1277 жылғы Ңасаунгьян шайқасы: Қытай мен Бирма арасындағы соғыс
Battle of Ngasaunggyan
1277 жылғы Қытайдағы шайқас: Юань әулеті мен Бирма Паган мемлекеті арасындағы соғыс. Наратихапате бастаған шабуыл сәтсіз аяқталды, Кублай ханға салық төлеуден бас тартты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1277 жылғы Қытайдағы шайқас
1277 battle in China
Нгасаунгян шайқасы 1277 жылы Қытайдың Юань әулеті мен Наратхихапат басқарған Бирманың Пяган мемлекеті арасында өтті. Бұл шайқасты Юань әулетінің Юньнань провинциясына шабуыл жасаған Наратхихапат бастады. Юань әскері Пяган күштерін күйретін жеңіліске ұшыратты.
The Battle of Ngasaunggyan was fought in 1277 between the Yuan dynasty of China and the Pagan Kingdom of Burma led by Narathihapate. The battle was initiated by Narathihapate, who invaded Yunnan, a province of the Yuan dynasty. Yuan defenders soundly defeated the Pagan forces.
Кіріспе
Бұл екі империя арасындағы антагонизм сол кезде-ақ қалыптасқан еді. Құбылай хан Шығыс Азияның аймақтық державаларына елшілер жіберіп, салық талап еткенде, Наратхихапат ханның өкілдерін 1271 жылы алғаш келгенде қабылдаудан бас тартты. Кейіннен жіберілген салық миссиясы 1273 жылы қарақшылардың монғол елшілерін өлтіруімен аяқталды. Құбылай хан бұл мәселеге дереу жауап бермегендіктен, Наратхихапат Юань өзіне шабуыл жасайтынына көз жеткізді.
Hostility between the two empires had already been established by that time. When Kublai Khan had sent emissaries to regional powers of eastern Asia to demand tribute, Narathihapate refused the Khan's representatives the first time they visited in 1271. A later tribute mission ended up with the Mongol envoys being killed by bandits in 1273. When Kublai Khan did not immediately respond to this insult, Narathihapate gained confidence that the Yuan would attack him.
Шайқас
1277 жылы Наратхихапат Каугай мемлекетіне басып кірді, оның басшысы жақында Кублай ханға адалдық серт берген еді. Юань әскерлерінің жергілікті гарнизондары аймақты қорғауға бұйрық алды, және олар саны аз болғанымен, Паган әскерлерін шайқаста ойсыратып жеңді. Бирмалықтардың шабуылын соғыс пилдері бастап келді, бұл атты садақшылардан тұратын Юань әскеріне бастапқыда қиындық туғызды, себебі олардың аттары сұр ірі қара малдың жанында бақылаудан шығып кетті. Бірақ Юань генералы Худу (Кутук) сабырлы болып, әскерлеріне жақын жердегі орманда аттарын түсіріп, байлап қоюға және оның орнына жаяу садақшы ретінде шайқасуға бұйрық берді. Моңғол садақтарының нөсерінен пилдер қатты жарақаттанып, өз әскерлерін басып, үрейлене қашты. Мұны көрген Юань әскерлері дереу қайтадан атқа мініп, дүркіреп келген Бирманың жаяу әскеріне шабуыл жасады, алдымен олардың қатарына жебелерін жаудырып, содан кейін қылыштар мен шоқпарлармен шайқасқа түсті. Нәтижесінде Паган әскерлері жеңіліп, оларға қарсы күшті қудалау ұйымдастырылды, бұл Юаньдің толық жеңісімен аяқталды. Шайқастан кейін моңғолдар Паганның Бамо аймағына шабуыл жасады. Бірақ Худу жараланғаннан кейін олар басып алудан бас тартып, Юньнаньға қайта оралуға мәжбүр болды.
In 1277, Narathihapate subsequently invaded the state of Kaungai, whose chief had recently pledged fealty to Kublai Khan. Local garrisons of Yuan troops were ordered to defend the area, and although outnumbered were able to soundly defeat the Pagan forces in battle. The Burmese attack was led by their war elephants, which caused initial difficulty to the horse archer based Yuan army, as their ponies became uncontrollable in the presence of the grey beast. However the Yuan general Khudu (Qutuq) calmly ordered his men to dismount and tether their horses in a nearby woods, and fight as foot archers instead. The showers of Mongol arrows so badly wounded the elephants that they fled back in panic and trampled their own troops. Seeing this the Yuan troops immediately remounted and charged down upon the shaken Burmese infantry, first pouring arrows into their ranks and then closing into melee with sabers and maces. Eventually the Pagan troops were routed and then vigorously pursued, resulting in a comprehensive Yuan victory. After the battle the Mongols pressed on with an offensive into the Pagan territory of Bhamo. In the end however they had to abandon their invasion and return to Yunnan after Khudu was wounded.
Салдары
1277 жылдың соңында Юньнань губернаторының ұлы Насер әл-Дин тағы да Бхамоға шабуыл жасап, пошта жүйесін құруға тырысты. Бірақ, қатыгез ыстық оны Бірмадан кетуге мәжбүр етті. 1279 жылы ол 12 пілмен Ханбалыққа оралды және оларды Құбылай ханға сыйлады. Нгассаунгян шайқасы екі империя арасындағы үш шешуші шайқастың біріншісі болды, ал қалғандары – 1283 жылғы Бхамо шайқасы және 1287 жылғы Паган шайқасы. Осы шайқастардың нәтижесінде Юань әулеті Паган патшалығының барлық аймағын жаулап алып, марионеттік үкімет орнатты. Бұл шайқас туралы Марко Поло кейіннен Еуропаға хабарлады және өз есептерінде оны айқын сипаттады. Оның сипаттамасы, болжам бойынша, Куньминге сапар барысында ол естіген әңгімелерден жинақталған.
In the end of 1277, Yunnan governor's son Naser al Din attacked Bhamo again and tried to establish a postal system. However, deadly heat forced him to leave Burma. He returned to Khanbaliq with 12 elephants and gave them to Kublai Khan in 1279. The Battle of Ngassaunggyan was the first of three decisive battles between the two empires, the others being the Battle of Bhamo in 1283 and the Battle of Pagan in 1287. By the end of these battles, the Yuan dynasty had conquered the entire Pagan Kingdom and installed a puppet government. The battle was later reported back to Europe by Marco Polo, who described the battle vividly in his reports. His description was presumably pieced together by accounts he heard while visiting Kunming.