Кіріспе

Элвин Рэнсом – К. С. Льюисдің «Ғарыш трилогиясының» алғашқы екі кітабының басты кейіпкері, атап айтқанда «Сайлент планетадан тыс» және «Переландра». Соңғы кітабында, «Осы қорқынышты күш» ол екінші дәрежелі кейіпкер (басты кейіпкерлер Марк және Джейн Студдок), Жерді басып алуға тырысатын демонға қарсы тұратын топты басқарады және оларға кеңесші рөлінде көмектеседі. Рэнсом – Кембридж университетінің филологы, отбасы құрмаған. «Переландра» кітабындағы бірнеше сілтемелерге сәйкес, Рэнсом Бірінші дүниежүзілік соғыста да қызмет еткен, дәл сол сияқты К. С. Льюистің жақын досы Дж. Р. Р. Толкин де соғысқа қатысқан. Рэнсом демалысын жалғыз өткізуді ұнатады, осы себепті оны қарсыластары Вестон мен Девайн тұтқындайды. Тұтқындалғанда Рэнсом өзінің бүкіл адамзат үшін «құрбандық» рөлінде болуы керектігін біледі, бұл Вестон мен Девайнға Малакандра планетасын (Марс) зерттеуді жалғастыруға мүмкіндік береді. «Осы қорқынышты күш» кітабына келген кезде, Рэнсом өзінің басынан өткен оқиғалардың нәтижесінде толыққанды өзгерген. Рэнсомтың Киелі кітапқа ұқсас оқиғаларды таратудағы бұрынғы рөлі Студдоктарға беріледі. К. Льюис жазған көптеген кітаптарды «Теологиялық ғылыми фантастика» немесе «Христиандық ғылыми фантастика» жанрына жатқызуға болады. Бұл жанр сирек кездеседі және христиан дінінің негізгі сенімдерімен байланысты ғылыми фантастикалық әңгімелерді көрсетеді.

Өмірбаян

Перэландрадағы кейбір кездейсоқ сілтемелер оның Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысқанын, Соммада болғанын және бірде белгілі бір "өте қауіпті жұмыс" деп аталмаған тапсырманы қабылдап, оны табысты орындамас бұрын, едәуір қорқыныштан жеңіп шыққанын көрсетеді. Алайда, Рэнсомтың майданда көрген қорқынышты оқиғалары оның азап шегуге деген сезімталдығын жойған жоқ, тіпті жануарлардың да азап шегуіне. Осыған сәйкес, Рэнсомның тууын 1899 немесе 1900 жылы, ең кеш дегенде, есептеуге болады – егер ол тек 1918 жылы (соғыстың соңғы жылы) соғысқа қатысқан және әскери қызметке жазылу алдында заңды жасқа толғанға дейін күткен болса; егер ол 1916 жылы Соммада болған болса, онда ол ең кеш дегенде 1897 немесе 1898 жылы туған болуы керек. Бұл 1940 жылдары Переландра оқиғалары кезінде оның "орта жастағы" екендігі туралы айтылған сөздермен үйлеседі. Льюис Рэнсомды өзінің жасына, яғни 1898 жылы туған деп ойлаған болуы мүмкін; Льюис кейіпкерді жазған Ж. Р. Р. Толкин 1892 жылы туған. Сондай-ақ, өмірінің кейінірек кезеңінде ол "Лондонға барып, белгілі бір адамды көріп, оған әділет талап еткен өте ұятты мойындау жасау үшін өзін жинауына тура келгені" айтылады – Рэнсом соңында осыны істеді, бірақ оның егжей-тегжейлі мәліметтері берілмейді.

Жеке өмір

Ол – үйленбеген (Льюис өзі жазған кездегідей), ал үш кітаптың ешқайсысында оның өміріндегі әйел туралы еске алу жоқ. "That Hideous Strength" романында Джейн Студдок оған ғашық болады, бірақ ол сезімге жауап қайтарылмайды; Рэнсом оны мейірімді, бірақ бекем түрде адасқан күйеуі Маркқа қайтарады. Оның көптеген ер адам достары да жоқ; алғаш танысқанда ол университеттік демалысын Ұлыбританияның шалқарына жалғыз серуендеп өткізуге әдеттенген (бұл Уэстонға оны ұрлауға мүмкіндік береді). Серия соңында Переландрада алған жарақаты оның бұл әдетін жалғастыруына бөгет жасайды. Дегенмен, "Переландра" кіріспе тарауларында Рэнсом қиын жағдайдағы көптеген көршілері мен таныстарына үнемі көмек қолы созатыны айтылады. Қызықтысы, Рэнсом терең сенім мен христиандық кітаптар мен теология біліміне ие болғанымен, ол ешқандай ұйымдасқан діни қауымға мүше емес.

Кәсібі

Ол мамандығы бойынша филолог (Толкин сияқты), лингвистика профессоры, шетелдіктер арасында қалғанда тілдерді үйренудегі ерекше қабілетін пайдаланады. Ол осы қабілетінің бірінші және екінші кітаптардағы рөліне «таңдалғанының» себебі екенін болжайды, бірақ «Переландрада» бұл кез келген адамға бұйыруы мүмкін екенін айтады. Кембридж университетінің профессоры, ол тіпті жаулары тарапынан да жоғары бағаланады, олар «Осы қорқынышты күш» кітабында оны өз саласындағы ең білікті мамандардың бірі деп атап, оның христиандық нанымы болмағанда олардың ісіне зор пайда келтіретінін мойындайды. Малакандра/Марста болғаннан кейін Рэнсом «Ворчестерден» үш шақырымдай қашықтықтағы шағын үйінде ұзақ уақыт тұрғаны айтылады, ол Кембриджтегі жұмысынан уақытша немесе толығымен бас тартқан. Содан ол Переландра/Венераға саяхатқа шығады. Венерада Рэнсом Киелі кітаптағы пайғамбарлар сияқты – Құдайдың сөзін еститін, оған нақты Құдайдың бұйрығы жүктелетін адамға айналады (және ол Жүніс сияқты, бастапқыда қарсы тұрып, бұл міндеттен қашуға тырысады, бірақ соңында мойын бұйдырады). «Осы қорқынышты күш» кітабында Рэнсомтың рөлі өзгеріп кетеді. Ол енді Құдайдың өкілі ретінде әрекет етеді, өте қарсылатын Мерлинге шайтандық N.I.C.E. ұйымын жою жөніндегі Құдайдың міндетін жүктейді, оның іске асырылуы Мерлиннің өліміне әкелер еді.

