Кіріспе
Жүктілікті тоқтатуға қажетті ресурстар мен процедураларды ұсынатын медициналық мекеме. Аборт клиникасы немесе аборт қызметін ұсынатын мекеме – жүктілікті тоқтату процедураларын жасайтын медициналық орын. Мұндай клиникалар мемлекеттік медициналық орталықтар, жеке медициналық практикалар немесе "Planned Parenthood" сияқты коммерциялық емес ұйымдар болуы мүмкін.
An abortion clinic or abortion provider is a medical facility that provides abortions. Such clinics may be public medical centers, private medical practices or nonprofit organizations such as Planned Parenthood.
Канада
2001 жылы Канадада 197 аборт жасаушы мекеме болды. 2001 жылы Канададағы 197 қызмет көрсетушінің 34-і клиника, ал 167-сі аурухана болды. 2013 жылы жүктілікті тоқтатудың 92%-ы осы клиникаларда жасалды; қалған араласулар ауруханаларда гинекологтармен жүзеге асырылды. 2017 жылы Нидерландыда 30 523 әйел жүктілігін тоқтатты; аборттардың 11%-ы емделу үшін Нидерландыға келген әйелдерге жасалды. 2014 жылы АҚШ-та 1671 аборт жасаушының 267-сі пациенттерінің басым бөлігі аборт жасаған клиникалар болды. 2014 жылы ең көп қызмет көрсетуші штаттар Калифорния (512) және Нью-Йорк (218) болды. 2014 жылы тек бір қызмет көрсетуші болған штаттар: Миссисипи, Миссури, Солтүстік Дакота, Оңтүстік Дакота және Вайоминг. 2014 жылы АҚШ-тағы округтердің 90%-ында қызмет көрсетуші болмады. 2014 жылы әрбір штат (және Колумбия округі) кем дегенде бір қызмет көрсетушіге ие болды. 2005 жылы метрополиялық округтердің 31%-ы және метрополиялық емес округтердің 3%-ында қызмет көрсетушілер болды.
Нидерланды
1911 жылы Нидерландыда аборт қылмыс деп танылды, бірақ жүктілікті тоқтату қажеттілігі сақталып, заңсыз аборт нарығы дамыды. 1962 жылы бүкіл елде шамамен 25 000 аборт жасалды, олардың барлығы заңсыз және қауіпті болды. Сол жылы 70 кәсіби емес аборт жасаушы сотталды. Заңсыз аборттар көбінесе өте тәуекелді және қауіпті әдістермен жасалды, бұл жұқпалы аурулар мен ішкі қан кетуге әкеп соқты. Жыл сайын шамамен 20-30 әйел салдарынан қайтыс болды, ал көптеген басқалары мүгедек болып, өмір бойына коляскаға таңылды. Үкімет 1976 жылға дейін осы заңсыз клиникаларды көтергенімен, Әділет министрі Дрис ван Агт Блуменхове клиникасын жабуға тырысты, бірақ оны көптеген әйелдер құқықтарын қорғайтын ұйымдардың жүздеген өкілдері дереу басып алды. Екі апталық қақтығыстан кейін судья клиниканың пайдасына шешім шығарды және ван Агт күшпен клиниканы басып алудан бас тартуға мәжбүр болды. Ұзақ және қызу парламенттік пікірталастардан және репродуктивті құқықтарды қолдаушылар мен қарсыластардың үлкен қысымынан кейін аборт 1984 жылы ғана заңдастырылды. Бұл заң жобалары, TRAP заңдары (Аборт провайдерлерін бағытталған реттеу) деп аталады, клиникалар үшін медициналық тұрғыдан қажетсіз шектеулерді енгізеді, оларды орындау провайдерлер үшін қиын немесе мүмкін емес, осылайша процедураның қауіпсіздігін арттыру сылтауымен клиникаларды жабуға мәжбүрлейді. Абортқа қол жеткізу өте шектеулі, әсіресе ауылдық және консервативті аймақтарда. Guttmacher институтының мәліметінше, ауылдық аймақтардағы әйелдердің 31% аборт жасату үшін 160 километрден (100 миль) астам жол жүрсе, ал тағы 43% 80-160 километр (50-100 миль) аралығында сапар шекті. Клиникалардың жабылуына байланысты бұл көрсеткіштер артып келеді. 2011 және 2016 жылдар аралығында Техастағы аборт клиникаларының саны 40-тан 19-ға дейін азайды, бұл 2016 жылдың маусым айында Жоғарғы сот тарапынан жойылған штаттың 2-ші заң жобасының нәтижесінде болды. 2023 жылы "Сайтан ғибадатханасы" АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Сэмюэл Алитоның анасының құрметіне аталған клиниканы ашты.
