Кіріспе

Питерборо лифтілік шлюзі – Канаданың Онтарио штатындағы Питерборо қаласында орналасқан Трент каналындағы және Трент-Северн су жолының 21-ші шлюзі. Көп жылдар бойы, бұл шлюздің екі бөліктен тұратын лифтілері қайықтарды 19,81 метрге көтеріп, әлемдегі ең биік гидравликалық қайық лифттері болып саналды. Бұл 20-ғасырдың басындағы маңызды жетістік еді, өйткені дәстүрлі шлюздер көбінесе 2,13 метрге ғана көтерілді. 1980 жылдары шлюздің жанына келушілер орталығы салынды. Онда қайықпен лифт шлюзінен өтудің интерактивті симуляциялары және лифт шлюзінің құрылысы туралы тарихи көрмелер ұсынылады. Жергілікті тұрғындар мен қонақтар қыс айларында лифт шлюзінің астындағы каналда коньки тебуді ұнатады. Питерборо лифтілік шлюзі 1979 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды, ал 1987 жылы Америка Механикалық Инженерлер Қоғамы оны Тарихи Механикалық Инженерлік Ескерткіш деп атады. Трент-Севернде Киркфилдке жақын орналасқан, ұқсас гидравликалық лифт шлюзі бар, оның бассейндері сол өлшемде, бірақ вертикаль көтеруі кішкентай.

Сипаттамасы мен жұмыс істеуі

Қалқада екі бірдей ванна тәрізді кеме камерасы бар, онда кемелер көтеріліп, түсіріледі. Екі камераның да екі шеті айналмалы қақпалармен жабылады, сондай-ақ каналдың жоғарғы және төменгі бөліктерінде камералармен қиылысатын жерлерде де айналмалы қақпалар орналасқан. Камералардағы қақпалар канал қақпаларындағы ойыстарға бекітіледі, осылайша бірдей уақытта ашылады. Әрбір камера диаметрі 2,29 м болатын поршеньге орналасқан, оның шахталары жерге қазылып, сумен толтырылады және кроссоверлік басқару клапаны бар құбырға қосылады. Камералар бетон мұнараларға бекітілген рельстер арқылы екі жағынан жоғары және төмен қарай бағытталады. Камералардың ұзындығы 42,67 м, ені 10,06 м, тереңдігі 2,13 м. Сумен толтырылғандағы салмағы ... . Сыртқы күш қажет емес: көтергіш шлюз тек гравитация күшімен, қарсы салмақ принципі бойынша жұмыс істейді. Әрбір шлюз цикл кезінде бір камера әрқашан көтеріледі, ал екіншісі – төмендейді. Бір камера жоғарғы жағдайға жеткенде, жоғарғы бөлігіндегі су деңгейінен төмен тоқтап, басқару клапаны жабылады; Жоғарғы бөлігіндегі және камера қақпалары ашылады, деңгейлер теңесетінше су жоғарғы камераға ағызылады. Қосымша судың салмағы ... , осылайша жоғарғы камераның жалпы салмағы ... . Құрылысын Питерборо қаласының Корри мен Лавердур компаниясы жүзеге асырды, олар учаскені қазып, бетон мұнаралар мен шлюздерді салды, ал Монреаль қаласының Доминион көпір компаниясы поршеньдер, престер және үлкен камераларды қоса алғандағы металл жұмыстарын аяқтады, және 1904 жылы аяқталды. Көтергіш шлюз 1904 жылдың 9 шілдесінде мыңдаған адамның қатысуымен ресми түрде жұртшылыққа ашылды және бүгінгі күні де толыққанды пайдаланылуда.