Кіріспе

Розит теңіз кемежайы /аудио=Rosyth.ogg//r//ə/'s//aɪ//θ/ – Шотландияның Фиф аймағында, Форт фиордының жағасында орналасқан ірі теңіз кемежайы. Қазіргі кезде Babcock Marine компаниясына тиесілі, бұл компания бұрын Корольдік теңіз флотының су үсті кемелері мен су асты қайықтарын жөндеумен айналысқан. 1990 жылдарда жекешелендірілгенге дейін Розит Корольдік теңіз кемежайы деп аталған. Бүгінгі күні оның басты міндеті – пайдалану мерзімі өткен ядролық су асты қайықтарын құрастырып тарату. Сонымен қатар, бұл Корольдік теңіз флотының ең жаңа әуе кемелерін құрастыру және "Тип 31" фрегаттарын біріктіру орны болып табылады.

Тарих

1909 жылы Истон, Гибб және Ұлы компаниясының азаматтық инженерлері док құрылысын бастады. Сол кезде, Германиямен теңдессіз қарулану жарысының салдарынан, Корольдік Әскери-теңіз күштері Ұлыбританияның шығыс жағалауындағы өзінің беделін күшейтіп жатқан еді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1903 жылы «жұмыстарға» 3 миллион фунт стерлинг, ал 10 жылға есептелген жабдықтарға 250 000 фунт стерлинг мақұлдау берілді. Жер учаскесі құрлықтан, жағалау сызығынан және негізгі бассейннен тұрды. Бассейннің көлемі 11 жауынгерлік кемені немесе екі қатарға тізілгенде 22 кемені қабылдауға жеткілікті болуы тиіс еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауланың көлемі мен маңыздылығы артты, 1916 жылдың 1 қаңтарында оны күзету үшін Метрополитен полициясының 6-шы бөлімшесі құрылды (сол кезде Метрополитен полициясы Ұлыбританияның кемежайларын күзетумен айналысты). Розиттегі құрғақ докқа алғаш рет 1916 жылдың 28 наурызында «пре-дредноут» броненосец кірді.

Соғыс аралығы

1918 жылдың қазаны мен 1920 жылдың 4 ақпаны аралығында оқ-дәрілерді сақтау кемесі ретінде, ал HMS Crescent (1899) 1920 жылдың 1 мамыры мен 1921 жылдың 17 қыркүйегі аралығында портовый қойма кемесі ретінде пайдаланылды. 1918 жылдың ақпаны мен 1919 жылдың қаңтары аралығында мина қоятын кеме ретінде қолданылды.

Жекешелендіру

Babcock Thorn, Babcock International және Thorn EMI консорциумы 1987 жылы Rosyth кемежайының басқару шартын жеңіп алды; осылайша Rosyth кемежайы мемлекеттік меншіктегі, бірақ мердігерлік басқарудағы нысанға айналды. Бұл шарт Devonport Management Limited компаниясына Devonport Dockyard, Plymouth кемежайын басқаруға берілген шартпен бірге жасалды. 1993 жылы Қорғаныс министрлігі Rosyth кемежайын жекешелендіру жоспарларын жариялады. Babcock International, бастапқы Babcock Thorn консорциумындағы Thorn-нің үлесін сатып алғаннан кейін, жалғыз өтініш білдірген компания болды және ұзақ келіссөздерден соң 1997 жылдың қаңтарында кемежайды сатып алды.

Ядролық су асты кемелерін қайта жөндеу

1984 жылы Розит Корольдік теңіз күштерінің ядролық суасты кемелерінің флотын қайта жабдықтау үшін жалғыз орын ретінде таңдалды (ол бұл салаға бұрыннан-ақ маманданған еді), ал 1986 жылы осы жаңа міндетті орындау үшін кең ауқымды қайта құру жұмыстары басталды. Бірақ 1993 жылы үкімет қайта жабдықтау жұмыстарын Девонпорт кемежайына көшірді.

Ядролық су асты кемелерін пайдаланудан шығару

2007 жылы Розитте жеті ядролық су асты кемесі сақталды. 2018 жылы Есеп комитеті осы су асты кемелерін тоқтату процесінің баяудығын сынады, ал Қорғаныс министрлігі жою құнының жоғары болуына байланысты тоқтатуды кейінге шеккенін мойындады.

Queen Elizabeth класының әуе кемелері

Корольдік теңіз күштерінің екі әскери кемесі Ұлыбританиядағы алты кеме құрылыс орнында салынды, ал соңғы құрастыру Розитте жүзеге асырылды.

Бүгін

Бүгінде бұрынғы кемежай орнында Қорғаныс министрлігінің нысаны орналасқан, «Каледония» Қорғаныс министрлігі шағын теңіз әскері гарнизонын ұстап тұр. Ол 2022 жылға дейін/2022 жылы жабылуға тиіс еді, бірақ оның болашағы енді қамтамасыз етілді. «Бэбкок» қазір Розитте 31-ші типтегі фрегаттарды құрастырып жатыр.

Кемежайдың басқаруы

Адмирал-суперинтендант – Корольдік теңіз флотының ірі кемежайының басқарушы офицері. Адмирал-суперинтенданттарды (немесе олардың кіші дәрежедегі әріптестерін) тағайындау 1832 жылы Адмиралтейство Корольдік кемежайларын өз бақылауына алған кезде басталды. Осыған дейін ірі кемежайларды Әскери-теңіз кеңесінің өкілі – комиссар басқаратын.