Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ортағасырлық бекініс Берген, Норвегия
Medieval fortress in Bergen, Norway
Бергенхус бекінісі (Bergenhus festning) – Норвегияның Берген қаласында орналасқан бекініс. Берген портының кіреберісінде орналасқан бұл қамал Норвегиядағы ең көне және жақсы сақталған тас нығайтылған құрылымдардың бірі болып табылады.
Bergenhus fortress (Bergenhus festning) is a fortress located in Bergen, Norway. Located at the entrance of Bergen harbour, the castle is one of the oldest and best preserved stone fortifications in Norway.
Тарих
Қалдықта 1240 жылдарға дейінгі ғимараттар, сондай-ақ соңғы уақытта, Екінші дүниежүзілік соғыста салынған құрылыстар бар. Бүгінгі күні қоршалған аумақтың көлемі 19 ғасырдың басына жатады. Орта ғасырларда қазіргі Бергенхус бекінісінің орны Холмен деп аталды және Бергендегі патша резиденциясы, собор, бірнеше шіркеулер, епископтың резиденциясы және доминикандық монастырь болды. Қазба жұмыстары кезінде 1100 жылға дейінгі ғимараттардың іргетастары табылды, оларды Олав Кир патша салған болуы мүмкін. 13 ғасырда, 1299 жылға дейін Берген Норвегияның астанасы болды, ал Холмен Норвегия билеушілерінің негізгі ордасы еді. Ол 1240 жылдары тас қабырғалармен қоршалған. Ортағасырлық ғимараттардың ішінде ортағасырлық зал мен қорғаныс мұнарасы сақталған. Патша залы, бүгінде Хакон залы деп аталады, шамамен 1260 жылы салынған. Қорғаныс мұнарасы 1270 жылы салынды және жоғарғы қабатында патшаның пәтері орналасқан. 1560 жылдары ол үлкен құрылысқа біріктірілді, қазір Розенкранц мұнарасы деп аталады. Орта ғасырларда бірнеше шіркеулер, соның ішінде Бергеннің соборы – Мәсіх шіркеуі (Kristkirken på Holmen i Bergen) орналасқан. Бұл ғимараттар 1526 және 1531 жылдар аралығында бұзылды, себебі Холмен ауданы Дания билігі кезінде әскери бекініске айналдырылды. Осы кезден бастап Бергенхус атауы қолданыла бастады. Мәсіх шіркеуінің құрылысы шамамен 1100 жылы басталған. Онда Бергеннің қамқоршысы – әулие Санниваның қасиетті реліквиясы сақталған. 12-13 ғасырларда бұл жерде бірнеше патшалық тажына отырғызу және үйлену тойлары өткізілді. Сондай-ақ, мұнда кем дегенде алты патша мен патшалық отбасының басқа да мүшелері жерленген. Оның алтарының орны бүгінде ескерткіш таспен белгіленген. 19 ғасырда бекініс қорғаныс мағынасын жоғалтты, бірақ әскерилер оны әкімшілік база ретінде сақтап қалды. 1890 жылдары қалпына келтірілгеннен кейін, және Екінші дүниежүзілік соғыста келген зардаптарды жойғаннан кейін, Бергенхус бүгін қайтадан концерттер өткізілетін орын және қоғамдық шаралар үшін мейрамхана ретінде пайдаланылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс теңіз күштері бірнеше ғимаратты штаб-пәтері ретінде пайдаланды, сондай-ақ бекініс қабырғаларының ішінде үлкен бетон бункер салды. Ғимараттар, соның ішінде Хакон залы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қирады, бірақ кейіннен қалпына келтірілді. Қазіргі уақытта Бергенхус Корольдік Норвегия теңіз күштерінің басқаруында, онда 150-ге жуық әскери қызметкер орналасқан. Бергеннің орталығында Сверресборг және Фредриксберг бекіністері де орналасқан. Хакон залы мен Розенкранц мұнарасы жұртшылыққа ашық. Бергенхус бекінісінің орталық бөлігі – Кёген, сонымен қатар концерттік алаң ретінде де танымал.
