Кіріспе

Коко Шанельдің «Шанель №5» парфюмері. 1921 жылы француз сәнгері Габриэль "Коко" Шанельдің шығарған алғашқы парфюмері. Атырдың құрамын француз-орыс химигі және парфюмер Эрнест Бо жасады. Бөтелке дизайны өнімнің таңбалануының маңызды бөлігі болды. Коко Шанель осы парфюмердің алғашқы моделі болды және 1937 жылы Harper's Bazaar журналында жарияланған жарнамада пайда болды. Шанель 1920-жылдардың азаттанған әйелдік рухын көрсететін жаңа хош иіс іздеді.

No 5 атау

Он екі жасында Шанельді монахтардың қамқорлығына берді, ал келесі алты жыл бойы ол 12 ғасырда цистерциандықтар құрған, қазіргі Францияның орталық бөлігіндегі Жаңа Аквитания аймағында орналасқан Аубазин монастырь-жетімдер үйінде қатал, тәртіпті өмір сүрді. Ол жердегі ең алғашқы күндерінен бастап, бес саны оның назарында ерекше орын алды. Шанель үшін бес саны – нәрсенің таза бейнесі, оның рухы, мистикалық мәнін көрсететін қасиетті сан болды. Шанельді күнделікті дұғаға шақыратын соборға дейінгі жолдар бес санын қайталайтын дөңгелек пішінде салынған. Бірде оның виски құюға арналған құтыны әдемілікпен қолданып, "таңғажайып, қымбат, нәзік шыныдан" қайта жасағысы келген дейді. Бөтелке 1924 жылы жаңа дизайнда жасалғаннан бері өзгермесе де, тығыны көптеген өзгерістерге ұшырады. Алғашқы тығын – қарапайым шыны тығын болған. Брендтың символына айналған сегізбұрышты тығын 1924 жылы бөтелкенің пішіні өзгертілгенде пайда болды. 1950 жылдары тығынға қисайған кесімі мен ірі, қалың контуры қосылды. 1970 жылдары тығын одан да көзге түсетін болды, бірақ 1986 жылы оның мөлшері бөтелкенің пропорциясына сәйкес етіп өзгертілді.

Parfums Chanel компаниясының бақылауы үшін күрес

1924 жылы Шанель парфюмериялық үй «Буржуа»-ның директорлары Пьер және Пол Вертхаймер ағайындыларымен келісімге келіп, «Parfums Chanel» жаңа корпоративтік ұйымын құрды. Вертхаймерлер «Chanel No. 5» парфюмінің өндірісін, таңдауын жасауын және таратуын басқаруға келісті. Вертхаймерлер компанияның 70 пайызына ие болды, ал Париждегі «Galeries Lafayette» универмагының негізін қалаушы Реофил Бадер 20 пайыз үлеске ие болды. Бадер 1922 жылы Лоншамп жарыстарында Шанельді Пьер Вертхаймермен таныстырып, осы бизнес байланысын орнатуға көмектескен еді. Шанель акцияның 10 пайызының орнына өзінің атын «Parfums Chanel» компаниясына лицензиялады. Ол барлық бизнес операцияларынан қол үзді.

1970 және 1980 жылдар

1970 жылдары брендке қайта жаңғырту қажет болды. Алғаш рет ол "жаппай нарық" және өткенге кеткен деп есептелу қаупіне тап болды. Хош иіс дәріханалар мен осы сияқты сату орындарынан алынып тасталды. Сыртқы жарнама агенттіктерімен жұмыс тоқтатылды. Брендті жаңаруды Parfums Chanel-дің көркемдік директоры Жак Хелье басқарды. Хелье француз актрисасы Кэтрин Деневті Chanel брендінің жаңа бейнесі ретінде таңдады. Баспа жарнамаларында бөтелкенің танымал мүсіні көрсетілді. Телевизиялық жарнамалар – сюрреалистік фантазия мен құштарлыққа толы, жоғары өндірістік деңгейдегі шағын фильмдер болды. 1970-1980 жылдары Ридли Скотттың режиссерлігімен түсірілген олар "бірдей визуалды бейнелерді, бөтелкенің сол силуэтін" пайдаланды. Кароль Буке осы онжылдықта Chanel No. 5 брендінің бейнесі болды.

2000 жылдан бастап

2003 жылы актриса Николь Кидман парфюмерияны ұсыну үшін шақырылды. Оны бейнелейтін жаңа жарнамалық кампанияны жасау және басқару үшін тартылған кинорежиссер Баз Лурман, өзінің «No. 5 Фильмі» деп атаған концепциясын былай сипаттады: «Бұл ешқашан түсірілмеген фильмнің екі минуттық трейлері, бұл Шанель No. 5 туралы емес, бірақ Шанель No. 5 – сынақ тасы». 2012 жылдың мамыр айында компания Брэд Питт Шанель No. 5 жарнамасына түсетін бірінші ер адам болады деп хабарлады. 2013 жылы Шанель Мэрилин Монромен жазылған сұхбатты пайдалана отырып, жарнамалық кампания жүргізді, онда оған Шанель No. 5 қолдануы туралы сұрақ қойылады. Жарияланымда актрисаның парфюмерлік бөтелкесінен өзіне шашыратып жатқан суреті, фотограф Эд Файнгерштің туындысы болды. 1952 жылы «Life» журналының мұқабасында Мэрилин Монро төсекке жатқанда тек Шанель No. 5 ғана жағатынын мәлімдеді. 1960 жылы «Marie Claire» журналы үшін Жорж Белмонтпен осы тақырыптағы әңгімесінің жазбасы табылған. Ол адамдар сұрақтар қоятынын айтты: «Маған сұрайды: 'Төсекке не киесің? Пижаманың үсті? Пижаманың асты? Түнгі көйлек?' Сонда мен: 'Шанель No. 5', дедім, себебі бұл шындық», - деп түсіндірді ол. «Бірақ мен жалаңаш екенімді айтқым келмейді. Бірақ бұл шындық!» 2014 жылдың қазан айында Лурман қайтадан Шанельмен ынтымақтасып, No. 5 үшін екінші жарнамалық кампания жасады, осы жолы Гизел Бюндхен мен Михил Хьюсман жұлдызды болды. Фильмде әнші Ло Фанг «You're the One That I Want» әнін орындайды. 2020 жылдың 17 ақпанында француз актрисасы Марион Котийяр Шанель No. 5-тің жаңа беті болып жарияланды. Оның парфюмерия үшін түсірген алғашқы жарнамасы 2020 жылдың 29 қазанында шықты. Оны режиссер Йохан Ренк түсірді, онда Котийяр француз балет бишісі Жереми Белинардпен бірге айда билеп, Лордтың «Team» әнінің каверін орындайды.

Рецепт қайдан шыққан

Коко Шанель 1920 жылдың басына дейін ерекше заманауи парфюмерия жасауды қалаған. Осы кезде Шанельдің сүйіктісі – Ресейдің Ұлы князі Дмитрий Павлович Романов, Распутиннің қанында болған. Князь оны Францияның Ривьерасында Эрнест Бомен таныстырды. Бо 1898 жылдан бері А. Ралле мен Компаниясында бас парфюмер болып жұмыс істеді. Бұл компания Ресей императорлық отбасының ресми парфюмері болған, ал "Санкт-Петербургтегі император сарайы хош иістерге белгілі сарай болып есептелген".