Кіріспе

Австралиялық-американдық актриса (1913–1991)

Корал Эдит Браун (23 шілде 1913 – 29 мамыр 1991) – австралиялық-американдық сахна және кино актрисасы. Оның көптеген театрлық жұмыстарының ішінде Бродвейдегі «Макбет» (1956), «Репетиция» (1963) және «Абыройлы мырза» (1965) қойылымдары бар. Ол 1984 жылы BBC телефильмі «An Englishman Abroad» (1983) үшін «Ең үздік актриса» номинациясында BAFTA тележүлдесін жеңіп алды. Оның кинодағы рөлдері: «Auntie Mame» (1958), «The Killing of Sister George» (1968), «The Ruling Class» (1972) және «Dreamchild» (1985). Ол актер Винсент Прайстің үшінші әйелі болған.

Отбасы

Корал Эдит Браун теміржол кызметкері Лесли Кларенс Браунның (1890–1957) және Виктория Элизабет Браунның (1890–?), туған тегі Беннетт, екеуі де Викторияда туған. Ол және оның екі бауыры Мельбурн қаласының Футскрей деген шағын ауданында өсті.

Мансап

Ол Ұлттық галереяның өнер мектебінде оқыды. Оның әуесқойлық дебюті – Франк Клевлоудың режиссерлігімен Шоудың «Сен ешқашан айта алмайсың» пьесасындағы Глория рөлі. Греган МакМахон оны 1931 жылғы 2 мамырда Мельбурнның комедия театрында «Маргарет Орм» рөлінде кәсіби дебюті үшін 17 жасында таңдады. Ол әлі де «Браун» деп аталатын, ал «e» әрпі 1936 жылы қосылды. 21 жасында, оның жанында 50 фунт стерлинг және Греган МакМахонның әйгілі актриса Мари Темпестке жазған таныстыру хаты болған күйі, ол Англияға эмиграциялады. Ол сахна актрисасы ретінде танымал болды, әсіресе Фредерик Лонсдейлдің «Миссис Чейнидің соңғысы» пьесасындағы, сондай-ақ В. Сомерсет Момның «Леди Фредерик» рөліндегі ойынымен көзге түсті. Ол 1936 жылы кинодағы мансабын бастады, оның ең танымал рөлдері – Вера Чарльз «Мейм әпке» (1958), Мерси Крофт «Жорж әпкеңнің өлтірілуі» (1968) және Леди Клэр Гурни «Билеуші сынып» (1972) болды. Оның теледидардағы тұңғыш дебюті 1938 жылдың қаңтарында болды, ол BBC теледидарының «Бильярд бөлмесінің құпиясы» өндірісінде ойнады. Мансабы бойы ол BBC радиосында тұрақты орындаушы болды және көптеген радио драмаларда, соның ішінде «Сегізде тамақ», «Екінші миссис Танкерей», «Каспари ісі», «Отелло трагедиясы», «Эдип патшасы», «Гамлет», «Тозақ машинасы», «Екі ана» және «Жастың көзі» сынды туындыларда өнер көрсетті. 1961 жылы Браун Рой Пломли жүргізген «Desert Island Discs» бағдарламасында суға батқан адам рөлінде болды. BBC теледидарындағы спектакльдерге 1969 жылы «Чарлидің әпкесі», 1972 жылы «Леди Виндермирдің желісі», 1972 жылы «Миссис Уорреннің кәсібі» және 1974 жылы «Адал болудың маңыздылығы» кірді. 1969 жылы Браун Джо Ортонның «Батлер не көрді» атты қарама-қайшылыққа толы фарсының бастапқы қойылымында, Вест-Эндтегі Корольдік театрда сэр Ральф Ричардсон, Стэнли Бакстер және Хейвард Морспен бірге ойнады. 1958 жылы Шекспир мемориалдық театрында (кейіннен Корольдік Шекспир компаниясы) «Гамлет» қойылымымен Кеңес Одағында гастрольдік сапарда жүргенде, ол тыңшы Гай Берджесспен кездесті. Бұл кездесу Алан Беннетттің «Шетелдегі ағылшын» (1983) телефильміне арналған сценарийінің негізі болды, онда Браун өзін ойнады, сонымен қатар Берджесспен болған әңгімелерінің бір бөлігі де көрсетілді. Берджесс, ол жер аударылуынан Джек Бьюкененнің музыкасын үнемі ойнап жұбаныш тапқан, Брауннан Бьюкененді білетінін сұрады. «Олай болса, біз үйленуге жақынбыз» деді актриса. 2000 жылы Британдық кино институтының (BFI) құрастырған «BFI TV 100» тізімінде, индустрия мамандарының сауалнамасы бойынша анықталған британдық теледидар бағдарламаларының ең үздік 100 бағдарламасының ішінде «Шетелдегі ағылшын» 30-орынды иеленді. Оның осы кезеңдегі тағы бір танымал фильмі – «Дреймчайлд» (1986) Льюис Кэрроллға арналған. Фильмде Браун «Элис ғажайыптар елінде» әңгімесіне шабыттандырған Элис Лидделдің кейінгі өмірі туралы әсерлі очерк берді. Алан Беннетттің «Шетелдегі ағылшын» пьесасының бейімделуіндегі «Жалғыз тыңшылар» атты қойылымда Браунды Прунелла Скейлс сомдады. Пенелопа Уилтон Браунның рөлін BBC радиосының түпнұсқа фильмнің бейімделуінде ойнады. 1990 жылы Ұлыбританияның Channel 4 арнасында көрсетілген «Caviar to the General» деректі фильмінде, қайтыс болудан аз уақыт бұрын Корал Браун «Шетелдегі ағылшынның» сахналық нұсқасын көргендегі реакциясын, әсіресе костюмдерге деген наразылығын әзілмен баяндады. Ол фильмде түсірілген кезде костюм дизайнерінің оқиға орын алған кезде оның не киетінін білу үшін көп күш жұмсағанын еске алды, бірақ сахналық костюмдерді көргенде: «Мен есінен таныдым. Менің жалған терімен, не болса да, және Рождестводан кейін құтқарылу армиясынан қолға ұстап алмайтын шапқырлармен көрінуім мені ашуландырды. Егер спектакль Нью-Йоркке келсе, мен үш заңгермен бірге барамын, өйткені мен оны жамандау деп санаймын». 2018 жылы Австралияда Морин Шерлоктың сахнасында Геневив Муйдың Браун рөлін ойнаған «Coral Browne This F***ing Lady» пьесасы қойылды. Кейіннен Аманда Маггелтон пьесаның келесі қойылымдарында Браунның рөлін сомдады.