The fortress contains buildings dating as far back as the 1240s, as well as later constructions built as recently as World War II. The extent of the enclosed area of today dates from the early 19th century. In medieval times, the area of the present day Bergenhus Fortress was known as Holmen and contained the royal residence in Bergen, as well as a cathedral, several churches, the bishop's residence, and a Dominican monastery. Excavations have revealed foundations of buildings believed to date back to before 1100, which might have been erected by King Olav Kyrre. In the 13th century, until 1299, Bergen was the capital of Norway and Holmen was thus the main seat of Norway's rulers. It was first enclosed by stone walls in the 1240s. Of the medieval buildings, a medieval hall and a defensive tower remain. The royal hall, today known as Haakon's Hall, was built around 1260. The defensive tower, was built around 1270 and contained a royal apartment on the top floor. In the 1560s, it was incorporated into a larger structure, which is today known as the Rosenkrantz Tower. In the Middle Ages, several churches, including Bergen's cathedral Christ Church (Kristkirken på Holmen i Bergen), were situated on the premises. These were torn down between 1526 and 1531, as the area of Holmen was converted into a purely military fortification under Danish rule. From around this time, the name Bergenhus came into use. Building work on Christ Church probably started around 1100. It contained the shrine of Saint Sunniva, the patron saint of Bergen. In the 12th and 13th centuries it was the site of several royal coronations and weddings. It was also the burial site of at least six kings, as well as other members of the royal family. The site of its altar is today marked by a memorial stone. In the 19th century, the fortress lost its function as a defensive fortification, but it was retained by the military as an administrative base. After restoration in the 1890s, and again after destruction sustained during World War II, Bergenhus is today again used as a concert venue and as a feast hall for public events. During World War II, the German navy used several of its buildings for their headquarters, and they also constructed a large concrete bunker within the fortress walls. The buildings, including Haakon's Hall, were severely damaged during World War II but the buildings were later restored. Bergenhus is currently under the command of the Royal Norwegian Navy, which has about 150 military personnel stationed there. The fortifications Sverresborg fortress and Fredriksberg fortress also lie in the centre of Bergen. Haakon's Hall and Rosenkrantz Tower are open for visits by the public. Koengen, the central part of Bergenhus Fortress is also known as a concert venue.
Хаконның залы
Хакон залы (Håkonshallen) – қамал ішінде орналасқан ортағасырлық тас зал. Зал 13 ғасырдың ортасында, король Хакон Хаконсонның (1217–1263) тұсында салынған. Орта ғасырларда ол Бергендегі король сарайының ең ірі ғимараты болды. Бұл Норвегиядағы ең үлкен ортағасырлық ғимарат және Осло мен Авалдснес корольдік иеліктерінде салынған ұқсас үлкен залдарға шабыт берген болуы мүмкін. Залдың құрылысы туралы жазбаша мәліметтер сақталмаған. Король Хакон Хаконсонның сағасына сәйкес, ғимарат 1247 жылы король Хаконның таққа отыруы кезінде болмаған. Дегенмен, 1261 жылғы 11 қыркүйекте король Магнус Хаконсон мен Дания ханшайымы Ингебьёрг Эриксдаттердің үйлену тойында қолданылғаны айтылады. Зал готика стилінде салынған. Үлкен залдан басқа, екі қабат – жертөле және аралық қабат болған. Залдың сол кездегі ағылшын құрылыстарына ұқсастығы және Норвегияда монументалды тас ғимараттардың салыстырмалы түрде сирек кездесуі, залды ағылшын сәулетшілері, мүмкін король Генрих III-нің сарай сәулетшісі салған деген болжамға әкелді, король Хакон олармен достық қарым-қатынаста болған. Зал бірнеше рет өртеніп, алғашқысы 1266 жылы болған. 1299 жылы король Эрик Магнуссон қайтыс болғаннан кейін, Берген корольдік резиденциясы мәртебесін жоғалтты. 1380 жылдан 1814 жылға дейін Норвегия Даниямен жеке одақта болды, нәтижесінде Бергендегі король сарайы біртіндеп құлдырады. 1429 жылы оны Виктуал бауырлары (viktualiebrødrene) басып алып, өртеп жіберді, бірақ 15 ғасырдың ортасынан бастап жаңа тас портал осы оқиғадан кейін зал қайта салынғанын көрсетеді. Бірақ көп ұзамай, бұрынғы корольдік резиденция әскери қамалға айналғандықтан, зал қоймаға айналдырылды. 