Кіріспе

Two Lane Blacktop – Монте Хеллманның 1971 жылғы американдық жол фильмі. Фильмді Монте Хеллман режиссерлік еткен, сценарийін Руди Вурлитцер жазған, ал басты рөлдерде әнші-әндер авторы Джеймс Тейлор, Beach Boys тобының барабаншысы Дэннис Уилсон, Уоррен Оутс және Лори Бёрд ойнаған.

Сюжет

Екі көше жарыскері – жүргізуші мен механик – өздерінің көп өзгертілген, астарындағы 1955 жылғы Chevrolet 150 екі есікті седан-жарыс машинасымен жолда өмір сүреді, қаладан қалаға жылжып, жергілікті тұрғындарды кездейсоқ жарысқа шақырып табыс табады. ("Қара асфальт" асфальт жолды білдіреді). Олар 66-шы бағдарламалық жолмен Калифорния штатының Нидлс қаласынан шығысқа қарай келе жатқанда, Аризона штатының Флагстафф қаласындағы дәмханада автостоппен жүретін қызды көлігіне мінгізеді. Жүргізуші қызға ғашық болғанымен, ол бір түні жүргізуші ішіп кеткенде механикпен бірге болады. Нью-Мексикода олар тағы бір жүргізуші – GTO-мен жолдарда кездесе бастайды. Екі тарап арасында жаулық атмосфера қалыптасады. GTO ашық көше жарысына қатыспаса да, көлік туралы көп білмейтіндей көрінеді, бірақ Вашингтон, округ Колумбияға дейінгі жарыс ұсынылады. Жүргізуші жүлде "розалы тіркелгі" (техпаспорт) немесе жеңілгеннің машинасына заңды иелік болуы керек деп ұсынады. Жол бойында GTO әртүрлі автостопшыларды, соның ішінде масыл сөз айтатын еркек автостопшыны кездестіреді. GTO-ның тәжірибесіздігі байқалғанда, ол, жүргізуші және механик арасында бейресми одақ құрылады; жүргізуші тіпті GTO шаршағанда онымен бірге жүреді. Ақшаға мұқтаж болған жүргізуші, механик және GTO Мемфистегі жарыс жолында бәсекелеседі. Жүргізуші жарысын аяқтағанда, қыз GTO-ның машинасына отырып кетеді. Жүргізуші оларды АҚШ-тың 129-шы бағдарламалық жолындағы дәмханаға (қазіргі кезде "Аждаһаның құйрығы" деп белгілі бір жер) қуып жетеді, онда қыз GTO-ның Чикагоға бару ұсынысын қабылдамайды. Жүргізуші Огайо штатының Колумбус қаласына бөлшектер алу үшін баруды ұсынады, бірақ қыз одан да бас тартады. Оның орнына, ол бейтаныс адаммен бірге мотоциклге отырып, тұраққа барлық заттарын тастап кетеді. Кейінірек GTO екі солдатты көтеріп алып, өзінің машинасының 1955 жылғы Chevrolet 150 машинасымен жарысқан екі адамды жеңіп алғанын айтады. Шығыс Теннессидегі әуежайда жүргізуші Chevrolet El Camino машинасымен жарысады. Фильм күрт аяқталады.