Абортқа қарсы наразылық
Аборт жасатуға қарсы белсенділер аборт клиникаларының алдында жиі наразылық акцияларын өткізеді. Наразылық білдірушілер көбінесе "көшеде кеңес беру" деп аталатын әрекеттерге қатысады, онда олар клиникаға кіретін адамдарды аборттың қаупі туралы ескертеді, абортқа балама ұсыныстар жасауға тырысады немесе ұрықтың суреттерін көрсетеді. 1985 жылы аборт қызметтерін ұсынатын мекемелердің 85%-ы пикетке, клиниканы блокадалауға немесе мекемеге басып кіруге ұшырады, ал провайдерлердің 19%-ы бомбамен қорқыту алды, 16%-ының үйлері алдында пикет ұйымдастырылды. 2000 жылы мекемелердің 82%-ы наразылық акцияларына ұшырады, олардың 61%-ы 20-дан астам пикетке қатысты. 2007 жылғы "Джуно" фильмінде осындай наразылықтың мысалы көрсетілген. Басты кейіпкер аборт жасату мақсатымен клиникаға кіреді, бірақ клиника сыртында наразылық білдіріп тұрған бір студентті көреді, ол оған ұрықтың "тырнақтары бар" дейді. Бұл Жунноның аборт жасату туралы ойын өзгертуіне себеп болады, ол клиникадан шығып кетеді, ал оның досы одан: "Құдай сенің кереметіңді бағалайды" деп айқайлайды. Тағы бір тактика – наразылық білдірушілердің клиникаға кіретін пациенттерді бейнеге түсіруі немесе суретке алуы, бұл абортқа байланысты қоғамдағы жағымсыз пікірлерді пайдаланып, процедура іздеп жүрген әйелдерді әшкерелеуге немесе ұяттауға бағытталған. Абортқа қарсы белсенділер аборт клиникаларының медициналық жазбаларына қол жеткізуге тырысты, қоқыс контейнерлерін бұзып, клиникалардан пациенттер туралы ақпаратты үкіметке беруді талап ететін заң жобаларын ұсынды және пациенттердің құпия ақпаратын қамтитын онлайн деректер базасын бұзды. Кейбір елдерде клиника кіреберісінен белгілі бір қашықтықта тұрғанын болдырмау үшін буферлік аймақ белгіленеді. АҚШ-та бұл буферлік аймақтар штаттық және ұлттық деңгейде көптеген сот процестері мен заңнамалық шаралардың нысаны болды. 2014 жылы Жоғарғы Сот бірауыздан Массачусетс штатының 2007 жылы аборт клиникаларының айналасында 35 футтық буферлік аймақты заңдастырған заңын жоққа шығарды.
Абортқа қарсы зорлық-зомбылық
Аборт клиникалары жиі абортқа қарсы зорлық-зомбылыққа ұшырайды. "The New York Times" 1978 және 1993 жылдар аралығында 100-ден астам клиниканы бомбалау және өртке салу оқиғаларын, 300-ден астам басып алуды және 400-ден астам вандализм оқиғаларын тіркеді, ал аборт қызметтерін ұсынатын ұйым – Ұлттық аборт федерациясы (NAF) 1977 және 2009 жылдар аралығында 300-ден астам бомбалау немесе өртке салу әрекеттерін, мыңдаған басып алу және вандализм оқиғаларын, сондай-ақ басқа да шабуылдарды хабарлады. NAF мәліметінше, аборт клиникасына алғаш рет 1976 жылғы наурыз айында Орегон штатында өрт қойылған, ал алғашқы бомбалау 1978 жылғы ақпанда Огайо штатында болған. АҚШ-та 1994 жылы клиникаларға қол жеткізуді қорғау туралы заң клиникалардағы зорлық-зомбылық актілеріне жауап ретінде қабылданды. Бұл заң репродуктивті денсаулық қызметтерін алуға немесе ұсынуға тырысатын адамдарға күш қолдану арқылы немесе кедергі келтіру арқылы араласуды, сондай-ақ аборт клиникасы сияқты репродуктивті денсаулық сақтау мекемесіне қасақана зақым келтіруді тыйымдайды.