18 ғасырға қарай оның бастапқы қызметі ұмытылған еді. Алайда, 19 ғасырда Норвегияда романтикалық ұлтшылдық өркендеп, ел біртіндеп тәуелсіздікке ие болды. Нәтижесінде, тәуелсіз ортағасырлық корольдік жаңа ұлттық символдардың көзі ретінде пайдаланылды. 1840 жылы Бергенхус бекінісіндегі үлкен тас ғимараттың шын мәнінде король Хакон Хаконсонның ескі той залы екені дәлелденді. Келесі жарты ғасыр бойы оны бастапқы қызметіне қайта келтіру мәселесі талқыланды. Генрих Ибсен залдың құрметіне өлең жазды, ал ақын Генрих Вергеланд өзінің бір өлеңінде алғаш рет «Хаконс залы» деген атауды қолданды. Зал 1890 жылдары қалпына келтірілді, ал 1910 жылдары Хокон Хаконсонның сағасынан алынған суреттермен және витраждармен безендірілді. 1944 жылғы 20 сәуірде ағаш шатыры өртеніп, толығымен жанып кеткен кезде зал қатты зақымданды. Өрт алғашқы қалпына келтіру кезіндегі барлық әшекейлерді де жойды. 1950 жылдары екінші рет қалпына келтірілді, ал зал алғашқы пайдаланудың 700 жылдығына орай 1961 жылғы 11 қыркүйекте қайта ашылды. Қазір ол негізінен гобелендермен әшекейленген. Хакон залын қазір Берген қалалық мұражайы басқарады, ол сонымен қатар Розенкранц мұнарасы мен қаладағы басқа да қорғалатын ғимараттарға күтім жасайды. Зал кейде концерттер, әсіресе хор музыкасы мен камералық музыка, сондай-ақ банкеттер, негізінен ресми шаралар үшін қолданылады.
Haakon's Hall (Håkonshallen) is a medieval stone hall located inside the fortress. The hall was constructed in the middle of the 13th century, during the reign of King Håkon Håkonsson (1217–1263). In medieval times, it was the largest building of the royal palace in Bergen. It is the largest secular medieval building in Norway and the likely inspiration to similar great halls that were built on the royal estates in Oslo and Avaldsnes. No written records survive of the construction of the hall. According to Håkon Håkonsson's saga the building was not there at the coronation of King Håkon in 1247. It does, however, state that it was used during the wedding celebrations of King Magnus Håkonsson and the Danish princess Ingebjørg Eriksdatter on 11 September 1261. The hall is built in Gothic style. In addition to the great hall, there were two more levels, a cellar and a middle floor. The hall's similarity to English structures of the same time, and the fact that monumental stone building was relatively uncommon in Norway at the time, has led to an assumption that the hall was designed by English architects, possibly the court architect of King Henry III of England, with whom King Håkon was on friendly terms. The hall has been hit by several fires, the first one as early as 1266. Upon the death of King Eirik Magnusson in 1299, Bergen lost its status as the main royal residence. From 1380 until 1814, Norway was in a personal union with Denmark, which meant that the royal castle in Bergen gradually fell into decay. In 1429 it was captured and burnt by the Victual Brothers (viktualiebrødrene), but a new stone portal from the mid 15th century shows that the hall was rebuilt after this event. Soon after, however, as the old royal residence was transformed into a purely military fortress, the Hall was turned into a storage building. By the 18th century, its original function had been largely forgotten. However, the 19th century saw the rise of Norwegian romantic nationalism as the country gradually regained its independence. As a result, the independent medieval kingdom was used as a source of new national symbols to rally around. In 1840, it was proven that the great stone building in Bergenhus fortress was, in fact, King Håkon Håkonsson's old feast hall. For the next half century, its restoration back to its original function was debated. Henrik Ibsen wrote a poem in the hall's honor, and poet Henrik Wergeland first used the name Haakons hall in one of his poems. The hall was finally restored in the 1890s, and in the 1910s it was decorated with frescos with motives from Håkon Håkonsson's saga, and stained glass windows. The hall was severely damaged on 20 April 1944, when the wooden roof caught fire and burnt up. The fire also destroyed all the decorations from the first restoration. A second restoration took place in the 1950s, and the hall was reopened on 11 September 1961, the 700th anniversary of its first use. It is now decorated more discreetly, primarily with tapestries. Haakon's Hall is now administered by the Bergen City Museum, which also takes care of Rosenkrantz Tower and other protected buildings in the city. The hall is occasionally used for concerts, especially choir song and chamber music, and for banquets, mainly for official functions.