Өндіріс

Two Lane Blacktop продюсері Майкл Лафлинмен басталды, ол CBS Cinema Center Films-пен екі фильмге келісімшарт жасасты. Ол өндіріс компаниясын Уилл Корридің түпнұсқа әңгімесі үшін 100 000 доллар төлеуге көндірді. Әңгіме екі адам – бірі қара, бірі ақ туралы, олар 1968 жылы өзінің елді шарлаған сапарынан шабыттанған жас қыздың артынан елді аралап саяхаттайды. Лафлин келісті. Хеллманның досы жер астындағы жазушы Рудольф Вурлицерді ұсынды. Ол төрт апта ішінде жаңа сценарий жазды. Уилсон соңғы актер ретінде таңдалды, және Хеллман оны таңдады, себебі ол музыканттың «сол рөлді бастан кешіргенін, көліктермен өскенін» сезінді. Хеллман фильмдегі кейіпкерлер сияқты елді шарлауға батылдықпен келісті, өйткені ол көрермендерді кейіпкерлердің АҚШ арқылы жүгіріп бара жатқанына сендірудің жалғыз жолы деп ойлады. Ол: «Мен бұл актерлерге әсер ететінін білдім, және ол осылай болды. Бұл баршамызға әсер етті». The New York Times газетіне жазған рецензиясында Винсент Канби: «Two Lane Blacktop – бұл әлдеқандай кемелді фильм емес (сол метафоралар жолға кедергі келтіреді), бірақ ол режиссурасы, актерлік шеберлігі, түсірілімі және музыкасы (көңілді түрде) саналы, жетілген режиссердің бақылауымен жасалған». Time журналының Джей Кокс: «Фильм мінсіз жасалған, күлкілі және өте әдемі, жоғалту мен жалғыздық сезімімен дыбысталады. Фильмдегі бір де бір кадр ысырапқа салынбаған. Тіпті ұсақ детальдар – елді мекендегі жанармай құю станциясында жанармай құю кезіндегі тартыс немесе қозғалтқыштың іске қосылуының дыбысы – өздерінің ерекше құндылығына ие». Village Voice газетіне жазған рецензиясында Дж. Хоберман: «Two Lane Blacktop – бұл терең сезімтал пейзаждар мен өте инертті кейіпкерлер туралы фильм». Chicago Reader газетіне жазған рецензиясында Джонатан Розенбаум: «Фильм оқиға ретінде басталады, бірақ біртіндеп абстрактілі нәрсеге айналады – ол мазасыздық тудырады, бірақ сонымен бірге әдемі». Содан бері бұл фильм культты фильмге айналды. Rotten Tomatoes сайтында 40 сыншының пікіріне сүйене отырып, 93% мақұлдау көрсеткіші бар. Metacritic сайтында 15 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 89 бал алды, бұл «барлық тараптан мақұлдық» екенін көрсетеді. 2012 жылы Конгресс кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізу үшін таңдады.

Үй бейнесі

Two Lane Blacktop бірнеше жыл бойы бейнежазбада қол жетімді емес еді, себебі Universal Studios жыл сайын өзінің каталогынан тек бірнеше фильм шығарып, оған басымдық бермеді. 1994 жылы Сиэтл қаласындағы Scarecrow Video дүкені Хеллманды фильмді өз дүкендерінде көрсетуге шақырды. Олар фильмді бейнежазбаға шығару үшін 2000 қол жинады, соның ішінде Вернер Герцогтың да қолы болды. People журналы мен Film Comment журналы дүкеннің күш-жігері мен фильм туралы мақалалар жариялады. Universal көп жылдар бойы "Екі жолақты қара жол" фильмінің культты мәртебесіне лайықты шығарылым беру үшін серіктес іздеп келді. Бұл DVD жинағы 2007 жылдың 11 желтоқсанында жарық көрді. Two Lane Blacktop Blu-ray дискісінде Ұлыбритания дистрибьюторы Masters of Cinema арқылы 2012 жылдың 23 қаңтарында шығарылды; бұл шығарылым B аймағы ретінде белгіленді, ол тек Еуропа, Африка және Австралиядағы Blu-ray дискі ойнатқыштарында ғана ойнатылатын болды. The Criterion Collection 2013 жылдың қаңтар айында АҚШ-тың A аймағына арналған Blu-ray нұсқасын шығарды.

Мұра

Two Lane Blacktop – АҚШ-тың 66-шы бағдарламалық жолының тарихындағы маңызды кезеңді сақтайтын фильм, сонымен қатар оның ашық түсірілімдері мен азаматтық диалогы үшін танымал. Ол сол дәуірдегі экзистенциалистік мәселелерді көтеретін Vanishing Point, Easy Rider және Electra Glide in Blue сияқты жол туралы фильмдермен салыстырылады. Cannonball Run жарысын ұйымдастырушы Брок Йейтс, бұл жарысқа Two Lane Blacktop фильмінің шабыт бергенін айтты және алғашқы Cannonball жарысын жариялаған Car and Driver бағанында осы туралы пікір білдірді.