Жеке өмір

Браун 1950 жылы актер Филип Пирманға үйленді және оның 1964 жылы қайтыс болуына дейін үйленген күйінде болды. "Қан театры" (1973) фильмін түсірілімі кезінде ол актер Винсент Прайспен танысты, және олар 1974 жылдың 24 қазанында үйленді. Екеуі АҚШ-та да, Лондондағы Queen's Theatre-да да қойылған "Ардель" пьесасының халықаралық сахналық адаптациясында бірге ойнады. Осы қойылым барысында Браун мен Прайс 1975 жылы эфирге шыққан BBC радиоспектаклі "Night of the Wolf" ("Жылқы түні") спектаклінде бірге өнер көрсетті. Кейін олар 1979 жылғы CBS телеарнасының "Time Express" ("Уақыт экспресі") мини-сериалында пайда болды. Ол 1987 жылы АҚШ азаматы болды, бұл Прайс үшін сыйлық болды, ол кейіннен оның үшін католицизмге көшті (ол өзі көп жыл бұрын дін аударған еді). Браун 1991 жылдың 29 мамырында Лос-Анджелесте, Калифорнияда, сүт безі ісігінен қайтыс болды, оған 77 жас болған. Оның қазасынан кейін денесі кремацияланып, күлі Голливуд мәңгілік зиратындағы Роза бағында шашылды. Оның некелерінен балалары болған жоқ; Прайс екі жылдан кейін қайтыс болды.

Марапаттар

Браун "Ағылшын шетелде" фильміндегі рөлі үшін 1984 жылы BAFTA телеарналық сыйлығының "Ең үздік әйел актрисасы" номинациясын жеңіп алды. Кейіннен ол 1986 жылы "Дримчайлд" фильміндегі рөлі үшін Лондонның Evening Standard британдық кино сыйлығымен марапатталды. 1976 жылы Лос-Анджелес театр сыншылары оны Лос-Анджелестегі Марк Тапер форумындағы "Травести" спектакліндегі рөлі үшін ең үздік актриса деп таныды.

Тұлға

Патшалық Шекспир компаниясы күйеуі Филипп Пирманға "Король Лир" қойылымында оған лайықты рөл жоқ екенін айтқанда, ол сценарийді талап етті және оны қарап, іздеген бетін тапты. "Міне, осы жерде", - деді ол, - "өте қолайлы рөл. Довер маңындағы шағын лагерь." Браунның тілі көркемдікпен ерекшеленді, және оның "Осы лағым" атты рұқсатсыз өмірбаяны жарық көрді. Ол дінге бет бұрғаннан кейін, шын ниетпен католик болды. Осы екі жайт оның Бромптон ораторийі алдында, жексенбілік құлшылықтан кейін тұрғандағы оқиғасында бірікті. Сол кезде бір актер оған кімнің кімнің әйелімен жақындық таныстырып жатқаны туралы сыбырлады. Ол оны тоқтатып, былай деді: "Мен мұндай лас әңгімелерді естігім жоқ. Мен осы күйде, құдайға жақын тұрғанда, олай болмайды." Алан Беннет: "Мен Коралға [Сесил] Битонды гомосексуал деп ойлағанымды айтсам, ол: "Менің қасымда болғанда емес, жаным. Құбырдың ішіндегі егеуқұйрық сияқты"" Жасырақ австралиялық актер Барри Хамфрис Браунның естелік шарасында оған лайықты өлең арнады: "Ол өзінен бос орын қалдырды/Шұңқыр, ойыс, кеңістік/Әлем енді бұрынғыдай емес/Корал Браун кеткеннен кейін".