Розенкранц мұнарасы
Розенкранц мұнарасы (Rosenkrantztårnet) – 1560 жылдан 1568 жылға дейін Бергенхус бекінісінің губернаторы болған Эрик Розенкранц (1519-1575) есімімен аталған мұнара. Оның басқару кезеңінде мұнара қазіргі түрі мен құрылымын алды. Ғимараттың ең көне бөлігі 1270 жылдары Бергендегі патшалық қамалдың құрамында король Магнус Заңгердің тұсында салынған ортағасырлық мұнарадан тұрады. Мұнара шамамен 1520 жылы біраз өзгеріске ұшырады, содан кейін 1560 жылдары Эрик Розенкранцтың қызметінде болған шотланд тас қалаушылары мен сәулетшілердің күшімен кеңейтіліп, қазіргі пішініне келді. Розенкранцтың салған ғимаратында төменгі қабатта түрмелер, жоғарырақ қабаттарда губернатордың тұрғын бөлмелері және ең жоғарғы қабатта зеңбіректерге арналған орындар болды. 1740 жылдары мұнара ұңғынға айналдырылып, 1930 жылға дейін осы қызметін атқарды. 1966 жылдан бері ғимараттың барлық бөлігі жалпы жұртшылыққа ашық. Бүгінде мұнара көбінесе туристерді тартатын нысан ретінде пайдаланылады.
Rosenkrantz Tower (Rosenkrantztårnet) is a tower that derives its name from governor Erik Rosenkrantz (1519 1575) who was governor of Bergenhus Fortress from 1560 to 1568. During his administration, the tower received its present shape and structure. The oldest part of the building is made up of a medieval tower built during the reign of King Magnus the Lawmender in the 1270s as part of the royal castle in Bergen. The keep was slightly modified ca. 1520, then extensively modified and expanded in the 1560s by Scottish stonemasons and architects in the service of Erik Rosenkrantz to attain its present form. Rosenkrantz' building contained dungeons on the ground floor, residential rooms for the governor higher up, and positions for cannons on the top floor. In the 1740s, the tower was converted to a magazine for gunpowder, a function it served until the 1930s. The whole building has been open to the general public since 1966. Today, the tower serves primarily as a tourist attraction.
Басқа дереккөздер
Кавли, Гуторм. Norges festninger, Фредрикстеннен Вардёхусқа дейін (Universitetsforlaget. 1987)
Кнут Хелле және Оле Эгиль Эйде. Холмен Бергенхус, Орта ғасырдағы Бергеннің патшалық және діни орталығы (Alveheim & Eide. 1985)
Kavli, Guthorm. Norges festninger, fra Fredriksten til Vardøhus (Universitetsforlaget. 1987)
Knut Helle and Ole Egil Eide. Holmen Bergenhus, The Royal and Ecclesiastical Centre of Bergen in the Middle Ages (Alveheim & Eide. 1985)