Кіріспе

Неотеософиядағы ұғым

Неотеософияда эфирлік дене, эфир дене немесе эфирлік дене – адам энергиясының немесе аурасының бірінші немесе ең төменгі қабаты ретінде эзотерикалық философияларда ұсынылған нәзік дене. Эфирлік дене физикалық денемен тікелей байланыста болады, оны қолдап, «жоғары» денелермен байланыстырады. Сондай-ақ, ол физикалық жазықтықтың қарапайым материясынан гөрі нәзік заттан, таза және кішігірім бөлшектерден тұрады. (К. В. Лидбитердің «Оккультная химия» кітабын қараңыз). Ағылшын тіліндегі «эфирлік» термині осы контексте Мадам Блаватскаяның теософиялық жазбаларынан шыққан көрінеді, бірақ оның қолданылуы К. В. Лидбитер мен Энни Бесант тарапынан жеті жазықтық пен денелер жүйесінен индуист терминологиясын жою арқылы формалдастырылды. (Адьяр теософиялық мектебі). Бұл термин Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін белгілі бір танымалдылыққа ие болды, Уолтер Джон Килнер оны «адам атмосферасының» бір қабаты ретінде қабылдады, ол оның мәлімдемесіне сәйкес, белгілі бір жаттығулар арқылы қалың көзбен көрінетін болады. Платондық және Аристотельдік физиканың классикалық элементі Эфир, Виктория дәуіріндегі ғылыми ұсыныстарда Люминифер эфирінің, сондай-ақ туыс химиялық зат эфирдің жалғасы болды. Теософистер мен Элис Бейлидің айтуынша, эфирлік дене физикалық жазықтықтың төрт жоғары субжазықтарына сәйкес келетін эфирлік жазықтықта орналасады. Сондықтан бұл сөз «рух» (алғашқыда «дем») сөзіне ұқсас, өте сирек кездесетін затты білдіреді. Оны үнділік метафизикалық жүйедегі нақты анықталған ұғым ретінде таңдағанда теософистер оны Ведантика ой-пікірінің прана майя кошасымен (пранадан жасалған қаптама, нәзік дем немесе өмір күші) сияқты идеялармен сәйкестендірді. Халық арасында бұл терминді жиі астральды дене туралы түсінікпен шатастырады, мысалы, астральды проекция термині бойынша ертедегі теософистер оны «астральдық егіз» деп атаған. Басқалары «төменгі және жоғары астрал» туралы айтуды жөн көреді.

Есептер

Линг сарира – адам денесінің көрінбейтін егізі, эфирлік дене немесе эфирлік егізі (немесе кейбір теософиялық тұжырымдамаларда астральдық дене) деп аталатын санскрит термині. Теософиялық философия бойынша, ол адамның жеті қағидасының бірі. Антропософияның негізін қалаушы Рудольф Штайнер эфирлік денеге (Этерлейб немесе "Тіршілік Денесі") эфирлік қалыптастыру күштерімен және адам мен космостың эволюциясымен байланысты жиі сілтеме жасаған. Оның сөзіне қарағанда, оны көре білетін адам "шабдалы гүл түсі" деп түсіне алады. Штайнер эфирлік шындықты немесе тіршілік принципін физикалық материалдық шындықтан мүлдем бөлек, физикалық әлем мен астральдық немесе жан әлемі арасындағы делдал ретінде қарастырды. Эфирлік дене өсімдіктер әлеміне де тән тіршілік күші ретінде сипатталуы мүмкін. Ол өлімге дейін физикалық дененің нысанын сақтайды. Осы кезде ол физикалық денеден бөлініп, физикалық дене табиғи ыдырауға ұшырайды. Макс Хайндельдің Розенкрейцерлік жазбаларында төрт эфирден тұратын эфирлік дене "Тіршілік Денесі" деп аталады, себебі эфир – Күннен келетін тіршілік күшінің кіру жолы және табиғаттағы тіршілік қызметтерін, сіңіруді, өсуді және көбеюді қамтамасыз ететін күштердің өрісі. Ол біздің физикалық денесіміздің толықтай көшірмесі, молекулаға молекула, мүшеге мүше, бірақ қарама-қарсы полюстілікке ие. Ол физикалық денеден сәл үлкен, шамамен 3,8 см-ге артық. Самал Аун Веор тіршілік денесінің физикалық дененің төрт өлшемді бөлігі және органикалық өмірдің негізі екенін айтады. Ол екінші Отқа Иницияциясында, яғни жұбаймен сексуалды магиямен жұмыс істеу арқылы қол жеткізілетінде, Кундалини тіршілік денесінде көтеріледі деп мәлімдейді. Содан кейін инициятор екі жоғары эфирді қалғандарынан қалай ажырату керектігін үйренеді, олар физикалық денеден шығу үшін көлік құралы ретінде қызмет етеді. Кабаланың Өмір ағашында тіршілік денесі көбінесе сефира Есодпен байланысты.

Эфирлік денелері бар тіршілік иелері

Теософияның ілімдерінде Девалар Күн жүйесі планеталарының атмосферасында (Планеталық періштелер) немесе Күннің ішінде (Құяш періштелері) тіршілік етеді деп есептеледі (демек, басқа планеталық жүйелер мен жұлдыздардың да өз періштелері болуы мүмкін) және олар эволюция процесі мен өсімдіктердің өсуі сияқты табиғат процестерінің жұмыс істеуіне бағыт беруге көмектеседі; олардың сыртқы түрі шамамен адам бойына тең түсті жалынға ұқсайды. Кейбір (бірақ көпшілігі емес) Девалар бұрын адам ретінде дүниеге келген. Табиғат рухтары, элементальдар (гномдар, ондиндер, сильфтер және саламандралар) мен феялар рухани дамудың "дева эволюциясы" жолында екендігі айтылады; олардың рухтары жетілген сайын, олар ақырында Девалар ретінде жаңа өмірге келеді, бірақ ешқашан адам түрінде дүниеге келмейді. Теософтардың пікірінше, олардың барлығы тек эфирлік денеге ие, физикалық денесі жоқ, және үшінші көз белсенділенген кезде оларды байқауға болады.