to the south and Mudgee to the north. The township is surrounded by National Parks and grazing land. Principal employment is in coal mining, farming and tourism related services. The Capertee Valley forms a part of the catchment area of the Hawkesbury River, but the village lies very close to the Great Divide watershed, with the Turon River catchment nearby to its west.
Тарих
Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Каперти ауданында вираджури тайпасы қоныстанған. Аймақты алғаш зерттеген еуропалықтардың бірі 1821 жылы Джеймс Блэкман болды, ал сол жылы Уильям Лоусон солтүстік-батыстағы мал өсіру жерлеріне таулар арқылы өтуге болатын жол іздеді. 1830-жылдардың басында бай отаршыл жер иесі сэр Джон Джеймисон Каперти аңғарында шамамен 18 000 акр жерді пасторальдық шаруашылыққа пайдаланды. Джеймисонның мал фермасы «Капита» немесе «Каперти» деп аталды және ол сотталғандардың еңбегімен жұмыс істеді. 1834 жылдың наурыз айында Капертиде констебль орналастырылуы ауданның шалқаруына байланысты «өте тиімсіз және пайдасыз тағайындама» деп сипатталды. 1840-жылдары Каперти аңғарындағы жерлер сатуға және жалға беруге ұсынылды, нәтижесінде аңғарда көптеген қой шаруашылықтары құрылды. 1844 жылы Джеймисон қайтыс болғаннан кейін «Каперти» жері қысқа мерзімге Бенджамин Бойдқа (көптеген отарлық иеліктері бар тағы бір жер иесіне) жалға берілді. 1846 жылдың қыркүйегінде «Каперти» жалға алу құқығы аукцион арқылы сатуға жарияланды. 1840-жылдардың соңында Стьюарт мырза Капертиде жылқы өсірді; оның «Каперти Stud» атты шаруашылығы колониядағы ең ірі және ең жақсы жылқы шаруашылығы деп есептелді. 1853 жылдың маусымында Блэкманның Тағы, Маджи жолының жанында (Роксбург округінде) болашақ қала құру үшін 30 акр жер бөлінді. 1856 жылдың сәуір айында редакторға жолданған хатта «жақында Каперти өзенінде үміт беретін алтын кені табылды» делінген. Автор Капертиге тек екі бағыттан – Дрейлер мен басқа көліктерге жетуге болатынын, біреуі Даби (қазіргі Рилстон) арқылы, екіншісі Пик арқылы екенін хабарлады. Каперти аңғарында алтын табылуы туралы хабарлар сирек болды және ауданда маңызды алтын асығушылығына әкелмеді.
Prior to European settlement, the Capertee district was occupied by the Wiradjuri people. Early European explorers through the region were James Blackman in 1821, followed later the same year by William Lawson, seeking a practicable pass through the ranges to the pastoral lands to the north west. By the early 1830s Sir John Jamison, a wealthy colonial landholder, had established a pastoral run of about 18,000 acres in the Capertee Valley. Jamison's cattle station was named ‘Capita’ or 'Capertee' and was operated using convict labour. In March 1834 the stationing of a constable at Capertee was described by a correspondent as “a most inefficient and useless appointment” due to the isolation of the district. By the 1840s land in the Capertee Valley was opened up for sale and occupation leases, leading to the establishment of a number sheep stations in the valley. After Jamison's death in 1844 the ‘Capertee’ run was briefly leased to Benjamin Boyd (another landholder with extensive colonial holdings). In September 1846 the 'Capertee' leasehold was advertised for sale by auction. In the late 1840s a Mr. Stewart raised horses at Capertee; his ‘Capertee Stud’ was claimed to be “the largest and most perfect horse establishment in the colony”. In June 1853 a thirty acre portion of Crown Land was proclaimed to be set aside “near Blackman’s Crown, Mudgee Road” (in Roxburgh county) as a potential town lot. In April 1856 a letter to the editor claimed “that a promising Gold Field has lately been discovered on the Capertee River”. The writer advised that Capertee “is only accessible in two places, to drays and other vehicles – the one by Dabee [now Rylstone] and the other by the Peak”. Reports of gold discoveries in the Capertee Valley were only occasional and did not lead to gold rushes of any significance in the district.
Каперти лагері
1861 жылғы маусымда Джон Шерви М. Корлистің солтүстігінде, Блэкманның Коронының жанында, Муджиден Сиднейге дейінгі жолда 33 акр жер сатып алды. Бұл жер "Каперти лагері" деп аталды. Шерви Сиднейден Муджиге дейінгі жолмен жүретін саяхатшыларға баспана, тамақ және сусын беру үшін "Каперти Кемп Инн" деп аталатын ғимарат салды. "Каперти лагері" аталымы алғаш рет 1863 жылғы сәуірде Боуэнфелс пен Кадгегонг арасындағы Черритри төбесінде Сидней пошталық диліжансын тонаған екі қарақшының бірін ұстау туралы газет хабарларында кездеседі. Қарақшыларды констебльдер Райт және Клери қуып, ақыры "Ели Флат" деп аталатын жерде, "Каперти лагері" мен Фристоунның үйі арасында олардың біреуін ұстады. Шервидің "Каперти лагері" көптеген оқшау жатқан жол бойындағы шатырлар сияқты лицензияланбаған, бірақ саяхатшыларға алкогольдік сусындар ұсынды. 1869 жылғы қазан айында Мэри Шерви, "Каперти лагері, Муджи жолынан", "лицензиясыз спирт сатқаны үшін" сотқа шақырылды. Оған 30 фунт стерлинг және сот шығындары төленді (бұл Mudgee түрмесінде үш айға қамаудан құтылу үшін төленді). 1877 жылғы тамызда Каперти аңғары арқылы өткен саяхатшы "Каперти бассейнінің" "жасыл ормандардан, тік жарлардан, алыс тау шыңдарынан және суретшінің немесе көркемдікті жақсы көретін адамның көзін қуантатын қызыл және сұр тастардан тұратын биік тіктестерден" құралғанын жазды.
