Кіріспе

Уильям Николсонның «Жалпы жел» атты фантастикалық трилогиясы.

Жер учаскесінің жалпы көрінісі

Кітаптар біздің әлемізге ұқсас, бірақ бөлек әлемде орналасқан. Олар Хаттар отбасы мен Мант халқының қала түрмесінен туған жеріне дейінгі ұзақ, қиын жолды басынан өткерген тарихын баяндайды. Басты кейіпкерлер – Кестрел мен Боуман Хат, егіздер, олар өз халқын және достарын Морах деп аталатын зұлым күштен құтқаруға мүмкіндік беретін белгілі бір қабілеттерге ие. Бірінші кітап Арамант маңындағы және оның ішіндегі оқиғаларды суреттейді, екіншісі Мант халқының Құлдық билігінде құл ретінде өмір сүргенін көрсетеді. Трилогия "Жел әншісі" романымен басталады, онда басты кейіпкерлер Кестрел және оның жақын туысы, сезімтал Боуман таныстырылады. Олар Арамант қаласында тұрады, онда жеке бостандық жоқ, ал табыс тек жалпыға бірдей міндетті емтиханды сәтті тапсыруға байланысты. Кестрел – отбасын терең жақсы көретін және емтиханды жек көретін күшті жігерлі тұлға. Оның оларға деген жек көруі соншалық, ол Араманттың барлық құндылықтары мен қағидаларын жоққа шығарады, тіпті Араманттың көрінбейтін билеушісі – Императордың бар екенін де мойындамайды. Бұл оқиғалардың тізбегін бастайды, нәтижесінде Кестрел, Боуман және Мумпо есімді назарсыздау қалған бала қаладан қашып, өз халқын Морахтан құтқару үшін ізденіс сапарына шығады. Морах – Зар деп аталатын зұлым және қауіпті жандардың сансыз армиясын басқаратын зұлым күш. Балалар сәттілікке жетеді және Арамант үшін жаңа дәуір басталады. "Құлдар билігі" романында Арамант халқы енді Морахтың ықпалында емес, мейірімді және бейтарап болып көрінеді. Бұл жаңа төзімділік құл еңбегімен салынған және аяусыз Билеуші басқаратын қуатты Билікке назар аударады. Арамант қиратылады және қырғыннан аман қалғандар, соның ішінде Хаттар отбасы құлдыққа түседі. Кестрел тұтқындалудан қашып, отбасын іздеуге шығады, оларды азат ету және кек алуға ниеттеніп. Кітап барысында Боуман өзінің психикалық қабілеттерінің күшейгенін байқайды және өзінің халқының тағдырында бастапқыда білгенінен гөрі маңызды рөл атқаратынын түсінеді. Ира Хат Мант халқының тағдыры және олардың отанына оралуы туралы болжамдар айта бастайды. Боуман ақыры Билеушіні жеңіп, Билікті жойып, халқын отанын іздеуге бостандыққа жібереді. Трилогия "От әні" романымен аяқталады, онда қалған Мант халқы пайғамбар Ира Хатты Мант отанына еріп барады. Ауа райының қаталдығы, аштық және даланың басқа да қауіп-қатерлерімен күресіп, топ аман қалу үшін күш салады, ал Ира олар жақындаған сайын әлсірейді. Боуман мен Кестрел әншілер ретінде оқу үшін отбасын тастап кетеді және болашақтағы рөлдерін толық түсінеді. Кестрел Морахқа қарсы соңғы шайқаста өзін және әншілерді құрбан етеді, нәтижесінде "жанған жел" әлемді шарпып, оны зұлымдықтан тазартады. Бұл Мант халқына өздерінің өмірін жаңадан бастайтын отанына жетуге мүмкіндік береді.

Рет пен бақылау

Трилгияда тәртіп пен бақылау маңызды рөл атқарады. Олар зұлымдықтың мәнін көрсетеді, ал Хаттар (әсіресе Кестрел мен Ира) – еркіндік пен жекеліктің символы. "Жел әншісі" романының басында Арамант және оның тұрғындары қатаң жүйеге бағынышты, ал Кестрел сияқты біреу жүйеге қарсы шықса, оған қатаң жаза беріледі, бұл Мораның қалаға қаншалықты билік еткенін көрсетеді. Жоғары тексеруші бақылауға осылайша құмар, ол қарсылыққа ұшырағанда, дерлік ақылдан адасып әрекет етеді. Ол тексеру жүйесін ешкімнің бұза алмайтынына сенімді. Бұл бақылау қоғамдағы орнын анықтау үшін әркімнің әртүрлі түс киюі сияқты ережелер арқылы іске асырылады, бұл адамдарды топқа сай болуға итермелейді. "Басшылықтың құлдары" романында бақылау қорқыту мен қауіп-қатер арқылы жүзеге асырылады. Бір адам бағынбаса, басқаларды да тоқтату үшін көптеген адамдар өлтіріледі. Сонымен қатар, сана күші арқылы бақылау жиі кездеседі, және осы дағды "От әні" кітабының соңында Мант халқына өз отанына ұшып кетуге мүмкіндік береді. Өзін-өзі бақылау Мант халқының (және әлемнің) азаттығын білдіреді.

Жеке тұлға

Бұл тәртіптің кері жағы. Хаттар отбасының көп түсті жамылғысы олардың маңызды екенін көрсетеді, себебі қаланың қалған бөлігін басып алған монотондыққа олардың ешқандай әсері тимейтіндей көрінеді. Зұлым әскер, Зарлар, шексіз көп адамдардан тұрады, олардың бәрі біртұтас әрекет етеді. Олар Арамантқа қарай жорық жасағанда, олардың жолын кесетін каньонға кезеседі, олар одан тікелей өтеді, соңында қаза тапқандардың тобы әскердің қалған бөлігі өтуі үшін жеткілікті биік болады деп біледі. Дауысы қайта келген Жел әншісі жекелікті қолдайды және Зарларды жояды. Сол сияқты, Морахтың нақты бір тұлға емес, жанұялардың және олардың күшті сезімдерінің жиынтығы екені ашыққа шығады.

Қорқыныш

Николсон кейіпкерлерде шынайы қорқыныш сезімін ғана емес, сонымен қатар оқырманды осы күшті эмоциямен тікелей байланыстыратын күшті әсерлі тәсілдерді қолданады. Жоғарыда айтылғандай, қорқыныш бақылау құралы ретінде пайдаланылады, мысалы, Кестрелдің қараңғы әрі жаман иіс тараған кәріз қаласында өмір сүруден сескенуі, және ол қарт балаларды көргенде басынан өткізетін үрей.