Кіріспе

Ақыл-ой денесі (ой) – эзотерикалық философияларда, кейбір діни ілімдерде және Жаңа дәуір ой-санатындағы нәзік денелердің бірі. Ол ойлардан құралған дене ретінде түсініледі, дәл сол сияқты, эмоционалдық дене сезімдерден, ал физикалық дене материядан тұрады. Эзотерикалық түсінік бойынша, ойлар – тек субъективті сезім емес, олар мидан тәуелсіз, дербес өмір сүреді.

Теософиялық және Нью-эйдж ұғымдары

Теософтар С. В. Лидбитер мен Энни Бесант (Адьяр теософия мектебі), сондай-ақ кейіннен Элис Бейлидің пікірінше, ақыл-ой денесі Блаватскаяның адамның жеті принципіндегі "Төменгі Манасқа" балама болып табылады. Алайда, Нью-эйдж жазушысы Барбара Бреннан ақыл-ой денесін "Адамның энергиялық өрісі" немесе аура қабаттарындағы эмоционалдық және астралдық денелердің арасындағы орталық деңгейде сипаттайды. Ақыл-ой денесі көбінесе ой-формаларды қамтитын аура ретінде қарастырылады. Теософиялық және Элис Бейлидің оқуларында ол Ментальдық жазықтыққа сәйкес келеді.

Батыс даналық ілімдеріндегі ақыл

Макс Гейндельдің Розенкрейсерлік жазбаларына сәйкес, ақыл – адам руының соңғы жетістігі болып табылады және Ойдың Конкретті Аймағымен байланысты, ол Ой Әлемінің төменгі деңгейі. Ол әлі ұйымдасқан дене емес, және көптеген адамдарда ол әлі бастапқы бұлт тәрізді, әсіресе бас аймағында орналасқан. Ол үштік Рух пен үштік дене арасындағы байланыс немесе ортақ нүкте ретінде, кері шағылыс арқылы жұмыс істейді: ақыл – стереоскоптың проекциялық линзасы сияқты, ойлаушының еркіне қарай үш бағыттың біріне бейнені проекциялайды, соның нәтижесінде ой пішіні жанданады. Оның "Батыс Ғылымының Үйретулері" атты еңбектерінде адамның ішкі Руы Ой Әлемінен төменгі әлемдерді ақыл арқылы қалай қабылдайтыны туралы нақты сипаттама берілген: «Біз, Эго ретінде, жеке аурамыздың шекарасында маманданған Абстрактілі Ой Аймағының нәзік затында тікелей әрекет етеміз. Осыдан біз сыртқы әлемнің сезім мүшелері арқылы тіршілік дененің әсерін, сондай-ақ, олардың тілек дененің сезімдерін және эмоцияларын, олар ақылда көрінетін әсерлерін көреміз. Осы ой-бейнелерден біз олармен байланысты мәселелер бойынша Абстрактілі Ой Аймағының затындағы қорытындыларымызды жасаймыз. Осы қорытындылар – идеялар. Ерік күшімен біз идеяны ақыл арқылы шығарамыз, ол Конкретті Ой Аймағынан ақыл-ой материалын тартып, ой пішіні ретінде нақты форма алады». Ол сондай-ақ, тәлімді көрегенге маңдайдың ортасында, қабаудың үстінде және арасында бос кеңістік көрінеді, ол газ жалынының көк бөлігіне ұқсайды, бірақ ең дарынды көруші де бұл пердені тесіп өте алмайды, ол «Изиданың Пердесі» деп те аталады.

Самал Аун Уор

Самаэль Аун Вейор тек осыған саналы түрде еңбек еткендер ғана психикалық дене құратынын айтты. "Күндік сана" немесе "күндік психикалық дене" – нағыз адамның санасының сапасы, алайда, адамзат нағыз адамдардан емес, интеллектуалды жануарлардан тұрады делінеді: жануар санасы бар, бірақ басқа жануарлардан жоғарырақ ойлау қабілетіне ие. Самаэль Аун Вейордың сөзіне қарағанда, нағыз адам болуға қойылатын талаптар Будда болудың ең төменгі талаптарымен бірдей. Осы мағынада адам санасын қалыптастыру процесі "Мен" (тілек) психологиялық өлімін және практикалық сексуалды алхимиямен жұмыс істеуді қамтиды. Нақтырақ айтқанда, Будда атағы Үлкен Ұлыстардың Төртінші Инициациясы арқылы қол жеткізіледі, осы кезде төртінші от жыланы немесе кундалини көтеріледі. cquote|Интеллектуалды жануарда психикалық дене болмайды, бірақ оның нәзік, айлық, интеллектуалды жануарлық көлігі болады, ол психикалық денеге өте ұқсас, бірақ суық және көшпенді табиғатымен ерекшеленеді. Эзотерикалық христиандықта психикалық дене – құтқарушының (Христос) көктегі Иерусалимге (жоғары әлемдерге) кіру үшін көлік ретінде пайдалану үшін бағындырған, бірақ пайдалы есек ретінде бейнеленеді.