In June 1861 John Shervey purchased 33 acres of land “on the road from Mudgee to Sydney, near Blackman’s Crown, lying northerly from M. Corlis’ 30 acres”. The location became known as ‘Capertee Camp’. Shervey erected a building called the Capertee Camp Inn to provide accommodation, food and beverages to travellers along the Sydney to Mudgee road. The first specific mention of the Capertee Camp locality was in newspaper reports of the pursuit and capture of one of the two bushrangers who had robbed the Sydney mail coach in April 1863 at Cherrytree Hill between Bowenfels and Cudgegong. The robbers were pursued by constables Wright and Cleary who finally captured one of the men at “a place called Eli Flat, between Capertee Camp and Freestone’s house”. In common with many roadside shanties in isolated locations Shervey's Capertee Camp Inn was not licensed but provided alcoholic drinks to travellers. In October 1869 it was reported that Mary Shervey “of Capertee Camp, Mudgee Road” was summoned “for selling spirits without a license”. She was fined £30 “and costs” (which was paid in order to avoid “three months imprisonment in Mudgee Gaol”). A traveller through the Capertee Valley wrote in August 1877 that the “Capertee Basin” was “composed of shaggy forest, rugged ridges, distant mountain peaks, and bold bluffs of red and gray rocks that would delight the eye of the artist or a lover of the picturesque”.
Каперти ауылы
Қаланың өзі 1882 жылы темір жол станциясының салынуымен қатар пайда болды. Станция және оған жақын станция бастығының үйі осы кезеңде салынған, ал басқа да бірнеше сақталған ғимараттар 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында бой көтерген. 1885 жылдың қыркүйегінде Каперти ауылы үшін жер бөлінді (Роксбург округі, Бандамора приході). 1882 жылдан бастап Каперти Батыс магистральдық темір жолындағы Валлеравангтан соққан темір жол тармағының уақытша соңғы станциясы болды. Желі Маджиге дейін созылғанда, өткізу тізбегін салуға жарамды тегіс жер болмағандықтан, Капертиде ерекше, соқыр тупикқа салынған қосым жол пайда болды. Темір жол станциясы жабық болғанымен, желі әлі де жұмыс істеп тұр.
The township itself dates from the time of the establishment of the railway station in 1882. The station and nearby station master's residence date from this period while several other extant buildings date from the late 19th and early 20th century. In September 1885 land was set aside for the village of Capertee (county of Roxburgh, parish of Bandamora). From 1882 Capertee was a temporary terminus of a railway branch line from Wallerawang on the main Western railway line. When the line was extended to Mudgee, there was no flat ground on which to build a crossing loop, so Capertee ended up with an unusual dead end crossing siding instead. The line still operates although the railway station is closed.
Ыңғайлылықтар
Капертиде мемлекеттік мектеп, полиция бөлімшесі, орман өртін сөндіру бригадасының ғимараты, қоғамдық зал (Прогресс залы), қоғамдық үй (Рояль қонақ үйі), қоғамдық телефон, екі (сирек кездесетін) фибродан салынған шіркеу және бірге орналасқан гараж/дүкен/пошта бөлімі бар. Әр айдың үшінші жексенбісінде Прогресс залында қоғамдық базар ұйымдастырылады.
Capertee has a public school, police station, bush fire brigade hall, community hall (Progress Hall), public house (Royal Hotel), public telephone, two (rare) fibro constructed churches, and a combined garage/shop/post office. A community market is held on the third Sunday of each month in the Progress Hall.
Туризм
Каперти пейзаж суретшілері, фотографтар, құс бақылаушылар және жаяу серуендеушілерге танымал аймақта орналасқан. АҚШ-та жарық көрген "Өлмей тұрып құс бақылауға баруға 50 орын" (2007) кітабында автор Крис Сантелла Каперти аңғарын әлемдегі құс бақылауға арналған 50 үздік орынның ішінде Австралиядан таңдалған екі орынның бірі деп көрсеткен. Құс бақылаушыларды аймақтағы әртүрлі құс түрлері қызықтырады. Олардың іздеп жететін бірегей құсы – сирек кездесетін "қант жегіш" (Xanthomyza phrygia). Қаладан оңтүстікке қарай екі шақырым жерде орналасқан Пирсон қарауы Каперти аңғарының әсем көрінісін ұсынады.
Capertee is located in an area which is popular with landscape painters, photographers, bird watchers and walkers. In the US published book Fifty Places to Go Birding Before You Die (2007), author Chris Santella lists Capertee Valley as one of only two locations in Australia selected in his top 50 world bird watching locations. Bird watchers are attracted by the diverse birdlife in the area. One 'destination' bird is the rare regent honeyeater (Xanthomyza phrygia). Pearson's Lookout located two kilometres south of the town offers views of Capertee valley.