Өмір

Оның өкшесіндегі тұрақты жара Переландраның терең үңгірлеріндегі жын-иеленген профессор Уэстонмен болған физикалық шайқастан туындаған. Ол оған үздірілмейтін азапты келтіреді, оны еммен немесе Мерлиннің сиқырымен басудан бас тартады, оны өзінің парызы деп санайды. Бұл жара Жаратылыс кітабының 3:15-тарауына сілтеме болуы мүмкін, онда Құдай Еланды Еваға азғырғаны үшін қарғысқа ұшыратады және түпкілікті күнәға себепкер болады: «Мен сенің араңа және әйелдің арасына, сенің ұрпағың мен оның ұрпағының арасына жаулық қоямын. Ол сенің басыңды қияды, ал сен оның өкшесін шағасың». (Жаңа өмір). Христиан дінінде Киелі кітаптағы жылан Шайтанның көрінісі деп есептеледі; профессор Уэстон да сондай болды. Осылайша, Уэстонды Жыланның «ұрпағы» деп санауға болады, сондықтан ол Рэнсомтың өкшесін шағып, өзінің басын қиратты. Бұл жара сонымен қатар Артюр мифологиясындағы Аңшы Патшаның ауруы бар Грааль патшасының жазылмайтын жарасына сілтеме болуы мүмкін, бұл Чарльз Уильямстың кейбір туындыларындағы маңызды тақырып, ол «Ғарыш трилогиясына» зор әсер етті: үшінші кітапта Рэнсом «Аңшы Патша» деген атқа ие болады. Екінші және үшінші кітаптар арасында Рэнсомтың өмірі түбірінен өзгереді, ол құпия Пендрагонға айналады, Артур патшаның құпия мұрагерлерінің үздірілмейтін тізбегінің соңғы өкілі, ол, көрінетіндей, Ұлыбританияны күзетіп, елдің тарихындағы әртүрлі дағдарыстық сәттерде көмектеседі – бұл рөл қайта оянған сиқыршы Мерлинмен оның қарым-қатынасында маңызды. Ол Сент-Аннның үлкен үйінде құпия қоғам құрып, оған жетекшілік етеді, ол әдепкі бойынша шайтандық институттың тікелей қарсы және қарсылық орталығы болып табылады. Ол жерде ол Грек-Рим пантеонының төмен түсетін планеталық «құдайларымен» (бірақ шын мәнінде құдайлар емес, періштелер және жалғыз ғана Құдайдың адал қызметшілері) үнемі байланыста болады. Үшінші кітап, бұрынғы екеуінен айырмашылығы, Рэнсомның өзінің көзімен баяндалмайды. Ол тым құрметті және иерархиялық тұлғаға айналды, көбінесе кітаптың басты кейіпкері Джейн Студоктың көзімен көрінеді, ол оған – үмітсіз ғашық болады, өйткені ол бастапқыда түсінгендей, әсіресе ол некенің қасиеттілігін берік сақтайды және оның ажырасқан күйеуімен қайта табысуын қалайды. Соңғы сахнада Рэнсом Джейнды бірінші және соңғы рет сүйеді, тіпті оған күтіп тұрған күйеуінің төсегіне барып, «Енбесе, бала көретін бол» деп қатаң бұйрық берген кезде де, ол оның ерініндегі сүйісін сезінеді. Ақырында, Рэнсомның қасиетті немесе пайғамбар рөлі тірі күйімен Көкке (әрине, Венера/Переландраға) көтерілуімен күшейеді, бұл құрмет тек өте аз таңдалған Киелі кітап және мифтік кейіпкерлерге ғана беріледі.

Шығуы және шабыттандырылуы

Льюис шығармаларының көпшілігі сияқты, "Ғарыш трилогиясы" да діни символикаға толы, онда Рэнсом Жердегі және Переландрадағы зұлым күштерге қарсы тұрып, соңғы уақытқа дайындалатын пайғамбар рөлін қосады. Оның тегінің өзі Исаның құрбандығын еске түсіру үшін таңдалған. Эльвин Рэнсом К.С.Льюистің досы Ж.Р.Р.Толкиннен үлгі алған болуы мүмкін ("Эльвин" англосаксон тілінде "эльф досы" деген мағынаны білдіреді), бірақ оның өмірбаянымен байланысты элементтері де бар сияқты. "Осы қорқынышты күш" романында Рэнсом, патшалық беделімен және табиғаттан тыс құбылыстарды оңай қабылдауымен Толкинге емес, Чарльз Уильямсқа (немесе Уильямстың кітаптарындағы кейіпкерлерге) көбірек ұқсайды. Бірінші кітаптың соңғы тарауында автор "Элвин Рэнсом" – псевдоним екенін тікелей айтады; бірақ екінші кітапта оның тегіне ерекше мән беріледі (құдай дауысы "Рэнсом деп бекер аталған емессің" дейді), бұл оның нақты есімі екенін көрсетеді. Бұл қайшылыққа ешқандай түсіндірме берілген жоқ.